I SA/Gl 3/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, , , po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. C. wniesioną na oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., z uwagi na uiszczenie wpisu sądowego od skargi po wyznaczonym siedmiodniowym terminie. W postanowieniu tym Sąd wskazał, że termin na uiszczenie wpisu od skargi upłynął z dniem 22 kwietnia 2016 r., zaś skarżący uiścił go dopiero w dniu 23 kwietnia 2016 r., co wynika z kasowego potwierdzenia uiszczenia wpisu oraz bankowego potwierdzenia przelewu. Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 28 czerwca 2016 r. W dniu 5 lipca 2016 r. (data nadania) pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony, która za pomocą przelewu bankowego w godzinach późnowieczornych, ale przed godziną 12 w nocy dokonała polecenia przelewu posiadając na rachunku odpowiednią ilość środków pieniężnych. Z niewiadomych jednak przyczyn, leżących prawdopodobnie po stronie systemu bankowego, opłata ta została zaksięgowana jako przelew wychodzący już po godzinie 12 w nocy, a więc dnia następnego, co spowodowało iż Sąd uznał, że wpis nie został uiszczony. Dalej wskazał, iż rzeczą notoryjną jest, że banki w godzinach nocnych dokonują serwisu systemu obsługi bezgotówkowej i portale działają z opóźnieniem, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Jednocześnie zaznaczył, że skarżący do czasu otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi był przekonany, iż opłaty dokonał w terminie, albowiem w terminie dał dyspozycję wykonania przelewu. Tym samym jego zdaniem zachowany został termin do złożenia przedmiotowego wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "ppsa") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Należy przyjąć, że wskazana we wniosku przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 28 czerwca 2016 r., kiedy to pełnomocnik skarżącego zapoznał się z treścią postanowienia o odrzuceniu skargi. Wniosek zaś został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 5 lipca 2016 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa. Jednocześnie, zgodnie z dyspozycją art. 87 § 4 ppsa uiszczono należny wpis od skargi. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Wskazać w tym miejscu należy, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). Odnosząc powyższe uwagi ogólne do rozpatrywanej sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać, że przytoczona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja zmierza do wykazania, że czynność o której przywrócenie wnosi, została dokonana w terminie. Tymczasem taka argumentacja mogłaby stanowić uzasadnienie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, nie zaś wniosku o przywrócenie terminu. Zachodzi bowiem sprzeczność pomiędzy twierdzeniami pełnomocnika skarżącego przedstawionymi w uzasadnieniu, a treścią petitum, tj. żądania przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skoro bowiem czynności tej dokonano w terminie, jak twierdzi pełnomocnik, to uznać należałoby, że wniosek o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowy. Art. 86 § 1 ppsa dotyczy bowiem czynności dokonanej z uchybieniem terminu. Oceniając jednak wniosek w kontekście "braku winy" należy wskazać, że zdaniem Sądu, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, jak i wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego nie uprawdopodabniają, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Nie wynika z nich także, aby dyspozycja przelewu na rachunek Sądu została wydana w wyznaczonym przez Sąd terminie. Wyjaśnienia zawarte we wniosku o przywrócenie terminu nie znajdują potwierdzenia w dokumentach, zaś pełnomocnik skarżącego nie przedstawił jakiegokolwiek pisma z banku wyjaśniającego zaistniałą sytuację. W aktach sprawy znajduje się natomiast nadesłane przez pełnomocnika skarżącego bankowe potwierdzenie transakcji, z którego wynika, że przelewu dokonano w dniu 23 kwietnia 2016 r., a więc z uchybieniem terminu. Jednocześnie z kasowego potwierdzenia uiszczenia wpisu otrzymanego z oddziału finansowo – budżetowego tutejszego Sądu wynika, że wpłaty tej dokonano w dniu 23 kwietnia 2016 r. Stwierdzić zatem należy, że pełnomocnik skarżącego nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, które uprawdopodabniałyby przedstawioną przez niego wersję wydarzeń, tj. że polecenie uiszczenia wpisu skarżący złożył w dniu 22 kwietnia 2016 r., lecz zostało ono zaksięgowane/wykonane w dniu 23 kwietnia 2016 r. Zgromadzone zaś w aktach sprawy dowody wskazują jednoznacznie, że polecenie zapłaty zostało złożone w drodze bankowości elektronicznej w dniu 23 kwietnia 2016 r. Na marginesie jedynie wskazać należy, że wprawdzie strona może dokonać czynności w ostatnim dniu terminu, jednakże zdaniem Sądu osoba właściwie dbająca o swoje interesy, dokonując przelewu w godzinach późnowieczornych powinna liczyć się z tym, że przelew ten zostanie zaksięgowany dnia następnego i w związku z tym może uchybić terminowi. Powyższe okoliczności świadczą o niedochowaniu staranności przez skarżącego w zabezpieczeniu swoich interesów, a tym samym nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.