I SA/Gl 301/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier na skutek wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.304,00 zł, A Sp. z o.o. nadesłała urzędowy formularz wraz z pismem przewodnim pełnomocnika z dnia 20 marca 2012 r., w którym wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych . Uzasadniając wniosek (patrz druk PPPr z dnia 20 marca 2012 r.) Spółka podniosła, że w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a w ubiegłym roku poniosła stratę w kwocie 3.237.584,63 zł. Wskazała dalej, że na skutek wprowadzenia nowych przepisów w przedmiocie podatku od gier na automatach o niskich wygranych, Spółka zapłaciła o ponad 200 % podatku więcej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Obecnie Spółka podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, między innymi zmniejszając zatrudnienie. Powodem trudnej sytuacji jest również – zdaniem Spółki – wstrzymanie wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie działalności, wygasanie i nie przedłużanie posiadanych zezwoleń. Wnioskująca podniosła dalej, że wskazany we wniosku rachunek bankowy został zajęty w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) Spółki stanowi kwotę 2.117.000,00 zł. Wartość środków trwałych wyniosła 5.191.559,97 zł. W poprzednim roku obrotowym poniosła zadeklarowaną wyżej stratę. Spółka posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo - na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – wyniosło 117,93 zł. Do przybliżonego wyżej wniosku dołączono rachunek zysków i strat oraz bilans na dzień 31 grudnia 2010 r. Spółka nadesłała nadto wyciąg z rachunku bankowego, który potwierdza ww. stan środków pieniężnych na dzień 29 lutego 2012 r. Analiza oświadczenia o majątku i dochodach (druk PPPr) w zestawieniu z nadesłaną dokumentacją źródłową skłoniła referendarza sądowego do wystosowania do Spółki wezwania (pismo z dnia 28 marca 2012 r.), w którym zobowiązano ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie odpisów bądź kopii: sprawozdania finansowego za 2011 r.; informacji dodatkowej za 2010 r.; deklaracji na podatek od towarów i usług za trzy ostatnie miesiące; raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące; wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą za okres ostatnich trzech miesięcy; zestawienie sald i obrotów z trzech ostatnich miesięcy. Przywołane wyżej wezwanie doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu 2 kwietnia 2012 r. i do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi. W wezwaniu pouczono wnioskodawcę, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanki przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie: P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być [podkreślenie własne] przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze konstrukcję ww. przepisu, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II OZ 1114/08, LEX nr 527732). Ocena zasadności wniosków o przyznanie prawa pomocy sprowadza się w praktyce do badania wzajemnej relacji pomiędzy bieżącymi aktywami podmiotu, który o to prawo się ubiega, a szacowanymi kosztami sądowymi, niezbędnymi do poniesienia w danym postępowaniu sądowym. Oceniając, czy podmiot wnoszący o przyznanie prawa pomocy wypełnił ciążący na nim z mocy przepisu art. 246 P.p.s.a. obowiązek, sądy administracyjne powinny badać przedłożone dokumenty źródłowe, o których mowa w art. 255 tej ustawy, pod kątem aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 370/10, LEX nr 663464). Dokumenty obrazujące przeszłą sytuację majątkową wnioskodawcy są nieistotne, gdyż uzasadnieniem przyznania prawa pomocy jest teraźniejsza niemożność strony w partycypowaniu w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego (z uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt II FZ 307/10, LEX 663396). Przenosząc na grunt tej sprawy licznie przytoczone wyżej poglądy judykatury przyszło odnotować, że dokumentacja źródłowa nadesłana przy wniosku Spółki dotyczyła 2010 r. i była niekompletna. Zasadnym było więc wezwanie do złożenia przez wnioskującą Spółkę tych z dokumentów, które mogłyby zobrazować jej teraźniejszą kondycję finansową. Wezwanie w tym zakresie pozostało jednak bez odpowiedzi do dnia dzisiejszego. Taka bierna postawa procesowa strony, która wnosi o zastosowanie wobec niej uprzywilejowanej pozycji w postępowaniu sądowym, nie może zasługiwać na aprobatę. Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.