I SA/Gl 31/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant as. sędz. Katarzyna Stuła- Marcela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006 r. sprawy ze skargi "A" w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, iż "A" uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. opiniującego negatywnie zarzuty w zakresie prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2005 r. postępowania egzekucyjnego oraz negatywnie opiniującego wniosek dotyczący umorzenia w całości obowiązku wynikającego z przedmiotowego tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na treść art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm. ) organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie przed tym organem poprzedza wstępna faza, która obejmuje w szczególności badanie kwestii formalnych, w tym wniesienia zażalenia z zachowaniem ustawowego terminu. Uchybienie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia powoduje jego bezskuteczność, a postanowienie wydana przez organ pierwszej instancji korzysta z waloru ostateczności, a to oznacza, że nie może być merytorycznie rozpatrzone w administracyjnym toku instancji. W rozpoznawanej sprawie – jak podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze – postanowienie z dnia [...] r. Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów zostało doręczone "A" z siedzibą w K. przy ul. [...] w dniu [...] 2005 r., a data doręczenia wynika z druku potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Zażalenie od spornego postanowienia zostało wniesione przez stronę w dniu [...] 2005 r. w Kancelarii Urzędu Miasta K. Jak zauważył organ odwoławczy, z treści postanowienia wynika, iż strona została prawidłowo pouczona o prawie złożenia zażalenia , w tym także o terminie do jego wniesienia. W dalszej kolejności organ odwołując się do uregulowań zawartych w treści art. 58 Kpa , wskazał, iż zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Reasumując, organ skonstatował, iż wniesienie zażalenia w dniu [...] 2005 r. nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia, gdyż termin ten skutecznie upłynął z dniem [...] 2005 r. Organ wskazał ponadto, że strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia wniosku – w trybie art.58 Kpa – o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia . Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa, a zatem organ ten zobowiązany był do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na podstawie art. 134 Kpa. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zostało zaskarżone przez "A" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca, nie kwestionując ustalonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy, podniosła, iż przekroczenie terminu do wniesienie odwołania nastąpiło bez jej winy, a było przypadkiem losowym spowodowanym chorobą Prezesa Zarządu "A" trwającą od miesiąca [...] do końca miesiąca [...] 2005 r. Jak podniosła skarżąca "A" jedyną osobą będącą na etacie jest właśnie Prezes, pozostałe osoby pracujący w "A" to wolontariusze i stażyści. Nie przekazanie przez wolontariusza w terminie postanowienia było przyczyną niedotrzymania terminu do złożenia zażalenia. W dalszej kolejności wskazano, że "A" posiada status organizacji pożytku publicznego i że głównymi jej celem działania jest m.in. pomoc osobom i rodzinom dotkniętym lub zagrożonym bezrobociem poprzez aktywizację zawodową oraz pomoc osobom chorym i niepełnosprawny. Podkreślono, że skarżąca "A" prowadzi nieodpłatną pomoc humanitarną oraz charytatywną. Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienie, 2) przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Dodatkowo, odnosząc się do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania, Kolegium podniosło, iż wniosek ten winien być złożony wraz z zażaleniem, a skoro nie został wniesiony nie mógł stanowić przedmiotu rozpoznania organu odwoławczego stąd też organ nie wydawał orzeczenia w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W świetle przedstawionej regulacji skarga "A" nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa, a skoro tak to nie ziściła się żadna z przesłanek stanowiących podstawę wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy zasadnie organ nadzoru wydał postanowienie o uchybieniu przez skarżącą terminowi do wniesienia zażalenia od postanowienia Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów z dnia [...] r. występującego w charakterze wierzyciela. Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu [...]2005 r., zaś zażalenie wniesione zostało w dniu [...] 2005 r. Skarżąca złożyła zażalenie w Kancelarii Urzędu Miasta K., co potwierdza pieczątka złożona przez Kancelarię określająca datę oraz godzinę przedłożenia zażalenia. Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżąca nie kwestionuje ustalonego przez organ stanu faktycznego, potwierdzając, iż zażalenie – z przyczyn od skarżącej niezależnych – zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W tym miejscu zasadne jest wskazanie na uregulowania prawne dotyczące wnoszenia środków zaskarżenia od postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym. Zasadnicze znaczenie w tej kwestii mają przepisy art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 113, poz. 984 z 2002 r. z późn. zm. ) oraz art. 18 tej ustawy. Zgodnie z treścią pierwszego z wymienionych przepisów zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt. 1 – 7, 9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organ egzekucyjny tj. Prezydent Miasta K.– na skutek zgłoszenia przez skarżącą zarzutów do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2005 r. – wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska co do ich zasadności, a także o wypowiedzenie się w kwestii umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Miejski Zarząd Ulic i Mostów postanowieniem z dnia [...] r. negatywnie zaopiniował zarówno zgłoszone zarzuty, jak i wniosek dotyczący umorzenia postępowania egzekucyjnego. W postanowieniu zawarte zostało pouczenie o prawie strony do złożenia zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. – za pośrednictwem organu egzekucyjnego – w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania postanowienia. W tym miejscu zasadne jest wskazanie na treść art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przy tym podkreślić, iż ustawa egzekucyjna nie reguluje trybu i terminów wnoszenia zażaleń, a więc zastosowanie w tej kwestii mają na podstawie w/w przepisu uregulowania zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego. W odniesieniu do składanych zażaleń na postanowienia wydawane w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji istotne znaczenie ma treść art. 141 i art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Pierwszy z tych przepisów reguluje termin składania zażaleń, drugi zaś odsyła do odpowiedniego stosowania w postępowaniu zażaleniowym przepisów dotyczących odwołań. Postępowanie zażaleniowe przed organem odwoławczym wymaga w pierwszej kolejności formalnej oceny środka odwoławczego, a przede wszystkim oceny czy środek zaskarżenia jest dopuszczalny, a ponadto czy został złożony z zachowaniem terminu do jego wniesienia. W przypadku gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie którejkolwiek z wymienionych przesłanek kończy postępowanie wstępne w drodze wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania ( zażalenia ) albo o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania ( zażalenia ). Należy podkreślić, iż art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, gdyż stwierdzenie w/w okoliczności nakłada na organ obowiązek wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania lub o uchybieniu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. O takim charakterze tego przepisu przesądza norma nakazująca organowi odwoławczemu wydanie postanowienia, w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności środka zaskarżenia lub uchybieniu terminowi do jego wniesienia. Inne zachowanie organu – w przypadku stwierdzenia w/w okoliczności – nie jest dopuszczalne, zatem organ wydając postanowienie o uchybieniu przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia nie naruszył prawa, a skoro tak za niezasadne uznać należy argumenty skargi, a także wniosek skarżącej o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do natomiast do argumentów skargi wskazujących na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia, a także do wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia należy w pierwszej kolejności wskazać, iż argumenty te mogłyby mieć znaczenie dla oceny wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, nie mogą być natomiast uwzględnione w postępowaniu, którego przedmiotem jest postanowienie o stwierdzeniu uchybieniu terminowi. Strona nie skorzystała z prawa złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, dlatego też – jak słusznie podniosło Kolegium w odpowiedzi na skargę – sprawa ta nie stanowiła przedmiotu rozstrzygnięcia organu odwoławczego, a skoro tak nie może być także rozpatrzona przez Sąd, gdyż ten ostatni związany jest na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) granicami danej sprawy. Przedmiotem rozstrzygnięcia organu odwoławczego nie był wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, a zatem Sąd nie posiada kompetencji do jak nazwała to skarżąca "przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia" gdyż wniosek ten nie został przez skarżącą zgłoszony w postępowaniu administracyjnym, a zatem nie stanowił przedmiotu rozstrzygnięcia organu odwoławczego, a skoro tak nie mógł być rozpatrzony przez Sąd, gdyż nie została wyczerpana droga postępowania administracyjnego. Należy bowiem podkreślić, o czym już wspominano w pierwszej części niniejszego uzasadnienia, że Sąd sprawuje kontrolę legalności działania organów administracji publicznej, a nie rozpatruje wnioski stron zgłoszone poza organami. Postępowanie przed Sądem dotyczy co do zasady zgodności z prawem rozstrzygnięć organów administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż skarżąca nie wniosła do organu takiego wniosku, a skoro tak to zgłoszenie takiego wniosku na etapie postępowania sądowego nie może zostać uwzględnione, gdyż wniosek taki należy uznać za niedopuszczalny, zgłoszony bowiem bez wykorzystania drogi postępowania administracyjnego. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji wyroku.