I SA/Gl 310/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-12-17
Skład orzekający: Krzysztof Winiarski, Teresa Randak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo rozliczył kwoty zaległości podatkowych spadkobiercy, uwzględniając zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz błędnej oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zasadność zarzutów skargi dotyczących błędnej oceny materiału dowodowego. Stwierdzono, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości rozbieżności w dokumentach dotyczących rozliczenia zaległości podatkowych, opierając się na kopii poprawionych dokumentów, podczas gdy strona posiadała oryginały wskazujące na inne kwoty i tytuły zarachowań. Zarzut przedawnienia, choć oparty na błędnej interpretacji przepisów przez organ, nie doprowadził do uchylenia decyzji, gdyż zobowiązania nie uległy przedawnieniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności spadkobiercy (S. M.) za zobowiązania podatkowe spadkodawcy (Z. M.) w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o odpowiedzialności spadkobiercy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o przedawnieniu oraz błędną ocenę materiału dowodowego, w tym dwukrotne zaliczenie tej samej kwoty nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu błędnej oceny materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w całości, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm.) decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] nr [...] orzekającą o odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy S. M. za zobowiązanie podatkowe spadkodawcy Z. M. z tytułu zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie [...]zł., zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie [...]zł oraz z tytułu odsetek za zwłokę od w/w zaległości naliczonych do dnia otwarcia spadku w kwocie [...]zł.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił ustalony stan faktyczny w sprawie, wskazując w tym zakresie, iż na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...].sygn. akt [...] spadek po zmarłym mężu nabyła S. M. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Po przeprowadzeniu postępowania organ ten wydał w dniu [...] nr [...] decyzję orzekającą o odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy S. M.
Od decyzji organu pierwszej instancji S. M. wniosła odwołanie zarzucając organowi pierwszej instancji błędne rozliczenie kwoty zaległości podatkowych. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, Dyrektor Izby Skarbowej, wskazał na regulację zawartą w treści art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Przy czym – jak zaznaczył organ odwoławczy – do odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz odpowiedzialności za długi spadkowe, co wynika z treści art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej. Z regulacji zawartej w treści art. 98 § 2 tej Ordynacji wynika natomiast, że do odpowiedzialność spadkobierców obejmuje m.in. odpowiedzialność za zaległości podatkowe oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości, które na podstawie art. 101 § 2 Ordynacji nalicza się do dnia otwarcia spadku.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odwołał się do treści art. 76 a § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zaliczenie nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych następuje w formie postanowienia, na które przysługuje podatnikowi zażalenie. Na podstawie w/w przepisu Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] zaliczając zwrot z tytułu podatku VAT za styczeń 2004 r. w kwocie [...]zł. na zaległy podatek dochodowy od osób fizycznych. Jak podniósł Dyrektor Izby Skarbowej, w sytuacji, gdy wpłata nie pokrywa zaległości podatkowej, zastosowanie ma art. 55 § 2 w zw. z art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę, w stosunku w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych organ podatkowy wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], w którym zarachował kwotę nadpłaty w wysokości [...]zł. na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego za 2000 r. w wysokości [...]zł. wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...]zł. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że kwota przerachowania na podatek dochodowy od osób fizycznych została wskazana przez podatnika w deklaracji VAT za miesiąc styczeń 2004 r. jako kwota do zwrotu. Jak zaznaczył organ odwoławczy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wydał dwa postanowienia, przy czym pierwsze dotyczyło przerachowania w/w kwoty na podatek dochodowy od osób fizycznych, drugie zaś rozliczenia przerachowanej kwoty na należność główną i odsetki za zwłokę. W drugim z tych postanowień system POLTEX 2 B błędnie wpisał kwotę łączną z zestawienia przerachowań w wysokości [...]zł., która została poprawiona ręcznie przez pracownika. Jak podniósł organ odwoławczy poprawka ta wynikała z wady systemu, jednakże jak podkreślił łączna kwota rozliczenia zgodna była z kwotą wykazaną do zwrotu i wynosiła [...]zł. Dodatkowo, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż podatniczka nie przedstawiła w trakcie postępowania podatkowego żadnego dokumentu potwierdzającego dokonanie wpłat na rzecz w/w zobowiązania.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 68 ust. 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie uwzględnienie upływu 3 – letniego terminu przedawnienia do wydania decyzji ustalającej odpowiedzialność podatkową spadkobiercy oraz art. 70 ust. 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie uwzględnienie, iż upłynął w sprawie 5 – letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 i 2001 r.,
2) błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czego wynikiem było błędne rozliczenie kwoty zaległości podatkowej poprzez niewłaściwe zarachowanie nadpłaty z tytułu podatku VAT za zaległości podatkowe.
W obszernym uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności – powołując się na obowiązek uwzględnienia z urzędu kwestii przedawnienia zarówno zobowiązań podatkowych za 2000 i 2001 r., jak i orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej skarżąca wskazała, że zobowiązania te przedawniły się odpowiednio z dniem 31 grudnia 2005 r. i z dniem 31 grudnia 2006 r. Odwołując się do treści art. 68 ust. 1 Ordynacji podatkowej skarżąca wskazała, że decyzja organu odwoławczego została jej doręczona dopiero w marcu 2007 r.
Kontynuując, skarżąca podniosła, iż organ podatkowy błędnie rozliczył kwoty zaległości podatkowych, ponieważ dwukrotnie zaliczył na poczet tej samej zaległości kwotę [...]zł. Pierwszy raz postanowieniem z dnia [...] nr [...] z tytułu nadpłaty podatku VAT, drugi postanowieniem z dnia [...] nr [...] z tytułu wpłaty z dnia 20 lutego 2004 r. z rachunku bankowego w kwocie [...]zł. Skarżąca podkreśliła, że zaliczając kwotę nadpłaty w podatku od towarów i usług za styczeń 2004 r. na podatek dochodowy od osób fizycznych organ podatkowy nie wskazał na poczet której zaległej należności została zaliczona w/w kwota, a to rodzi uzasadnione podejrzenie, iż w rzeczywistości doszło omyłkowo do podwójnego zarachowania kwoty [...]zł. na poczet tej samej zaległości. Jak zaznaczyła skarżąca, ani organ pierwszej instancji, ani też organ odwoławczy nie wyjaśniły podnoszonej przez nią okoliczności. Jak wskazała skarżąca podobne wątpliwości dotyczą rozliczeń zaległego podatku na podstawie postanowień [...] z dnia [...] i [...] z dnia [...] którymi to postanowieniami dokonano rozliczenia kwoty [...]zł z tytułu zwrotu podatku VAT za miesiąc czerwiec 2003 r. wykazując, iż na zaległy podatek za okres grudnia 2002 r. i grudnia 1999 r. zarachowano kwotę [...]zł. Zasadnym zatem pozostaje pytanie, co stało się z pozostałą kwotą nadpłaty z tytułu VAT za miesiąc czerwiec 2003 r.
Skarżąca wniosło o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania,
2) skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego,
3) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,
4) zwolnienie z kosztów sądowych.
Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Odnosząc się do kwestii przedawnienia, Dyrektor Izby Skarbowej, odwołał się do treści art. 99 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym bieg terminów przedawnienia przewidzianych w art. 68, 70, 71 oraz art. 80 ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły dwa lata od śmierci spadkodawcy. W rozpatrywanej sprawie bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu śmierci Z. M. tj. 31 sierpnia 2004. Postanowienie natomiast o nabyciu spadku stało się prawomocne z dniem 24 listopada 2004 r. W ocenie organu doręczenie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji w miesiącu listopadzie tj. w dniu 24 listopada 2006 r. nastąpiło przed upływem 3 – letniego terminu od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu spadku. Zdaniem organu termin przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikający z treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej uległ natomiast przerwaniu z chwilą śmierci spadkodawcy, a po jego przerwaniu biegł na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku, czyli od dnia 25 listopada 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.
Skarga jest zasadna, jednakże nie wszystkie zarzuty w niej zawarte zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.
W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla orzeczenie w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, decyzja Dyrektora Izby Skarbowej zawiera uchybienia, które uzasadniają jej uchylenie.
Kwestionując zaskarżoną decyzję strona w pierwszej kolejności zarzuciła organom podatkowym naruszenie art. 68 § 1 oraz 70 § 1 ( pomyłkowo wskazując na jednostkę redakcyjną ustępu, zamiast § - u ) Ordynacji podatkowej, a więc przepisów mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w dalszej zaś kolejności błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Tak sformułowane zarzuty skargi, przesądziły o konieczności oceny – w pierwszym rzędzie – przeprowadzonej przez Dyrektora Izby Skarbowej oceny kwestii przedawnienia określonego zarówno w art. 68 § 1, jak i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej tj. przedawnienia orzekania i przedawnienia zobowiązania podatkowego. W tym miejscu zasadne jest wskazanie, że na organach podatkowych ciąży obowiązek badania okoliczności upływu terminów przedawnienia z urzędu, co wydaje się oczywiste, skoro po jego upływie zobowiązanie wygasa, a więc de facto organ traci uprawnienia do określenia jego wysokości. W sytuacji, gdy postępowanie się toczy, należy je zakończyć, umarzając postępowania. Wymaga bowiem podkreślenia, iż ewentualny upływ terminu przedawnienia przesądza o tym, że prowadzone postępowanie staje się bezprzedmiotowe.
Dyrektor Izby Skarbowej – z uwagi na brak takiego zarzutu w treści odwołania – nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do w/w kwestii, jednakże w odpowiedzi na skargę wskazał, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jak podniósł, bieg terminu przedawnienia wynikający z treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej uległ przerwaniu z chwilą śmierci spadkodawcy i zaczął biec na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku tj. od dnia 25 listopada 2004 r. W tym miejscu należy odwołać się do regulacji zawartej w treści art. 99 Ordynacji podatkowej – na którą wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, jednakże wywiódł z niej błędne wniosek – zgodnie z którą "Bieg terminów przedawnienia przewidzianych w art. 68, 70, 71 oraz art. 80 ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły dwa lata od śmierci spadkodawcy". Zgodnie natomiast z treścią art. 70 § 1 tej Ordynacji "Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku". Gdyby zatem nie nastąpiła śmierć podatnika zobowiązania za 2000 i 2001 r. przedawniłyby się odpowiednio z dniem 31 grudnia 2006 r. i 31 grudnia 2007 r., a nie jak podniosła skarżąca w dniu 31 grudnia 2005 r. i w dniu 31 grudnia 2006 r. Termin ten upłynąłby jednak w/w datach pod warunkiem, że nie nastąpiło jego przerwanie lub zawieszenie. Sąd nie jest w stanie wypowiedzieć się co do pierwszej z wskazanych okoliczności tj. ewentualnego przerwania biegu terminu przedawnienia – z uwagi na brak dowodów w przekazanych sądowi aktach administracyjnych – jednakże nie budzi wątpliwości sądu, druga okoliczność tj. fakt zawieszenia biegu terminu przedawnienia na okres od dnia 31 sierpnia 2004 tj. od dnia śmierci spadkodawcy do dnia 24 listopada 2004 r. tj. do dnia uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku. Biorąc zatem pod uwagę cytowany wcześniej przepis art. 99 Ordynacji podatkowej należałoby wskazać, że stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, a dotyczące biegu terminu od nowa od dnia 25 listopada 2004 r. w odniesieniu do zobowiązań podatkowych za 2000 i 2001 r. jest sprzeczne z prawem, gdyż jak wynika z art. 99 w związku z art. 70 § 7 pkt 3 Ordynacji podatkowej "Termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu (...) uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa". Sformułowanie, że terminu biegnie dalej od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu, w odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstałych z mocy prawa – a takim zobowiązaniem jest zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych – oznacza, że w rozpatrywanej sprawie w odniesieniu do zobowiązania za 2000 r., które przedawniłoby się z dniem 31 grudnia 2006 r., należałoby, w celu określenia daty ewentualnego przedawnienia dodać liczbę dni, w którym trwało zawieszenie biegu (pod warunkiem jednak, że nie wystąpiły żadne inne okoliczności, na które sąd wskazywał, a których nie jest w stanie zweryfikować z powodu braku całej dokumentacji w sprawie ). Taka sama metoda obowiązywała by do określenia przedawnienia zobowiązania za 2001 r., jednakże zobowiązanie to z mocy prawa – bez uwzględnienia okresu zawieszenia – przedawniłoby się dopiero z dniem 31 grudnia 2007 r., stąd też zarzut skarżącej, iż przedawniło się zobowiązanie podatkowe za 2001 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Przedawnienie zobowiązania za 2000 r. mogłoby nastąpić – z uwzględnieniem warunków wyżej wskazanych – z dniem 27 marca 2007 r. (przyjmując, że okres zawieszenia wyniósł w badanym przypadku 86 dni tj. od dnia 31 sierpnia do dnia 24 listopada 2004 r.). Z akt przekazanych Sądowi wynika, że decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącej w dniu 8 marca 2007 r., zatem wbrew twierdzeniu skargi decyzja organu odwoławczego wydana została i doręczona skarżącej prze upływem terminu przedawnienia. Jakkolwiek udzielając odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej błędnie zinterpretował treść art. 99 w związku z art. 70 § 7 pkt 3 Ordynacji podatkowej, to jednak interpretacja ta nie miała wpływu na wynik sprawy tj. nie nastąpiło przedawnienie zobowiązań podatkowych za 2000 i 2001 r., stąd też nie było podstaw do uchylenia w/w decyzji na podstawie zarzutu naruszenia art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
Za niezasadny należało uznać zarzut skarżącej naruszenia art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Przenosząc w/w uregulowanie na stan faktyczny sprawy należy wskazać, że obowiązek podatkowy z tytułu odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe spadkodawcy w rozpoznawanej sprawie powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o nabycia spadku tj. w miesiącu listopadzie 2004 r., a zatem organy podatkowe mogły wydać decyzję w zakresie tej odpowiedzialności do dnia 31 grudnia 2007 r.
Przechodząc do oceny zarzutu dokonania błędnej oceny przez Dyrektora Izby Skarbowej zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy podnieść , że organ odwoławczy – utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji – wskazał, za tym organem, że ostatecznymi postanowieniami Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] nr [...] i z dnia [...] nr [...] została rozliczona nadpłata podatku VAT za miesiąc styczeń 2004 r. w kwocie [...]zł., przy czym pierwszym postanowieniem dokonano przerachowania w/w kwoty na podatek dochodowy od osób fizycznych, drugim zaś rozliczenia przerachowanej kwoty na należność główną i odsetki za zwłokę. Wyjaśniono także, iż system komputerowy wpisał błędnie kwotę łączną wynikającą z zestawienia tychże należności i że z tego tytułu dokonano jak to nazwano "ręcznej poprawki" na postanowieniu w sprawie przerachowania tj. na postanowieniu z dnia [...] nr [...]. Twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej znajduje potwierdzenie w przedłożonych przez ten organ aktach administracyjnych, gdyż na kopii w/w postanowienia znajduje się skreślenie dokonane długopisem kwoty [...]zł. oraz dopisek treści "przek z VAT" oraz dokonany z boku tabeli ołówkiem zapisek "0,674". Należy przy tym podkreślić, że nie parafowano dokonanych zmian w treści postanowienia, nie opisano ich, ani co treści merytorycznej, ani co daty, ani też co do osoby dokonującej tych zmian. Postanowienie z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. podpisał główny księgowy ( na marginesie należy zauważyć, że inny został użyty kolor tuszu do podpisu postanowienia – czarny, inny zaś do wprowadzenia zmian – niebieski ). Twierdzenia jednak Dyrektora Izby Skarbowej nie da się pogodzić z dokumentami przekazanymi przez skarżącą. Sporne postanowienie nie zawiera bowiem żadnych korekt, a z treści jego wynika, że dokonano za pośrednictwem banku w dniu 20 kwietnia 2004 r. wpłaty kwoty w wysokości [...]zł. Co prawda w dalszej części postanowienie to pokrywa się z treścią postanowienia znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy przekazanych Sądowi , to jednak twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, iż postanowienie to nie zostało zaskarżone przez podatnika, a więc jest ostateczne i wiąże zarówno organ jak i strony w zakresie rozliczonej kwoty w wysokości [...] jest o tyle nie zasadne, że podatnik otrzymał oryginał w/w postanowienia, a wynika z niego, że przekazana została przez bank kwota w wysokości [...]zł. Podatnik wobec takiej treści postanowienia nie miał podstaw do jego kwestionowania. Obciążenie natomiast spadkobierczyni jako osobę trzeciej odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe spadkobiercy wymagało wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości kwoty zaległości podatkowej ciążącej na spadkodawcy. Podniesienie przez Dyrektora Izby Skarbowej, iż podatniczka nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność dokonanych przez zmarłego męża wpłat, de facto oznacza przerzucenie postępowania dowodowego na podatniczkę. Nie było bowiem żadnych przeszkód w wystąpieniu do banku o wskazanie wysokości przekazanej kwoty z konta podatnika na konto organu podatkowego. Podatniczka w świetle posiadanych dokumentów miała prawo mieć uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości obciążenia jej wskazaną przez organy podatkowe kwotą zobowiązania, tym bardziej, że posiadała ostateczne postanowienia organu o zaliczeniu na podatek dochodowy dwóch kwot tj. kwoty [...]zł. z tytułu nadpłaty podatku VAT oraz postanowienie o rozliczeniu kwoty [...]zł. z tytułu wpłaty dokonanej za pośrednictwem banku. Podatnik nie jest zobowiązany do przedkładania dowodów, w sytuacji gdy z posiadanych przez niego dokumentów urzędowych wynika określona okoliczność. Należy bowiem podkreślić, że dokumenty urzędowe korzystają z przymiotu domniemania prawdziwości. W takiej sytuacji to na organach podatkowych ciąży obowiązek zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w treści art. 191 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie – pomimo, że skarżąca wskazała na rozbieżności wynikające z postanowień, i decyzji obciążającej ją odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe zmarłego męża, Dyrektor Izby Skarbowej nie wyjaśnił tych wątpliwości, uzasadniając prawidłowość przyjętych przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięć błędami w systemie komputerowym i ręcznym poprawianiem rozstrzygnięć. W tej sprawie jednakże oryginał postanowienia nie był w żaden sposób poprawiony, zatem należało podjąć postępowanie wyjaśniające w celu zebrania dowodów, które pozwoliłyby na określenie wysokości zobowiązania w wysokości nie budzącej wątpliwości. Organ w zaistniałej sytuacji miał obowiązek przeprowadzenia przeciwdowodu na okoliczności wynikające z postanowienia znajdującego się u strony, w oparciu o wszystkie możliwe i zgodne z prawem dowody. Nie można – a tak postąpił w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej – oprzeć rozstrzygnięcia na kopii poprawionych dokumentów, których oryginały są w posiadaniu strony i z których wynikają inne kwoty zarachowań i w dodatku z innych tytułów. W świetle przedstawionych okoliczności, Sąd uznał, iż zarzut błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodnego zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoznając ponownie sprawę, Dyrektor Izby Skarbowej, w pierwszej kolejności wyjaśni sprawę różnicy w treści postanowień, o których mowa wyżej, a przede wszystkim ustali w jakich okolicznościach doszło do "poprawienia" jednego z nich. Konfrontacja bowiem dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu podatkowego pierwszej instancji, ze znajdującymi się u skarżącej uprawnia do wniosku, że jedno z tych postanowień zostało "poprawione" tylko dla potrzeb toczącego się postępowania odwoławczego i sądowego i że dokonał tego pracownik organu, już po doręczeniu postanowienia podatnikowi. Na marginesie należy wskazać, że Dyrektor Izby Skarbowej miał możliwość na etapie udzielania odpowiedzi na skargę zapoznać się z treścią kserokopii oryginału spornego postanowienia, gdyż zostało załączone do skargi, jednakże zignorował tę oczywistą okoliczność, podtrzymując w odpowiedzi na skargę stanowisko, iż postanowienie to zostało "poprawione" ręcznie, gdyż "błędna kwota" wynikała z wady systemu. W dalszej kolejności, Dyrektor Izby Skarbowej zbierze materiał dowodowy, w taki sposób, aby mógł bezspornie ustalić stan faktyczny sprawy, a w konsekwencji by mógł orzec o odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania podatkowe zmarłego męża w wysokości faktycznych zaległości podatkowych, jaki ciążyły na podatniku w chwili jego śmierci.
W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w całości, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który przewiduje, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W punkcie drugim wyroku, Sąd zasądził koszty postępowania sądowoadministracyjnego do czego był zobowiązany treścią art. 200 ustawy. W punkcie trzecim na podstawie art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło