I SA/Gl 313/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy, nie precyzując jednak zakresu tego wniosku, przede wszystkim nie wypełniając przeznaczonej dla tego celu rubryki nr 4 urzędowego formularza. Uzasadniając wniosek, podniósł, że z powodu czynności podejmowanych przez organ podatkowy nie ma możliwości "wykonywać żadnych ruchów finansowych" oraz że ma na utrzymaniu małoletnią córkę. Według wniosku skarżący otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1300 zł brutto i nie posiada majątku. Pismem doręczonym w dniu 6 maja 2009 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, dotyczących jego dochodów (zaświadczenie o wynagrodzeniu, wyciągi z rachunków bankowych, kopia zeznania podatkowego), majątku ("nadesłanie kopii tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego") oraz stanu rodzinnego (orzeczenie w sprawie rozwodu lub separacji, zaświadczenie o zameldowaniu). Zwrócił się również o oznaczenie zakresu wniosku, zastrzegając, że niewykonanie tego wezwania w terminie siedmiu dni "skutkować będzie przyjęciem, że skarżący ubiega się tylko i wyłącznie o zwolnienie go od kosztów sądowych"). Wezwania te do chwili obecnej nie zostały wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku, w pierwszej kolejności przyjąć trzeba, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na nieoznaczenie przez wnioskodawcę zakresu jego żądania wezwano go bowiem do usunięcia tego braku właśnie pod rygorem przyjęcia tej ewentualności. Wobec niewykonania wezwania pozostaje jedynie postąpić zgodnie z tym rygorem. W świetle zatem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., alej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, ignorując stosunkowo obszerne wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 P.p.s.a. – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, co więcej ukazuje je w jeszcze bardziej niekorzystnym świetle. Nie tylko uniemożliwia ono bowiem weryfikację twierdzeń skarżącego poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, ale nawet może wzmocnić zastrzeżenia co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Uzasadnione jest przecież w takim stanie rzeczy podejrzenie, iż we wniosku zamieszczono treści nieprawdziwe po to, aby zwiększyć szansę przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Podsumowując, niewykonanie wezwania nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.