I SA/Gl 314/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jest emerytem ponoszącym znaczne wydatki na leczenie oraz na utrzymanie niepracującego syna i żony, uzyskującej niewielkie dochody. Według wniosku emerytura skarżącego wynosi 3000 zł netto, jego wynagrodzenie z pracy dodatkowej – 1500 zł netto, a wynagrodzenie jego małżonki – 1500 zł brutto. We wniosku nie wskazano żadnego majątku poza mieszkaniem i garażem. Pismem doręczonym w dniu 2 kwietnia 2013 r. referendarz sadowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania w terminie 7 dni dokumentacji źródłowej, w szczególności: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym (zastrzeżono, że jeżeli rachunki te zostały zlikwidowane po dniu 30 sierpnia 2012 r., należy przedłożyć zaświadczenie banku lub kopię umowy zawartej z bankiem w sprawie zamknięcia rachunku), zaświadczenia w sprawie bezrobocia syna skarżącego oraz dokumentów obrazujących wysokość kosztów utrzymania gospodarstwa domowego i wydatków na leczenie. W dniu 11 kwietnia 2013 r. wpłynęły do innej sprawy skarżącego (sygn. akt I SA/Gl 313/14) następujące materiały: kopia zaświadczeń lekarskich (w ich świetle skarżący cierpi na [...], zeznania podatkowe skarżącego, jego małżonki i syna za dwa ostatnie lata podatkowe (za ubiegły rok wykazano w nich w przypadku skarżącego: przychody z emerytury w wysokości 43.440,56 zł i z działalności wykonywanej osobiście w wysokości 26.268,08 zł, w przypadku jego małżonki: przychody ze stosunku pracy w wysokości 21.704,19 zł i w przypadku jego syna: przychody z działalności wykonywanej osobiście w wysokości 2550 zł) oraz decyzja z dnia [...] o przeliczeniu emerytury skarżącego (stwierdza ona, że na rachunek bankowy będzie przekazywana kwota 3017,45 zł). Jednocześnie skarżący ustosunkował się do wezwania w sprawie wartości przedmiotu zaskarżenia. Zarządzeniem z dnia 14 maja 2013 r. na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez skarżącego ustalono, że należny wpis od skargi wynosi 100 zł, i przedłożono akta referendarzowi sądowemu do dalszych czynności. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżący nie wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi. Nie wykonał bowiem w wystarczającym stopniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, co uniemożliwia całościową i wolną od wątpliwości ocenę jego najogólniej rozumianej sytuacji majątkowej. Nie nadesłał w szczególności wyciągów z rachunków bankowych, mimo że wedle nadesłanej decyzji o przeliczeniu emerytury świadczenie to wypłacane jest przelewem, a wezwanie wskazywało, w jaki sposób należy udokumentować ewentualne zamknięcie rachunku bankowego w ostatnim czasie. W konsekwencji nie można ustalić stanu tego rachunku, a także prześledzić operacji wykonywanych za jego pośrednictwem, a co za tym idzie stwierdzić, jakie są rzeczywiste możliwości płatnicze skarżącego. Brak tego dokumentu w istocie wyklucza zatem uwzględnienie wniosku. Skarżący jednak nie udokumentował także wysokości wynagrodzeń otrzymywanych przez niego i przez członków jego rodziny – wartości te można co najwyżej szacować na podstawie danych podanych w zeznaniach podatkowych. Niemniej z zeznań tych wynika, że wszystkie osoby pozostające z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują stałe dochody, uzupełniające jego emeryturę, skądinąd znacznie wyższą niż przeciętne świadczenie tego rodzaju, i przekraczającą wielokrotnie wpis od skargi, który w niniejszej sprawie ma najniższą wysokość znaną procedurze sądowoadministracyjnej. W tym kontekście nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że nie przedstawiono zaświadczenia, iż syn skarżącego jest osobą bezrobotną. Materiał dowodowy pomija całkowicie dokumenty dotyczące kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, w tym wydatków ponoszonych na leczenie, chociaż kwestii tej poświęcone były dwa punkty wezwania referendarza sądowego. Niepodobna wszak uznać, że te ostatnie wydatki zostały chociażby uprawdopodobnione za pomocą przedłożonych zaświadczeń lekarskich, skoro dokumentują one schorzenie, które – jak powszechnie wiadomo – nie zawsze wiąże się ze znacznymi nakładami na leczenie. Niedostarczenie danych na temat kosztów utrzymania gospodarstwa domowego uniemożliwia wyciągnięcie wniosków co do stanu finansów tego gospodarstwa, gdyż nie można zestawić tych kosztów z dochodami i wyliczyć, czy w wyniku powstaje deficyt, czy też można, także wskutek ograniczenia niektórych wydatków, uzyskać nadwyżkę, i to taką, która pozwala opłacić koszty sądowe. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.