I SA/Gl 315/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-01-09
Skład orzekający: Przemysław Dumana, Teresa Randak, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o naliczeniu kosztów egzekucyjnych, mimo że skarżący podnosił argumenty o umorzeniu należności głównej w ramach postępowania restrukturyzacyjnego i o braku podstaw do naliczania kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, ponieważ organ odwoławczy nie odniósł się do podstawowych zarzutów zażalenia strony, nie przedstawił argumentów na poparcie swojego stanowiska, a uzasadnienie faktyczne postanowienia było niewystarczające. Sąd podkreślił, że ustawa o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy ma charakter lex specialis i obejmuje również koszty egzekucyjne znane na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od daty podjęcia czynności egzekucyjnych. Brak dokumentów restrukturyzacyjnych uniemożliwił prawidłową ocenę sprawy przez organy.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił przeciwko poprzednikowi prawnemu skarżącego tytuły wykonawcze dotyczące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił wysokość kosztów egzekucyjnych. Po zażaleniu skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących pomocy publicznej i restrukturyzacji zobowiązań, a także zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Teresa Randak,, WSA Marta Wojciechowska (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A S.A w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1 uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wystawił przeciwko B S.A, poprzednikowi prawnemu skarżącego A S.A w C., tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od października 1996r. do czerwca 2002r.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 17, art. 64 c § 7, art. 64 §1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) [dalej u.o.p.e.a.] oraz na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1994 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 138, poz. 773), Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. określił B S.A. wysokość kosztów egzekucyjnych, należnych organowi egzekucyjnemu w związku z prowadzonymi przeciwko stronie postępowaniami egzekucyjnymi na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych, na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, iż postępowanie egzekucyjne w oparciu o wymienione tytuły wykonawcze było prowadzone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. na wniosek wierzyciela Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.. W ramach tego postępowania dokonano zajęcia rachunku bankowego, zajęcia ruchomości, a także sporządzono protokół o stanie majątkowym zobowiązanego.
Zobowiązany pismem z dnia 24 sierpnia 2006r. zwrócił się do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z prośbą o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Wyliczając należne koszty egzekucyjne organ wskazał wartość kosztów z rozbiciem na wysokość opłaty manipulacyjnej oraz na koszty za dokonane czynności egzekucyjne w okresie od 10 stycznia 2000r. do dnia 17 lutego 2003r. i przedstawił zestawienie kosztów w odniesieniu do poszczególnych tytułów wykonawczych. Jako podstawę ich wyliczenia wskazał Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1994r. i art. 64 §1 u.o.p.e.a.
Nie godząc się z treścią postanowienia zobowiązany wniósł zażalenie, w którym domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz umorzenia postępowania zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa, a mianowicie:
1) z naruszeniem art. 32 f ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy (Dz. U. z dnia 6 grudnia 2002 r. Nr 213, poz. 1800 ze zm.) poprzez przyjęcie, że koszty postępowania egzekucyjnego od zobowiązań publicznoprawnych restrukturyzowanych nie przejęte przez operatora, podlegają wyegzekwowaniu,
2) z naruszeniem art. 1 a pkt 6 u.o.p.e.a. poprzez naliczenie całości kosztów egzekucyjnych i pobieranie części tych kosztów bez podstawy prawnej,
3) naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.o.p.e.a. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo wygaśnięcia obowiązku zapłaty na skutek przejęcia zobowiązań publicznoprawnych B, a więc i naliczonych kosztów egzekucyjnych przez operatora.
Uzasadniając odwołanie strona wskazała, że nie była zobowiązana do przedstawienia kosztów egzekucyjnych Prezesowi Agencji Rozwoju Przemysłu podczas sporządzania spisu zobowiązań publicznoprawnych podlegających restrukturyzacji, bowiem po pierwsze, wysokość tych kosztów możliwa jest do ustalenia dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie, a po drugie nie można przyjąć, że nie podlegają one umorzeniu w sytuacji, gdy w ramach restrukturyzacji umorzeniu uległy należności główne.
Poza tym, w jej ocenie, w myśl art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z treścią art. 27 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, w przypadku pozytywnego zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego nie stosuje się art. 64 "c" § 4 u.o.p.e.a. Strona powołała się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2006 r. w sprawie sygn. akt 18/05 w ramach, którego dokonano oceny przepisu art. 49 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji. Trybunał w wyroku tym uznał, że pobieranie opłaty egzekucyjnej i komorniczej w przypadku umorzenia postępowania lub ściągnięcia należności przy bezskuteczności działań egzekucyjnych jest niezgodne z Konstytucją. W niniejszej sprawie, zdaniem strony, ma miejsce analogiczna sytuacja, bowiem w przypadku niektórych tytułów wykonawczych nie doszło do zastosowania środka egzekucyjnego. Jednocześnie strona podkreśliła, że skoro organ egzekucyjny – Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. umorzył zaległości z tytułu składek, to Naczelnik powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art.59 § 1 pkt 2 u.o.p.e.a. Umorzenie postępowania na tej podstawie, stosownie do treści art.60 § 1 powołanej ustawy, spowodowałoby uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art.138 §1 pkt 1 w związku, z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 64, 64 c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji(tekst jedn. Z 2005r. Dz.U Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Uzasadniając postanowienie Dyrektor podkreślił, iż poza sporem pozostaje fakt wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec B przez uprawnione organy egzekucyjne. Ponadto wskazał, że obowiązek naliczenia kosztów egzekucyjnych w związku z dokonaniem czynności egzekucyjnych powstał jeszcze przed wejściem w życie przepisów na mocy, których zostało wszczęte postępowanie restrukturyzacyjne wobec zobowiązanego. Zdaniem Dyrektora, żadna z ustaw "oddłużających" czynne przedsiębiorstwa nie przewidywała restrukturyzacji kosztów egzekucyjnych powstałych przed opublikowaniem tych ustaw. Oznacza to zatem, że koszty takie są bezwzględnie należne i wymagalne. Dyrektor nie podzielił również zarzutów zobowiązanego w zakresie prawidłowości ustalenia wysokości tych kosztów, bowiem według niego wysokość kosztów nie budzi zastrzeżeń i odpowiada założeniom ustawy egzekucyjnej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów Dyrektor wskazał, iż kwestie związane z umorzeniem postępowania nie mogą być rozstrzygane w niniejszym postępowaniu, gdyż są przedmiotem odrębnego postępowania.
Od powyższego postanowienia A S.A., jako następca prawny B S.A., reprezentowany przez pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił:
1) naruszenie art. 32 f ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, poprzez przyjęcie, że koszty postępowania egzekucyjnego od zobowiązań publicznoprawnych restrukturyzowanych nie zostały przejęte przez operatora,
2) naliczenie całości kosztów egzekucyjnych od należności publicznoprawnych restrukturyzowanych, pomimo braku podstaw prawnych
3) naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo wygaśnięcia obowiązku zapłaty na skutek przejęcia zobowiązań publicznoprawnych skarżącego wraz z naliczonymi kosztami egzekucyjnymi przez operatora,
4) naruszenie przepisu art. 32 a ust. 1 pkt 7 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, poprzez uznanie, że koszty egzekucyjne za czynności prawne dokonane w 2002 r. nie podlegają restrukturyzacji i są wymagalne,
5) naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pobieranie kosztów w przypadku wygaśnięcia egzekwowanego zobowiązania nie na skutek działań egzekucyjnych.
Podnosząc te zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Dodatkowo pełnomocnik wnosił o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wniosek ten był rozpatrywany przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W obszernym uzasadnieniu skargi, w pierwszej kolejności pełnomocnik przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podkreślił, że zgodnie art. 32 a ust. 1 pkt 7 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, restrukturyzacji podlegają znane na dzień 30 czerwca 2003 r. należności publicznoprawne, w tym z tytułu kosztów egzekucyjnych powstałych m.in. od zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika, Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Nie ma zatem znaczenia okoliczność, że koszty te powstały przed dniem wejścia w życie ustawy, jak również nie ulega wątpliwości, iż są one należnością publicznoprawną z uwagi na charakter i rolę organu egzekucyjnego w toku egzekucji administracyjnej. Pełnomocnik odwołał się także do wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazując, że opłaty egzekucyjne jako takie mają charakter daniny publicznej. Nadto odwołując się do treści art. 32 a ust. 1 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy podniósł, iż restrukturyzacja na szczególnych zasadach polega na przejęciu od przedsiębiorcy przez operatora zobowiązań przedsiębiorcy, o których mowa w art. 32 a ust. 1, do których to bezsprzecznie zaliczają się także koszty egzekucyjne, a stosownie do treści ust. 3 powołanego artykułu przedsiębiorca objęty restrukturyzacją nie odpowiada za zobowiązania przejęte przez operatora. Pełnomocnik wskazał ponadto, że zgodnie z art. 32 g cytowanej ustawy, skarżący nie był zobowiązany określać kosztów egzekucyjnych w spisie zobowiązań publicznoprawnych, gdyż nie są one takimi zobowiązaniami, bowiem ustawa określa je jako należności publicznoprawne, a nie zobowiązania. Należności te przechodzą na operatora, ale nie jako zobowiązania publicznoprawne, które należy umieścić w spisie przedkładanym do Prezesa Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Wskazuje na to także charakter kosztów egzekucyjnych, których wielkość można podać po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, a zatem ich wyliczenie możliwe jest także po zakończeniu tego postępowania. Za taką interpretacją przemawia także – zdaniem pełnomocnika – treść art. 27 ustawy o pomocy publicznej zgodnie, z którym restrukturyzacja należności publicznoprawnych jest dokonywana w zakresie, na zasadach i w trybie określonym w przepisach ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców z zastrzeżeniem przepisów ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy. Z kolei według drugiej z wymienionych ustaw postępowanie egzekucyjne podlega zawieszeniu do czasu postępowania restrukturyzacyjnego, w przypadku zaś pozytywnego zakończenia tego postępowania, nie stosuje się art. 64 c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem nie obciąża się wierzycieli za nieściągnięte koszty egzekucyjne, gdyż koszty te z mocy prawa w ramach postępowania restrukturyzacyjnego nie będą ściągane, lecz restrukturyzowane.
W dalszej kolejności powołując się na art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej autor skargi podniósł, że pobieranie opłaty egzekucyjnej w razie umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela, byłoby całkowicie dysfunkcjonalne i rażąco niezgodne z wymienionym przepisem. W tym zakresie pełnomocnik odwołał się do poglądu Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 6 listopada 2003 r. w sprawie sygn. akt III CZP 57/03 i dodatkowo podniósł, iż organowi egzekucyjnemu nie należała się opłata, gdyż w skutek zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa organ ten nie przekazał żadnych kwot wierzycielowi, a zgodnie z art. 1 a pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez opłatę komorniczą rozumie się 5% kwot przekazanych wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przekazanych przez zobowiązanego w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego. W końcowej części uzasadnienia pełnomocnik podniósł także, iż zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo, jeżeli obowiązek nie istniał. W rozpatrywanej sprawie – w ocenie pełnomocnika – nie ma wątpliwości, że w związku z wszczętym i prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, sporne koszty postępowania egzekucyjnego znane na dzień 30 czerwca 2003 r. zostały umorzone z mocy art.32 f ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, w związku z wydaną decyzją restrukturyzacyjną. Skoro obowiązek został umorzony, to postępowanie egzekucyjne również powinno być niezwłocznie umorzone.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podkreślił także, iż bezspornym niniejszej sprawie jest to, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. i Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. dokonali czynności egzekucyjnych powodujących powstanie kosztów egzekucyjnych, a B S.A. przystąpiła do postępowania restrukturyzacyjnego na mocy ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy. Wskazana ustawa, w przeciwieństwie do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców przewidywała objęcie oddłużeniem również zaległości z tytułu należnych kosztów egzekucyjnych, powstałych w związku z postępowaniem egzekucyjnym powadzonym jeszcze przed zgłoszeniem długów do postępowania restrukturyzacyjnego. B nie skorzystała jednak z tej możliwości, bowiem pominęła we wniosku restrukturyzacyjnym należne organom koszty egzekucyjne. Tym samym doprowadziła do sytuacji, w której koniecznym stało się domaganie kosztów od samego zobowiązanego. Jednocześnie Dyrektor wskazał, iż utrzymująca się zaległość z tytułu kosztów egzekucyjnych, wyklucza możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.o.p.e.a. Nadto podkreślił priorytetowy charakter kosztów wynikający z kolejności ich zaspokajania i podniósł, że nie można w tym przypadku rozważać także ewentualnego umorzenia kosztów egzekucyjnych w oparciu o art. 64 "e" u.o.p.e.a., gdyż na takie rozwiązanie nie wyraziła zgody Komisja Wspólnot Europejskich w decyzji z dnia 5 lipca 2005 r. w sprawie pomocy państwa na rzecz B S.A. uznając, że podmiot ten otrzymał na przestrzeni lat 1997-2002 nadmierną pomoc podlegającą zwrotowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.
W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja lub postanowienie narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję lub postanowienie w części lub w całości. Uchylenie następuje w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, postanowienie organu odwoławczego zawiera uchybienia, które uzasadniają wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
W postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 18 ustawy egzekucyjnej, mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem specyfiki postępowania egzekucyjnego, polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. W postępowaniu egzekucyjnym będą miały jednak zastosowanie zasada wynikająca z art. 6 Kodeksu – zasada praworządności, zasada udzielania informacji wynikająca z art.9 Kodeksu, a tam gdzie organy mają podjąć wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, również zasada wynikająca z art.7 Kodeksu- zasada prawdy obiektywnej.
Wydając postanowienia w kwestii kosztów postępowania organy winny mieć na względzie wskazane zasady.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że organ nadzoru rozpatrując zażalenie B S.A. nie odniósł się do podstawowych zarzutów tego zażalenia, nie przedstawił również argumentów na poparcie swojego stanowiska, a uzasadnienie faktyczne wydanego postanowienia sprowadzało się w zasadzie do stwierdzenia, iż koszty egzekucyjne dotyczyły czynności egzekucyjnych dokonanych przed opublikowaniem ustaw restrukturyzacyjnych, przy czym żadna z tych ustaw nie przewidywała restrukturyzacji takich kosztów.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że ustawa z dnia 16 grudnia 2002r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy (Dz. U Nr 213, poz.1800 ze zm.), ma charakter aktu lex specialis, a to oznacza, że przysługuje jej pierwszeństwo w zastosowaniu, zwłaszcza w sytuacji odrębnych uregulowań w zakresie poszczególnych instytucji prawnych. Stosownie bowiem do art. 27 tej ustawy, restrukturyzacja finansowa należności publicznoprawnych jest dokonywana w zakresie, na zasadach i w trybie określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. Nr 155, poz 1287 ze zm.) o restrukturyzacji należności publicznoprawnych, z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 5 i rozdziału 5a. Pokreślić przy tym należy, iż restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach, zgodnie z art. 32 a ust. 1 pkt 2 podlegają znane na dzień 30 czerwca 2003 r. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na podstawie pkt 7 art. 32 a ust.1 cytowanej ustawy, należności m.in. z tytułu kosztów egzekucyjnych od należności wymienionych w punkcie 2. Powołany artykuł zamieszczono w rozdziale 5 a ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy.
Zatem, skoro wskazane przepisy mają pierwszeństwo w stosowaniu, a z ich treści wynika, ze dotyczą należności znanych na dzień 30 czerwca 2003r., to tym samym za bezzasadny należy uznać argument podnoszony przez organy w odniesieniu do kosztów egzekucyjnych, że czynności egzekucyjne były podjęte przed wejściem w życie ustawy. Dotyczą one bowiem należności, które podlegały restrukturyzacji na podstawie przepisów zawartych w rozdziale 5a ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy.
W ocenie Sądu, nie jest jednak możliwe dokonanie prawidłowej oceny spornej kwestii bez dokumentów "restrukturyzacyjnych", gdyż właśnie z tych dokumentów wynikać powinno, które należności zostały zgłoszone do restrukturyzacji, jakie były ustalenia pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem w zakresie sald zgłaszanych należności itp. W rozpatrywanej sprawie nie da się – z uwagi na brak tych dokumentów – ustalić przebiegu postępowania restrukturyzacyjnego oraz jego wyników, a co się z tym wiąże, także ocenić zasadności stanowiska organu egzekucyjnego i organu nadzoru.
Chcąc dokonać weryfikacji twierdzeń zawartych w postanowieniach organów obu instancji sąd winien zapoznać się z dokumentami i materiałami, które organy brały pod uwagę wydając postanowienia w tej sprawie. W aktach przekazanych sądowi znajdują się jedynie tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych, w tym wierzytelności z rachunków bankowych, zajęcia ruchomości, protokoły majątkowe, informacje przesyłane przez banki dotyczące rachunków bankowych zobowiązanego i informacje o zbiegu egzekucji, oraz zawiadomienia przesyłane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o umorzeniach postępowań egzekucyjnych objętych poszczególnymi tytułami oraz zwrotne potwierdzenia odbioru wysyłanej korespondencji. Brak jest natomiast jakichkolwiek dokumentów związanych z postępowaniem restrukturyzacyjnym.
Sąd stwierdził ponadto, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., gdyż postanowienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Stosownie do art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (który stosuje się do postanowień w związku z treścią odesłania zawartego w art. 126 k.p.a.), postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne, czyli powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z unormowania tego wynika, że organ wydający postanowienie ma obowiązek przedstawienia argumentów i ocen, którymi kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie. ( porównaj wyrok NSA w Warszawie sygn. akt II SA 692/98 z dnia 7 lipca 1998, wybór LEX nr 41386).
Zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów, o których mowa w art.107 § 1 i 3 k.p.a. W postanowieniu tym organ przede wszystkim nie wskazał faktów i dowodów, na których się oparł, nie wyjaśnił, jakimi przesłankami kierował się wydając zaskarżone postanowienie, nie przedstawił na poparcie swojego stanowiska argumentów i nie ocenił argumentów podnoszonych przez stronę. Uzasadnienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w zasadzie sprowadza się do kategorycznych stwierdzeń nie popartych żadną argumentacją. Poza sferą rozważań Dyrektor pozostawił argumenty podnoszone przez zobowiązanego, w tym wskazywane naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy.
Zauważyć jednocześnie wypada, że stanowisko Dyrektora Izby odnośnie stosowania przepisów ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy uległo wprawdzie ewolucji, bo w odpowiedzi na skargę zaznaczył, że koszty egzekucyjne także podlegały restrukturyzacji w ramach tej ustawy, to jednak B nie zgłosiła ich we wniosku restrukturyzacyjnym. Nie ma to jednak znaczenia, wobec pominięcia tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu.
Nadto zgodzić należy się z Dyrektorem, iż zarzuty podnoszone przez skarżącego w kwestii umorzenia postępowania nie mogą być rozpatrywane w niniejszej sprawie, bowiem postanowienie o odmowie umorzenia postępowania jest przedmiotem odrębnego postępowania.
W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia jednoznacznie wskazują na naruszenie zasady praworządności, zasady udzielania informacji i zasady prawdy obiektywnej, wynikających z powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a.
Stwierdzone naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem na podstawie art. 145§1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd zaskarżoną decyzję uchylił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło