I SA/Gl 315/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, składając sporządzoną przez siebie osobiście skargę kasacyjną z dnia 1 października 2012 r. od postanowienia z dnia 27 sierpnia 2012 r., wniósł "o przyznanie mu adwokata z urzędu, radcy prawnego". Zwrócił w szczególności uwagę, że sam koszt przyjazdu do Polski celem odbioru korespondencji jest dla niego znacznym obciążeniem, gdyż wynosi prawie 1000 zł. Do skargi kasacyjnej dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, bez wypełnionej rubryki 4 formularza. W jego świetle wnioskodawca zamieszkuje samotnie w Niemczech, w wynajętym mieszkaniu, lecz ma pod opieką małoletnią córkę. Skarżący podkreślił, że od 2006 r. utrzymuje się z zasiłku socjalnego w wysokości 771,59 euro, z którego po opłaceniu wszystkich kosztów związanych z mieszkaniem pozostaje mu na inne wydatki kwota około 250 euro, która jest w tym zakresie niewystarczająca. Do wniosku dołączono kopię decyzji z dnia 26 listopada 2011 r. wraz z tłumaczeniem wykonanym przez tłumacza przysięgłego, określającej skarżącemu wspomniany zasiłek w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2012 r. Pismem doręczonym skarżącemu do rąk pełnomocnika do doręczeń w dniu 22 października 2012 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 21 dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym w okresie ostatnich sześciu miesięcy (sprecyzowano, że należy w tym celu nadesłać kopię decyzji lub zaświadczenie dotyczące zasiłku, jaki skarżący ma otrzymywać obecnie oraz zaświadczenia o wysokości wszelkich pozostałych wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń otrzymanych we wskazanym okresie w Niemczech i w Polsce), przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, nadesłanie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 złożonych w Niemczech i w Polsce przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, wyjaśnienie, komu przysługuje tytuł prawny do nieruchomości zlokalizowanej pod adresem wskazanym pierwotnie przez skarżącego jako jego adres zamieszkania w Polsce, nadesłanie kopii faktur lub rachunków obrazujących wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w tym czynszu najmu lokalu zajmowanego przez skarżącego, oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności, ewentualnie zaległości w tym zakresie. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie stwierdzić wypada, że przyjęto, iż skarżący domaga się ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, chociaż nie wypełnił on rubryki nr 4 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, przeznaczonej do określenia, czego wnioskodawca się domaga. Taki zakres żądania został bowiem w sposób jednoznaczny i wystarczający wskazany przez niego w skardze kasacyjnej, do której formularz ów dołączono. Odnotować zatem wypada, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając z własnej inicjatywy lub na wezwania dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżący nie wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Podkreślić przy tym wypada, że rozwianie wspomnianych wątpliwości jest w niniejszej sprawie niezbędne, szczególnie jeżeli zważyć, iż jedyny dokument źródłowy dołączony do wniosku jest już nieaktualny, skoro pochodzi sprzed roku i określał skarżącemu wysokość świadczenia w okresie, który również dawno już upłynął. Oznacza to potrzebę zbadania sytuacji wnioskodawcy wedle jej obecnego stanu, w tym ustalenia poziomu jego dochodów i wydatków oraz stanu rodzinnego i majątkowego. Pozwalałoby to zweryfikować jego oświadczenia, które mogą budzić wątpliwości, jak np. informacja o kosztownych podróżach do kraju celem odbioru korespondencji pozostająca w sprzeczności z twierdzeniem, iż skarżący otrzymuje wyłącznie niewielki zasiłek niewystarczający mu nawet na pokrycie podstawowych wydatków życiowych. Uwzględnić nadto trzeba, że według jego wyjaśnień ma on dodatkowo na utrzymaniu małoletnią córkę (chociaż jednocześnie wnioskodawca utrzymuje, iż zamieszkuje samotnie). Skarżący nie nadesłał również dokumentów ani nie złożył oświadczeń wykazujących, czy i jaki majątek posiada w kraju, nie ustosunkowując się zwłaszcza do wezwania w części dotyczącej stanu prawnego nieruchomości wskazanej przez niego na wcześniejszym etapie postępowania jako jego krajowy adres zamieszkania. Podsumowując, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się wręcz pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.