I SA/Gl 318/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Marzanna Sałuda, Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi D.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz.1925) utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] Nr [...] o zawieszeniu postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta S. ustalił T.K. i K.H. wysokość zobowiązania podatkowego na rok 2008 w podatku od nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] stanowiącej działkę o powierzchni 732 m kw. Decyzję organ podatkowy wydał w oparciu o dane przedstawione w złożonych przez podatników informacjach w sprawie podatku od nieruchomości. Następnie postanowieniem z dnia [...] organ podatkowy I instancji wznowił postępowanie podatkowe zakończone w/w decyzją, z uwagi na informacje dotyczące przedmiotowej nieruchomości przekazane przez D.Z. w piśmie z dnia 17 czerwca 2008 r. We wskazanym piśmie D.Z. podała, że od 1995 do 2007 roku to ona płaciła podatek od nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] (poprzednio ul. [...]) jako jedna ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie przedstawiając porządek dziedziczenia po swoim dziadku J.H., zakwestionowała informacje uzyskane od pracownika Urzędu Miasta w S. jakoby spadek po w/w miał przypaść innym osobom. Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie wskazując w uzasadnieniu na toczące się postępowanie w sprawie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości. Rozpoznając zażalenie od powyższego postanowienia, organ odwoławczy ustalił, że w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel nieruchomości oznaczonej nr jednostki rejestrowej [...] figuruje J.H. Wypis z rejestru gruntów nie zawiera bliższych danych dotyczących osoby właściciela (np. imion rodziców). Zgodnie z oświadczeniem D.Z., to ona płaciła dotychczas podatek od powyższej nieruchomości. Przedstawiła dokumenty uzasadniające taki stan rzeczy, z których wynikało, że jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, m.in.: tłumaczenie umowy z 14 maja 1908 r., w drodze której jej dziadkowie J. i E.H. kupili nieruchomość położoną w S., postanowienie Sądu Powiatowego w S. z dnia [...], sygn. akt [...], z którego wynika, że spadek po E. H. zmarłej [...] nabyły dzieci M. H. i H.R., postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] sygn. [...], z którego wynika, że spadek po H.R. nabyły jej dzieci, m.in. D.Z. Ponadto przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...], sygn. akt [...], z którego wynika, że spadek po zmarłym w dniu [...] J.H., synu A. i J. nabyły jego dzieci z drugiego małżeństwa J. H. i J.C. oraz żona A. H.. Ponadto skarżąca przedłożyła tłumaczenie testamentu J. H., w którym m.in. zawarł rozporządzenie na wypadek śmierci dotyczące nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Natomiast T.K. i K. H. wywodząc swoje prawa do masy spadkowej po J. H. przedstawili postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], sygn. akt [...], z którego wynika, że spadek po J. H. zmarłym [...] nabył brat H. H. (ich ojciec). Z dołączonego odpisu aktu zgonu J. H. wynika, że był synem W. i A. oraz pozostawał w związku małżeńskim z M. H.. Następnie strony udokumentowały, że spadek po H. H. przypadł im oraz żonie zmarłego, S. H., po której dziedziczą wyłącznie dzieci, czyli K. H. i T.K. (postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], sygn. [...]oraz z dnia [...], sygn. akt [...]). Przy czym T.K. i K.H. prawo własności nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] wywodzą z informacji przekazanych im przez rodzinę, m.in. J. H. zmarłego w [...], jak również wskazali na udział K. H. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Do akt sprawy dołączono orzeczenia administracyjne wydane w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w S. przy ul. [...], kierowane m.in. do K. H. (np. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...]). Ponadto osoby te udokumentowały, iż z ich wniosku toczy się przed Sądem Rejonowym w S. postępowanie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości, sprawa sygn. [...] (dowód: kserokopia wezwania SR w S. z dnia 10 marca 2008 r., w sprawie sygn. [...] oraz kserokopia pisma UM w S. z dnia [...] Nr [...]). Porównanie dokumentów dotyczących dziedziczenia po J. H. przedstawionych przez strony prowadzi do wniosku, że dotyczą one dwóch różnych osób, a zbieżność imienia i nazwiska jest jedynie przypadkowa. Należy zauważyć, że postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku nie rozstrzyga o tym, co wchodzi w skład masy spadkowej po danej osobie, a jedynie ma na celu ustalenie jej spadkobierców. Natomiast przepis art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej wymienia przesłanki obligujące organ podatkowy do zawieszenia postępowania podatkowego. Wystąpienie którejkolwiek z tych przesłanek przesądza o konieczności wydania postanowienia o zawieszeniu prowadzonego postępowania podatkowego. W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy I instancji powołał się na przesłankę zamieszczoną w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią tego przepisu organ podatkowy musi zawiesić postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Chodzi tu o zagadnienie prejudycjalne, z którym mamy do czynienia, gdy rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w drodze orzeczenia, np. wyroku czy postanowienia sądu. Przy czym musi istnieć zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. W rozpatrywanej sprawie o istnieniu takiego związku przyczynowo-skutkowego zadecydowały przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawierające definicję podatnika podatku od nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2006 r., Dz. U. Nr 121, poz. 844 ze zm.), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Wobec powyższego należy stwierdzić, że rozstrzyganie przez sąd w sprawie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości ma dla niniejszej sprawy charakter zagadnienia wstępnego, bowiem ewentualne stwierdzenie zasiedzenia, wskazując na właściciela nieruchomości pozwoli prawidłowo ustalić osobę (osoby) podatnika w postępowaniu podatkowym. Oczywiście, nie bez znaczenia dla postępowania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok, będzie ustalenie chwili, z jaką nastąpiło nabycie prawa własności nieruchomości w razie stwierdzenia zasiedzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że bez względu na okoliczności sprawy, nie może rozstrzygać we własnym zakresie zasadności wniosku o stwierdzenie zasiedzenia. Przy rozpatrywaniu zażalenia odniósł się wyłącznie do oceny znaczenia postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości dla toczącego się postępowania podatkowego. Nawet bowiem przyjęcie, iż na obecnym etapie postępowania D.Z., w sposób nie budzący wątpliwości wykazała, że na podstawie dziedziczenia nabyła udział we współwłasności nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], nie zmienia faktu, że dla zakończenia sprawy podatkowej wynik postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości ma znaczenie zagadnienia wstępnego. W skardze od powyższego postanowienia, D.Z. wniosła o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji. Podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, polegające na błędnym przyjęciu, że istnieją podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego w okolicznościach, gdy decyzja o wymiarze podatku za 2008 r., doręczona K. H. i T.K. została wydana tym osobom po przedłożeniu przez nie postanowień Sądów o stwierdzeniu nabycia spadku, które nie dotyczą spadku po dziadku skarżącej – J.H., synu A. i J., ani spadku po jej babce – E. H. – którzy byli właścicielami nieruchomości przy ul. [...] (obecnie [...]) - nr działki [...], obręb [...] pow. 732 m. kw. Skarżąca zarzuciła brak podstaw prawnych do zawieszenia postępowania z tej przyczyny, że K. H. i T. K. wnieśli do Sądu sprawę o nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie, w okolicznościach, gdy żaden z ich przodków, ani oni nie użytkowali działki, nie posiadali tej działki, ani nie płacili podatków, przed Sądem złożyli zeznania niezgodne z prawdą, celowo nie wskazali skarżącej jako uczestnika postępowania mimo, że wiedzieli, iż kwestionuje ich postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po jej dziadku (vide pismo U.M. o wznowieniu postępowania z dnia 1.07.2008 r.). W uzasadnieniu wskazała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie dokumentów przedstawionych przez strony ustaliło, że zbieżność imienia i nazwiska dziadka skarżącej (J.H., syna A. i J.) i przodka K.H. i T.K. jest przypadkowa i dotyczy różnych osób. Identyczność tych nazwisk i imion wykorzystali K. H. i T.K. i dlatego wydano im decyzję o wymiarze podatku od nieruchomości na 2008 r. na przedmiotową działkę. W rzeczywistości ich przodek J. H., po którym spadek dziedziczył jako brat ich ojciec H. po którym dziedziczą spadek K. H. i jego siostra T. K. nigdy nie był właścicielem, ani posiadaczem działki położonej w S. przy ul. [...] (dawna [...]). Działka ta stanowiła własność J.H., syna A. i J. i jego żony E. H. z d. P., została zakupiona notarialnie w [...]. Prawa do spadku po J.H. (dziadku skarżącej) i E. H. (babce skarżącej) zostały stwierdzone przez Sądy i dokumenty są w posiadaniu Prezydenta Miasta S. Skarżąca wskazała, że nie można zgodzić się z ustaleniami S.K.O., że w sprawie nie wiadomo, jaki majątek był przedmiotem dziedziczenia. Testament z dnia [...] sporządzony notarialnie określa jaki majątek posiadał jej dziadek. Ten testament stanowił podstawę do wydania przez Sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i jest w posiadaniu Prezydenta Miasta S. Od śmierci jej dziadka do 1995 r. podatek płaciła J.C., współwłaścicielka i spadkobierca na podstawie testamentu z dnia [...] (vide postanowienie Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...] z dnia [...]), a po jej wyjeździe do A. podatek cały czas aż do 2007 r. był płacony przez skarżącą - spadkobiercę i współwłaściciela po matce H.R. (dziedziczącej spadek po matce E. H.). Skarżąca zarzuciła, że bezpodstawnie i bezprawnie nie wydano jej decyzji o wymiarze podatku na 2008 r. Wskazała, że wniesienie sprawy o zasiedzenie nie ma znaczenia, bowiem dopiero postanowienie Sądu i to prawomocne rozstrzygające sprawę na korzyść K. H. i T. K. mogłoby mieć znaczenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] o zawieszeniu postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] z uwagi na to, że toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości, której dotyczy postępowanie podatkowe. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał przepis art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. Nr 8 z 2005 r. poz. 60 z późn. zm.), zgodnie z którym, przesłanką obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest wystąpienie okoliczności, w których rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (tzw. zagadnienie prejudycjalne). W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości, której dotyczy postępowanie podatkowe. Niewątpliwie w niniejszej sprawie zaistniał zatem między stronami spór co do prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji toczące się postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, wszczęte na wniosek K. H. i T.K. prowadzić będzie do rozstrzygnięcia tego sporu. Wystąpienie zależności między rozstrzygnięciem powyższego zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji podatkowej wynika z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawierających definicję podatnika podatku od nieruchomości. Na podstawie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Wobec powyższego należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie wydane przez sąd w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości ma dla niniejszej sprawy charakter zagadnienia wstępnego, ewentualne stwierdzenie zasiedzenia – poprzez wskazanie właściciela nieruchomości – jednocześnie określi osobę (osoby) podatnika w postępowaniu podatkowym. W związku z treścią wyżej cytowanych przepisów, jako trafne ocenić należało motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia, w których organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej obliguje organ podatkowy do zawieszenia postępowania w tej sprawie. Prawidłowo również organ odwoławczy podkreślił, że bez względu na okoliczności sprawy, nie może rozstrzygać we własnym zakresie zasadności wniosku o stwierdzenie zasiedzenia i wobec tego przy rozpatrywaniu zażalenia, poddał ocenie wyłącznie znaczenie postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości dla toczącego się postępowania podatkowego. Bezpodstawny był zatem zarzut skargi w zakresie naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej. Z przedstawionej wyżej analizy tego przepisu wynika bowiem, że prawidłowa była zarówno jego wykładnia jak i zastosowanie w zaskarżonym postanowieniu. W podsumowaniu powyższych rozważań, stwierdzić zatem należało, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który następnie został trafnie oceniony przez organ podatkowy, w wyniku prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów prawa. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia - w zakresie oraz według kryteriów określonych w przytoczonych na wstępie przepisach - stwierdzić zatem należało, że przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Wobec tego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.).