I SA/Gl 319/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-06-27
Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Wojciech Gapiński, Adam Nita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ujawnienie w Rejestrze Należności Publicznoprawnych jest dopuszczalne w przypadku zobowiązań podatkowych, które uległy przedawnieniu, mimo ustanowienia na nich hipoteki przymusowej?Ratio decidendi
Ustanowienie hipoteki przymusowej na zobowiązaniu podatkowym nie wyklucza jego przedawnienia, a tym samym wygaśnięcia skonkretyzowanej powinności podatkowej. Przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który stanowi inaczej, jest niezgodny z Konstytucją RP, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12. W związku z tym, przedawnione zobowiązania podatkowe, nawet zabezpieczone hipoteką, nie mogą być ujawnione w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła sprzeciw od zawiadomienia o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności z tytułu podatków i odsetek za zwłokę, podnosząc zarzut przedawnienia tych zobowiązań. Organ I instancji odmówił uwzględnienia sprzeciwu, wskazując na przerwanie biegu terminu przedawnienia przez podjęte czynności egzekucyjne i ustanowienie hipotek przymusowych. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędne zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 8, który powiela treść uznanego za niekonstytucyjny art. 70 § 6.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach i zasądził od Dyrektora na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Adam Nita (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem należności w Rejestrze Należności Publicznoprawnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. (w dalszej części uzasadnienia określanego mianem Organu I instancji lub Naczelnika Urzędu Skarbowego) z [...] r., nr [...]. W tym nieostatecznym rozstrzygnięciu wydanym w sprawie, Organ I instancji odmówił uwzględnienia sprzeciwu z 18 października 2018 r., wniesionego przez A. M. (zwanego dalej Zobowiązanym, Stroną lub Skarżącym) w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności wymienionych w zawiadomieniu z [...] r., nr [...].
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego i przedstawia się następująco. We wcześniej już wspomnianym piśmie z [...] r., Organ I instancji zawiadomił Zobowiązanego o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych zobowiązań tego podmiotu z tytułu danin publicznych (podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób fizycznych, a także zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych), w kwotach i za okresy wskazanych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego. We wspomnianym dokumencie zawarto również informację, że ujawnieniu w Rejestrze Należności Publicznoprawnych podlega kwota odsetek za zwłokę naliczonych na dzień dokonania wpisu (jej wysokość została ujawniona na dzień sporządzenia zawiadomienia). W kolejnych pozycjach zawiadomienia precyzyjnie wskazano zaś na różnego rodzaju zobowiązania publicznoprawne, powstałe w okresie od sierpnia 2002 r., do roku 2016 (łącznie 28 pozycji).
Strona wniosła sprzeciw od zawiadomienia. Tym samym, zakwestionowała ona istnienie wskazanych wcześniej zobowiązań. Uzasadniając swoje racje, Skarżący podniósł zarzut niemożności dochodzenia przez wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym należności wykazanych w zawiadomieniu w pozycjach od 1 do 26, co – w jego przekonaniu - wykluczało ich ujawnienie w rejestrze. Ponadto, Zobowiązany wskazał, że sprzeciw odnosi się także do kwoty odsetek w wysokości [...] zł., w związku z ich wygaśnięciem wraz z upływem biegu przedawnienia dla zobowiązań głównych, tj. najpóźniej z końcem 2010 r. Dlatego, Zobowiązany wniósł o uwzględnienie sprzeciwu oraz umorzenie postępowań egzekucyjnych w stosunku do przedawnionych wierzytelności.
Po rozpatrzeniu złożonego środka zaskarżenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie podzielił racji Zobowiązanego i odmówił uwzględnienia sprzeciwu. Zapatrywanie to zostało bardzo precyzyjnie uzasadnione. Organ podatkowy wskazał na poszczególne powinności publicznoprawne, wyartykułował okresy, za które one powstały oraz terminy ich płatności, a także opisał podjęte czynności, w każdym przypadku oddziałujące na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W związku z tym wykazano, że nie ulegają przedawnieniu zaległości podatkowe Skarżącego z tytułu:
1) podatku od towarów i usług za październik i listopad 2003 r.,
2) podatku dochodowego od osób fizycznych ( PIT-4) za okres od stycznia do listopada 2003 r.,
3) zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za sierpień, wrzesień, październik i listopad 2002 r.
W przekonaniu Organu I instancji, od 4 czerwca 2009 r., wszystkie te zaległości podatkowe mogą być egzekwowane wyłącznie z przedmiotu hipoteki przymusowej.
Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, nie przedawniły się również zaległości podatkowe Strony z tytułu:
1) podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. – w odniesieniu do niej, ze względu na podjęte środki egzekucyjne, dopiero od 21 czerwca 2012 r. rozpoczął bieg pięcioletni termin przedawnienia, a ponieważ uprzednio ustanowiono hipotekę przymusową, od 22 czerwca 2017 r. zaległość ta może być egzekwowana wyłącznie z przedmiotu hipoteki przymusowej,
2) podatku od towarów i usług za styczeń, luty, kwiecień i maj 2005 r. – w odniesieniu do nich, ze względu na podjęte środki egzekucyjne, dopiero od 21 czerwca 2012 r. rozpoczął bieg pięcioletni termin przedawnienia, a ponieważ uprzednio ustanowiono hipotekę przymusową, od 22 czerwca 2017 r. zaległości te mogą być egzekwowane wyłącznie z przedmiotu hipoteki przymusowej,
3) odsetek za zwłokę od niezapłaconej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PPL) za grudzień 2014 r. (upływał on 20 stycznia 2015 r.). W odniesieniu do niej 18 maja 2016 r. zastosowano środek egzekucyjny, który przerwał bieg terminu przedawnienia. W związku z tym, od 19 maja 2016 r. rozpoczął swój bieg pięcioletni termin przedawnienia, a zobowiązanie podatkowe ulegnie przedawnieniu z upływem 19 maja 2021 r., o ile nie wystąpią okoliczności wskazane w art. 70 Ordynacja podatkowej, przerywające lub zawieszające bieg terminu przedawnienia.
Organ I instancji przyjął, że skoro w oparciu o przedstawione okoliczności, wskazane wcześniej zaległości nie uległy przedawnieniu i są wymagalne, zasadna jest odmowa uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.
Strona nie zgodziła się z tym zapatrywaniem i wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. We wspomnianym dokumencie wystąpiła ona o stwierdzenie przedawnienia zobowiązań i uchylenie czynności egzekucyjnej z [...] r. - w tym - uwzględnienie zażalenia na postanowienie organu w przedmiocie odmowy nieujawnienia w Rejestrze Należności Publicznoprawnych oraz uwzględnienie jej zarzutów. Natomiast, na wypadek – jak to ujęto - "ujawnienia przez organ egzekucyjny faktu nieumorzenia przedawnionych zobowiązań i nieusunięcia hipoteki przymusowej". Skarżący wniósł o stwierdzenie przedawnienia i uchylenie czynności z dnia [...] r., a ponadto o umorzenie - zdaniem Strony - zobowiązań przedawnionych 4 czerwca 2018 r., wskazanych w zawiadomieniu oraz – jak to ujęto - "usunięcie wpisów hipoteki przymusowej na nieruchomości należącej do skarżącego przedawnionych zobowiązań".
Jednocześnie, zobowiązany zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:
1) błędne zastosowanie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w odniesieniu do należności przedawnionych z dniem 4 czerwca 2009 r., które nie mogą być ujawniane w Rejestrze Należności Publicznoprawnych,
2) błędne zastosowanie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w którym została powtórzona treść art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej. Ten zaś został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP (wyrok z 8 października 2013 r, sygn. akt SK 40/12). Dlatego, zdaniem Strony, pomimo ustanowienia hipoteki przymusowej, jej zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Stało się tak, ponieważ w jego ocenie istnieją i są wymagalne wszystkie zaległości podatkowe wskazane w orzeczeniu Organu I instancji, a także przypadające od nich odsetki za zwłokę. Ponadto, w ocenie Organu II instancji, nie ma wpływu na trafność rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego wyrok Trybunału Konstytucyjnego, powołany przez Skarżącego. Jak bowiem wyartykułował Organ odwoławczy, w orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny wyeliminował konkretny przepis prawa (art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej), co nie może skutkować niemożnością stosowania art. 70 § 8 tej samej ustawy. Skoro zaś istniały zaległości podatkowe i odsetki będące ich konsekwencją, Organ I instancji był władny ujawnić je w Rejestrze Należności publicznoprawnych i czynność ta nie może być postrzegana jako dodatkowa sankcja egzekucyjna, zastosowana w odniesieniu do Strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Zobowiązany wniósł o:
1) uchylenie – jak to ujęto - zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach,
2) stwierdzenie przedawnienia zobowiązań i – jak to ujęto - uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej polegającej na zabezpieczeniu zobowiązań hipoteką przymusową jako podstawy prawnej usunięcia wpisów hipoteki przymusowej nieruchomości należącej do Skarżącego przedawnionych zobowiązań wskazanych w piśmie o sygn. [...] .
3) o zasądzenie na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis sądowy (100 zł.).
Jednocześnie, Skarżący zarzucił ostatecznemu postanowieniu Organu odwoławczego błędne zastosowanie art. 18c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314, z późn. zm. – zwanej dalej u.p.e.a.). W przekonaniu Zobowiązanego stało się tak przez przyjęcie, że ujawnieniu w rejestrze Należności Publicznoprawnych mogą podlegać przedawnione zobowiązania podatkowe oraz odsetki od nich, w tym również te, które zostały wpisane przez wierzyciela do Ksiąg wieczystych nieruchomości jako hipoteki przymusowe i co do których organ egzekucyjny i wierzyciel wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, powołując się na bezskuteczność egzekucji, jak również wskazał w postanowieniu z dnia [...] r, że w stosunku do zobowiązań zabezpieczonych zapisem hipotecznym z dniem [...] r zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki, co stoi w sprzeczności z możliwością stosowania dodatkowych sankcji egzekucyjnych, tak więc również i możliwości ujawnienia zobowiązań jako sankcji dyscyplinującej służącej egzekucji.
Zdaniem Strony, zaskarżone postanowienie narusza art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, art 62 § 1 i 55 § 2 Ordynacji podatkowej oraz prowadzi do błędnego stosowania art 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając te racje, Skarżący raz jeszcze powtórzył tezę, że w art. art 70 § 8 Ordynacji podatkowej powtórzono dyspozycję art. 70 § 6 tej samej ustawy, uznaną za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny. W konsekwencji, w jego ocenie, skoro zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu, nie można było w stosunku do nich uskuteczniać czynności egzekucyjnych.
W odpowiedzi na te zarzuty, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe zapatrywanie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z prawem i jako takie podlega uchyleniu. Przez wzgląd na swoją właściwość, wskazaną w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – zwanej dalej P.p.s.a.) oraz z uwagi na sposób postępowania w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnia skargę na postanowienie (por. art. 145 P.p.s.a.), Sąd nie był natomiast władny uchylić zaskarżonej czynności egzekucyjnej, polegającej na zabezpieczeniu zobowiązań hipoteką przymusową.
Nie ulega wątpliwości to, że w myśl art. 18b § 1 u.p.e.a., w Rejestrze Należności Publicznoprawnych gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, wynikających z tytułów wskazanych w tym przepisie. Należą do nich m.in. powinności ukształtowane w decyzjach ostatecznych, a także wynikające wprost z przepisów prawa. Tym samym, w tej kategorii pojęciowej ponad wszelką wątpliwość mieszczą się zaległości podatkowe oraz, będące ich konsekwencją, odsetki za zwłokę. Co zaś oczywiste, racją dla ujawnienia należności we wspomnianym rejestrze jest istnienie zobowiązań publicznoprawnych, których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego lub jednostka samorządu terytorialnego.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę na okoliczność podnoszoną przez Skarżącego, który artykułował upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz brak oddziaływania na ten efekt hipoteki przymusowej, ustanowionej na wniosek organu podatkowego.
Przedawnienie zobowiązania podatkowego jest instytucją, która ma budować pokój prawny w relacjach pomiędzy podatnikiem, a podmiotem uprawnionym z tytułu podatku. Dzięki temu, obciążenie podatkowe dostosowywane jest do zdolności płatniczej podmiotu obowiązanego z tytułu podatku, która może ewoluować w czasie. W konsekwencji, zobowiązania podatkowe i - będące ich następstwem - zaległości podatkowe, ukształtowane w określonym przedziale chronologicznym nie obciążają podatnika w odległej przyszłości, w punkcie czasu, gdy jego indywidualna zdolność do poniesienia ciężaru podatkowego mogła ulec osłabieniu. Tym samym, nie występuje efekt swoistego przenoszenia przeszłości w teraźniejszość, którego konsekwencją byłaby konieczność wywiązania się z zobowiązania podatkowego, ukształtowanego w czasach gdy kondycja ekonomiczna zobowiązanego odbiega od jego aktualnej zdolności płatniczej.
Jednocześnie, tak jak i w innych gałęziach prawa, w których operuje się przedawnieniem, instytucja ta jest panaceum na trudności dowodowe, które mogą utrudniać najpierw prawidłowe ukształtowanie zobowiązania podatkowego, a następnie dochodzenie zapłaty podatku. Z upływem lat wzrasta bowiem niebezpieczeństwo utraty dowodów z dokumentów, a i projekcja przeszłości w pamięci świadków, czy samej strony może ulec nie tylko zatarciu, ale i zniekształceniu.
Wreszcie, świadomość przedawnienia i jego skutków jest czynnikiem, który ma motywować organy podatkowe do sprawnego wymiaru i poboru podatku. Skoro bowiem w prawie podatkowym przedawnienie istnieje jako instytucja prawna, poprzez jej zastosowanie podmiot uprawniony z tytułu podatku jest zachęcany do szybkiego i efektywnego działania, nakierowanego na wymiar i pobór podatku, w czasie gdy nie nastąpił jeszcze umarzający efekt przedawnienia.
Ponadto, należy zauważyć, że w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego, inaczej niż w przypadku analogicznego efektu, tyle że odnoszonego do zobowiązań cywilnoprawnych, przedawnienie oznacza wygaśnięcie skonkretyzowanej powinności podatkowej. Tym samym, w prawie podatkowym nie występuje skutek charakterystyczny dla przedawnienia zobowiązania cywilnoprawnego, to jest stan, w którym wierzyciel nie może skutecznie domagać się jego spełnienia, ale dłużnik jest władny dobrowolnie je spełnić. To, że skonkretyzowana powinność podatkowa wygasa jest spowodowane modelem stosunku prawnego, zastosowanym w prawie podatkowym. Relacja ta jest klasyfikowana jako stosunek podległości kompetencji (charakterystyczny również dla prawa administracyjnego), w którym organ podatkowy występuje w podwójnej roli – reprezentuje organ podatkowy, ale i władczo rozstrzyga spór pomiędzy samym sobą a podmiotem zobowiązanym z tytułu podatku. Aby wykluczyć pokusę nadużywania będącej tego efektem, swoistej zależności podatnika od organu podatkowego, skutkującej skłanianiem podmiotu zobowiązanego z tytułu podatku do niepodnoszenia zarzutu przedawnienia, ustawodawca przewidział, że przedawnione zobowiązanie podatkowe wygasa (por. art. 70 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 – zwanej dalej O.p.). W konsekwencji, ani podatnik nie ma prawa go dobrowolnie spełnić, ani organ podatkowy nie może domagać się zapłaty podatku po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Jednocześnie, w przepisach ogólnego prawa podatkowego ustawodawca wskazał na szereg przypadków, w których różnorodne zdarzenia oddziałują na istnienie przedawnienia oraz na bieg jego terminu. Jednym z nich, artykułowanym przez Skarżącego i dostrzeżonym w przedmiotowej sprawie przez organy podatkowe obydwu instancji jest zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej (por. art. 70 § 8 O.p). W myśl wspomnianego przepisu, skutkuje ono niemożnością przedawnienia zobowiązania podatkowego, z tym że w takiej sytuacji, po upływie okresu równego terminowi przedawnienia zobowiązania podatkowego można dochodzić zapłaty wyłącznie z przedmiotu hipoteki.
Problem zgodności z Konstytucją RP rozwiązania prawnego polegającego na tym, że ustanowienie hipoteki przymusowej wyklucza przedawnienie zobowiązania podatkowego, a co za tym idzie, wygaśnięcie skonkretyzowanej powinności podatkowej był analizowany przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygnaturze SK 40/12. Była ona konsekwencją skargi konstytucyjnej, a zatem Trybunał Konstytucyjny orzekając w sprawie był ograniczony zakresem zaskarżenia wskazanym w piśmie inicjującym postępowanie. W dokumencie tym powołano zaś niegdysiejszy art. 70 § 6 O.p. jako regulację podlegająca kontroli Trybunału. Wspomniany przepis miał niemal identyczną treść, jak obecny art. 70 § 8 tej samej ustawy. Różnica pomiędzy tymi jednostkami redakcyjnymi tekstu prawnego sprowadza się do odmiennej ich numeracji. Ponadto, art. 70 § 6 O.p. odnosił się wyłącznie do ustanowienia hipoteki przymusowej jako okoliczności oddziałującej na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Tymczasem, we współczesnym art. 70 § 8 tej samej ustawy przewiduje się, że nie tylko wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej, ale i ustanowienie zastawu skarbowego wpływają na byt prawny zobowiązania podatkowego, uniemożliwiając wygaśnięcie skonkretyzowanej powinności podatkowej na skutek upływu czasu.
Sąd artykułuje te kwestie, ponieważ Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku w sprawie SK 40/12, wydanym 8 października 2013 r. wyraźnie wskazał, że art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny sformułował kilka niezwykle istotnych uwag, które zdeterminowały takie, a nie inne rozstrzygnięcie Sądu. Wskazał on mianowicie, że choć zakwestionowany przepis od 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Ten z kolei przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania (nie stanowił bowiem podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej), lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w powoływanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jego zdaniem, z punktu widzenia Konstytucji, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Uzasadnia to konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji wyroku w sprawie SK 40/12 pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, z przyczyn wcześniej wskazanych.
Jak łatwo zauważyć analizując Ordynację podatkową, ustawodawca do chwili obecnej nie zastosował się do wskazanej, wyraźnej wskazówki Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją RP swoistego "następcy" art. 70 § 6 O.p., tj. art. 70 § 8 tej samej ustawy. Przez wzgląd na szacunek do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także do Trybunału Konstytucyjnego wymagało to od Sądu dokonania prokonstytucyjnej wykładni art. 70 § 8 O.p., zgodnej z zapatrywaniem wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie SK 40/12. To zaś sprawiło, że kierując się oceną Trybunału Konstytucyjnego, sformułowaną w uzasadnieniu wspomnianego judykatu, niemożliwe stało się stosowanie w przedmiotowej sprawie dyrektywy zawartej w art. 70 § 8 O.p. Dlatego właśnie, Sąd przyjął, że uległy przedawnieniu, a w konsekwencji wygasły wskazane wcześniej zaległości podatkowe Strony, których płatność została zabezpieczona poprzez wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej. Z tego względu, w świetle art. 18b § 1 u.p.e.a. brak było podstaw do ujawnienia tych należności pieniężnych, jako nieistniejących w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.
Organ II instancji, ponownie orzekając w sprawie powinien wziąć pod uwagę tę okoliczność. Z kolei, w odniesieniu do wpisania do rejestru odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł., od niezapłaconej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PPL) za grudzień 2014 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej winien rozważyć, czy z uwagi na dyspozycję art. 18e u.p.e.a. zasadne jest ujawnienie jej w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.
Biorąc pod uwagę wszystkie, przedstawione wcześniej okoliczności, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Stało się tak na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a. Stanowił je uiszczony wpis w kwocie 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło