I SA/Gl 323/15

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdził, że w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym pogorszyła się jego sytuacja finansowa. Podkreślił, iż osiąga jedynie wynagrodzenie za pracę w wysokości 583,33 zł i ma na utrzymaniu trójkę dzieci. We wniosku nie wymienił jednak żadnych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i nie wskazał jakiegokolwiek majątku. Pismem doręczonym dnia 5 maja 2015 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku w szczególności poprzez: udokumentowanie tytułu prawnego do domu i nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie zameldowane tam osoby z omówieniem relacji, także majątkowych, łączące te osoby ze skarżącym, udokumentowanie zobowiązań i stałych wydatków skarżącego oraz dochodów jego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym z działalności gospodarczej oraz przedłożenie zeznań podatkowych złożonych przez niego i przez te osoby za 2014 r. Na wezwanie nadesłano: wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawcy za okres od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 12 maja 2015 r. (nie odnotowuje on żadnych operacji), kopie zajęć wierzytelności z dnia 13 marca 2015 r. (kwoty należności głównych określono w nich na 24.736,32 zł i 8.819,78 zł) i zawiadomienia z dnia 25 kwietnia 2014 r. o wszczęciu egzekucji (należność główną określono w nim na kwotę 184.111,03 zł), oświadczenie skarżącego jako prezesa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zgodnie z którym nie uzyskuje on żadnych dochodów w związku ze sprawowaniem tej funkcji, zaświadczenie sporządzone w imieniu tej spółki przez skarżącego, że jest on w niej zatrudniony w wymiarze 1/3 etatu i w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 kwietnia 2015 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 1917,59 zł netto, oświadczenie skarżącego, że nie prowadzi on działalności gospodarczej oraz kopię zeznania podatkowego skarżącego za ubiegły rok (wykazano w nim jedynie przychody ze stosunku pracy w wysokości 11.168,53 zł). Wpis od skargi w niniejszej sprawie, wyliczony z uwzględnieniem podanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, wynosi 600 zł. Skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1251/14 – postanowieniem Sądu z dnia 18 lutego 2015 r. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego. Można tego wymagać szczególnie od stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników. Tymczasem strona skarżąca wykonała takie wezwanie w sposób wybiórczy, pomijając znaczną część objętej nim dokumentacji. Nie przedłożono w szczególności zaświadczenia w sprawie zameldowania, co uniemożliwia ustalenie składu osobowego gospodarstwa domowego skarżącego. Kwestia ta budzi zaś wątpliwości, choćby z tego powodu, że w postępowaniu w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1251/14 ustalono, iż wnioskodawca tworzy takie gospodarstwo z żoną, o której w niniejszej sprawie w ogóle nie wspomniał. W tym kontekście wypada odnotować, że wezwanie wystosowane w tej sprawie zawierało zastrzeżenie, iż ilekroć w wezwaniu mowa o osobach pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, należy przez to rozumieć również tę żonę, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego w jego małżeństwie. Odnotować trzeba zarazem spostrzeżenie Sądu zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 1251/14, że jedno z dzieci skarżącego jest już pełnoletnie, toteż nie można wykluczyć, iż wykonuje ono jakieś zajęcie zarobkowe. Dalej zignorowano całkowicie wezwanie w części odnoszącej się do wydatków tego gospodarstwa domowego. Tak samo było w postępowaniu w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1251/14 – w uzasadnieniu postanowienia z dnia 18 lutego 2015 r. wytknięto stronie, że nie udokumentowała ani stałych opłat łączących się z utrzymaniem domu, ani ewentualnych zaległości w tej materii. Taki stan rzeczy powoduje, że nie można poczynić jakichkolwiek ustaleń dotyczących tego ważnego elementu sytuacji materialnej wnioskodawcy, który podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wręcz kluczowy, skoro dopiero w wyniku zestawienia wydatków strony z jej dochodami można wyciągnąć konkluzje na temat jej możliwości płatniczych. Te dochody zresztą również nie zostały udokumentowane w sposób odpowiadający wezwaniu, gdyż skarżący nierzadko ograniczał się do własnych oświadczeń, które nie zostały poparte jakimkolwiek dowodem pozwalającym je zweryfikować. Poprzestał na zapewnieniu, że nie prowadzi działalności gospodarczej, mimo iż w aktach sprawy często mowa o takiej działalności. Również wyłącznie jego oświadczenia lub dokumenty przez niego wystawione są jedynym materiałem pozwalającym ustalić jego relacje ze spółką, które mogą budzić wątpliwości wciąż domagające się wyjaśnienia. Nie wykonano także wezwania do wykazania tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania wnioskującego. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.