I SA/Gl 325/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zwolnił H. N. (dalej także w skrócie: "skarżąca") od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 6 października 2015 r. ww. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na decyzję wskazaną w komparycji niniejszego postanowienia. Razem z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku skarżąca nadesłała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku odnotowała, że jest osobą samotną, i że jej dochody ograniczają się do świadczenia wypłacanego przez Rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki w wysokości 719 USD brutto miesięcznie, więc ich realna wysokość uzależniona jest od aktualnego bankowego kursu skupu tej waluty. W dalszej części uzasadnienia wniosku zwróciła uwagę na konieczność nieustannego remontowania domu, w którym mieszka. Skarżąca zaznaczyła, że we wrześniu br. wyremontowała dach, a koszty związane z jej udziałem w tej inwestycji wyniosły około 1140 zł. Wyjaśniła dalej, że dom wymaga dalszego remontu; m.in. konieczna jest wymiana elementów konstrukcji nośnej dachu. Wymiany wymaga również piec grzewczy i elementy wyposażenia łazienki; w ostatnim czasie skarżąca poprawiła komfort cieplny w okresie zimowym poprzez zakup grzejników elektrycznych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca oświadczyła, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest w 2/4 współwłaścicielem nieruchomości, w tym: 72 m2 domu i 154 m2 działki, na której jest usytuowany, jak również 51 m2 łąki. Dodatkowo skarżąca posiada udział (2/12 części) w innej nieruchomości, na którą również składa się dom i działka budowlana. W tych ramach skarżąca odnotowała "brak prawomocnej decyzji dot. pow. mieszkaniowej – po nabyciu spadku przez współwłaścicieli." W końcowej części wniosku skarżąca wskazała na stałe wydatki, które miały być uregulowane w październiku 2015 r., czyli w czasokresie złożenia wniosku. Do formularza dołączono szereg dokumentów źródłowych. W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca nadesłała plik dokumentów źródłowych wraz z pismem przewodnim z dnia 30 listopada 2015 r. W oparciu o tak zgromadzone dokumenty źródłowe i oświadczenia skarżącej ustalono, co następuje. H. N. mieszka w domu dwurodzinnym. Jedno z gospodarstw domowych tworzy sama, zaś w drugim przebywają jej siostra z mężem i synem. Gospodarstwa te, w znacznej części, posiadają odrębne urządzenia pomiarowe bieżącego zużycia mediów. H. N. posiada połowę domu o łącznej pow. 174 m2 i działki, na której jest posadowiony o pow. 319 m2. Dodatkowo posiada udział (1/6) w domu o łącznej pow. 237,93 m2 i działce, na której jest posadowiony o pow. 689 m2. Do stałych udokumentowanych miesięcznych wydatków należy zaliczyć opłaty z tytułu zużycia energii elektrycznej (286,30 zł, średnia z dwóch miesięcy) i zużycia wody oraz odprowadzania ścieków (45,70 zł). Dodatkowo skarżąca wydatkuje: 58,50 zł (z tytułu ubezpieczenia), 10 zł (gospodarowanie odpadami), 8,80 zł (łączne zobowiązanie pieniężne) i 4,90 zł (podatek od nieruchomości). Skarżąca udokumentowała wydatki, które poniosła na modernizację domu, w którym mieszka w okresie od września do listopada 2015 r. w łącznej kwocie 2.286,49 zł (w tym na remont poszycia dachu, piec stalowy grzewczy oraz wyposażenie łazienki i termowentylatory). Tym samym w okresie, w którym toczy się niniejsze wpadkowe postępowanie poczyniła wydatki, których potrzebę poniesienia deklarowała w druku PPF z 13 października 2015 r. H. N. nie posiada rachunku rachunkowego, który byłby przez nią używany dłużej niż jeden dzień. Skarżąca każdorazowo na potrzebę przewalutowania i wypłaty świadczenia pieniężnego zakłada i likwiduje tego samego dnia rachunek bankowy. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że skarżąca wielokrotnie zwracała się do tutejszego Sądu z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. W większości przypadków jej wnioski były uwzględniane. Jednakowoż ostatnio, mocą postanowienia 9 lipca 2015 r. w sprawie I SA/Gl 553/15, referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych oddalił. Przyjęto wówczas, że miesięczny dochód skarżącej stanowi kwotę 2.725,01 zł brutto. Obecnie przedmiotem rozpoznania na dzisiejszym posiedzeniu niejawnym są dwa wnioski skarżącej, które zostały złożone już po wydaniu wyroku kończącego postępowanie sądowe w sprawie. Dodatkowo na posiedzeniu tym rozpoznane zostaną dwa inne wnioski skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych zainicjowane we wstępnej fazie postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Tytułem wstępu należy podkreślić, że skarżącej przyznano już prawo pomocy i to w zakresie, który powiela jej obecny wniosek. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2015 r. zwolniono ją bowiem od kosztów sądowych, a orzeczenie to zachowało do chwili obecnej moc obowiązującą. Podkreślić wypada, że zwolnienie wynikające z tamtego postanowienia odnosi się do całości kosztów sądowych, jakie związane są z postępowaniem w sprawie, w tym do tych, które łączą się z wniesieniem ewentualnej skargi kasacyjnej. Stosownie wszak do art. 241 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postanowieniu bez określenia zakresu tego zwolnienia oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym ponowiony wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a. O tej części wniosku orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym bądź zwolnienie od kosztów sądowych, bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, np. radcy prawnego – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie bez znaczenia pozostaje również w takiej sytuacji etap postępowania sądowego, na którym zostaje złożony wniosek o prawo pomocy. Obecnie skarżąca zaznaczyła wyraźnie, że zamierza wnieść skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji, a dla jej sporządzenia wymagany jest udział profesjonalnego pełnomocnika. Wziąwszy zatem pod uwagę przytoczoną wyżej przesłankę formalną przyznania prawa pomocy, mając nadto na uwadze obecny etap postępowania sądowego, stwierdzono, że skarżąca nie będzie w stanie w chwili obecnej ponieść wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, co uzasadnia przyznanie jej takowego z urzędu. Trzeba nadto zwrócić uwagę, że przedmiotem posiedzenia niejawnego jest także druga ze spraw skarżącej, w której również doszło do oddalenia skargi, i w której skarżąca także deklaruje chęć wniesienia skargi kasacyjnej. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie drugim sentencji.