I SA/Gl 330/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. i G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na skutek wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 listopada 2009 r. J. i J.G. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie ich od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku skarżący odnotował, że obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego w druku PPF, wynika że skarżący pozostają we wspólnym gospodarstwie wraz z synem. W rubryce dot. posiadanego majątku odnotowano: "dom o pow. 135 m2" oraz "mieszkanie o pow. 100 m2". Zeznano nadto, że jedynym źródłem dochodu we wskazanym gospodarstwie jest praca dorywcza skarżącej z wynagrodzeniem około 500 euro. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że wpis sądowy od skargi w tej sprawie stanowi kwotę 200 zł. Godzi się nadto odnotować, że skarżący ubiegali się już przed tutejszym Sądem o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1001/07. Wówczas to, postanowieniem z dnia 3 marca 2008 r., oddalono ich wniosek. W wyniku analizy przywołanego wyżej oświadczenia w zestawieniu z zawartością akt tej sprawy, jak również dokumentacji źródłowej zawartej w sprawie o sygn. I SA/Gl 1001/07, pismem z dnia 26 listopada 2009 r., wezwano skarżących do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym gaz, energia elektr., telefon, nakaz płatniczy podatku od nieruchomości, potwierdzenia opłat czynszowych itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należy wyjaśnić kto i w jaki sposób przyczynia się do ponoszenia tych kosztów; w tych ramach należy nadto udokumentować fakt wyprowadzenia się z nieruchomości córki wraz z zięciem (w przypadku dalszego zamieszkiwania należy wykazać ich dochody), 2) nadesłanie zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wskazującego na aktualny stan zameldowania w lokalu mieszkalnym w Z. przy ul. [...], 3) nadesłanie wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę oraz pozostałych domowników rachunków bankowych, w tym oszczędnościowo-rozliczeniowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; 4) nadesłanie aktualnego nakazu płatniczego podatku od nieruchomości dot. lokalu mieszkalnego wskazanego w pkt 2 niniejszego wezwania, 5) złożenie wyjaśnień dotyczących rozbieżności w oświadczeniach o stanie majątkowym. Otóż w dniu 21 stycznia 2008 r. skarżący zeznali, że są w posiadaniu: a) "mieszkania – 91 m² niewykończone część budynku gospod. przeznaczona na mieszkanie", b) "nieruchomość rolna – 890 m² działka pod budynkiem po dział. gospodarczą", c) "inne nieruchomości – nie skończony budynek pod działalność gospodarczą 180 m²." Z kolei w druku PPF z dnia 16 listopada 2009 r. skarżący zeznali, że posiadają: a) dom o pow. 135 m2, b) mieszkanie o pow. 100 m2. W przypadku jakichkolwiek czynności dokonanych przez skarżącego lub jego małżonkę, polegających na zniesieniu bądź nabyciu tytułu prawnego do ww. nieruchomości, należy tę okoliczność wykazać za pomocą kopii stosownych dokumentów. Wyjaśniono przy tym, że w druku PPF należało wskazać składniki majątku, w tym nieruchomości, wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym. 7) nadesłanie zaświadczenia bądź decyzji właściwego urzędu pracy wskazującej na utratę przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, 8) nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2008, w tym ewentualnie złożonych druków PIT-ZG bądź PIT-0 (ten punkt wezwania dotyczy wszystkich osób zamieszkujących nieruchomość wskazaną w pkt 2 niniejszego wezwania). W wezwaniu tym pouczono stronę skarżącą, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie i zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a. Wezwanie doręczono w dniu 7 grudnia 2009 r. W piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2009 r. J.G. wyjaśnił, że nieruchomości wskazane w druku PPF z dnia 21 stycznia 2008 r. należą do niego, natomiast "stary budynek o powierzchni 135 m2" jest własnością żony. W piśmie tym J.G. oświadczył nadto, że część dokumentów źródłowych zostanie dostarczona do Sądu przez jego żonę po powrocie z N., co ma nastąpić w okresie przedświątecznym. Przy omówionym piśmie skarżący nadesłał część dokumentów, w tym faktury za odbiór mediów w nieruchomościach przy ul. [...] (52,41 zł – należność za gaz za okres dwóch miesięcy, odbiorcą mediów jest A) i 12 (99,83 zł - należność za energię elektryczną za jeden miesiąc, 93,98 zł – należność na rzecz B Sp. z o.o.) w Z. Nadesłano także dokumenty kasowe Urzędu Miejskiego w Z., z których wynika, że skarżący wpłacili tam kwotę 600 zł w dniach 29 października 2009 r. i 30 listopada 2009 r. z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości. Skarżąca odprowadza w każdym miesiącu na rzecz ZUS składkę w wysokości 500 zł. W dniu 30 grudnia 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Sądu wpłynęło pismo przewodnie J.G., w którym wyjaśniła, że utrzymuje rodzinę, tj. męża i syna, z kwoty 500 euro, które przesyła do domu co miesiąc z N. Podniosła nadto, że jej córki wraz z dziećmi prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Z tych też powodów nie podaje ich dochodów. Skarżąca oświadczyła dalej, iż nie posiada rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych. Przy piśmie nadesłano kolejną partię dokumentów źródłowych, w tym: potwierdzenie wpłaty kwoty 615 zł tytułem spłaty umowy kredytowej zawartej w dniu 20 października 2000 r., zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały, z którego wynika, że w domu przy ul. [...] w Z. zameldowanych jest łącznie dziewięć osób, dokumentację medyczną J.G. (wynika z niej, że jej leczenie trwało od marca 2006 r. do września 2007 r.), zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z dnia 9 kwietnia 2009 r.(wynika z niego, że J.G. jest tam zarejestrowany jako osoba bezrobotna od 13 sierpnia 2008 r. do nadal), zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego, z których wynika, że skarżący osiągnął w 2008 r. dochód w kwocie 1.938,00 zł; skarżąca w tym czasie nie osiągnęła dochodu, nakaz płatniczy podatku od nieruchomości za 2008 r. na kwotę 3.263,00 zł, skierowany do skarżącego z tytułu posiadania nieruchomości przy ul. [...] w Z., nakaz płatniczy skierowany do J.G. na kwotę 225,00 zł za rok 2009 z tytułu posiadania nieruchomości przy ul. [...]. W piśmie z dnia 30 grudnia 2009 r. skarżąca zwróciła się nadto o umorzenie zaległego podatku, gdyż w roku 2006 jej rodzina przeżywała kryzys finansowy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Badanie zasadności zwolnienia wnioskodawcy od kosztów postępowania sądowego (kosztów sądowych oraz wynagrodzenie radcy prawnego - zgodnie z wnioskiem skarżących) oparte będzie na zbadaniu, czy stan faktyczny, na który składają się okoliczności ustalone w sprawie, odpowiada hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ocena ta zaś musi być odnoszona do poziomu życia i statusu majątkowego innych obywateli Państwa, na których - w razie przyznania prawa pomocy - ciężar zwolnienia strony od kosztów postępowania sądowego zostałby przeniesiony. Orzekanie w zakresie przyznania prawa pomocy wymaga zatem wyważenia interesu Państwa, tj. wszystkich obywateli, jak i interesu strony skarżącej. Stosownie więc do treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W toku oceny możliwości płatniczych tej osoby bierze się pod uwagę przede wszystkim jej dochody, wszak nie tracąc z pola widzenia stanu jej posiadania. W tych ramach trzeba podkreślić, że wnioskodawcy posiadają, jak to wynika z nakazów płatniczych podatku od nieruchomości, budynki mieszkalne o pow. 91 i 135 m2, budynki mieszkalne z działalnością gospodarczą o pow. 180 m2, garaż wolnostojący o pow. 20 m2 oraz grunty pozostałe o łącznej pow. 1900 m2. Zdaniem rozpoznającego wniosek, wziąwszy tu w szczególności pod uwagę dotychczasowe doświadczenie w przedmiocie prawa pomocy, wykazany stan posiadania skarżących znacznie przekracza stan posiadania przeciętnego obywatela. Okoliczność ta wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II FZ 523/09, źródło:cbois.nsa.gov.pl). Niezasadne jest nadto przyznanie prawa pomocy, w sytuacji, w której skarżący preferują należności prywatnoprawne (patrz kredyt w C S.A.) ponad zobowiązania publicznoprawne. Okoliczność spłacania kredytów nie może być uznana za mającą priorytet względem należnych Skarbowi Państwa kosztów sądowych, tym bardziej, że w ramach niniejszego postępowania sądowego są one relatywnie niskie i na obecnym jego etapie wynoszą 100 zł (wpis sądowy od skargi kasacyjnej). Znamienne jest również, że wnioskujący nie wskazali, iż ich stan posiadania uniemożliwia spłatę kredytów, czy innych należności wobec Skarbu Państwa. Wręcz przeciwnie z dokumentów źródłowych wynika, że dokonują oni spłaty zaległości w podatku od nieruchomości. Niezależnie od przyjętej wyżej konstatacji, trzeba tutaj także nadmienić, że w nieruchomości, w której mieszkają skarżący jest zameldowanych łącznie dziewięć osób. Wnioskujący o prawo pomocy nie wskazali dochodów pozostałych osób, utrzymując, że prowadzą one odrębne gospodarstwa domowe. Wypada w tym miejscu odnotować, że przez pojęcie "pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym" należy rozumieć stałe przebywanie kilku osób w tym samym miejscu, które związane jest z koncentracją ich interesów życiowych, przy jednoczesnym partycypowaniu w utrzymywaniu tego gospodarstwa. W praktyce stosunkowo rzadkie są przypadki, w których osoby zamieszkujące w jednym lokalu mieszkalnym lub domu prowadzą odrębne gospodarstwa domowe (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II OZ 569/06, niepubl.). Skarżący w żaden sposób nie wykazali rzeczonej odrębności gospodarstw. Negatywnie zatem należy ocenić ukrywanie dochodów pozostałych członków gospodarstwa domowego. Konkluzja ta dodatkowo wzmacnia przyjęte w tej sprawie rozstrzygnięcie wniosku. W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.