I SA/Gl 332/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-01-16
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wykazując, że jego dochody nie pokrywają wydatków, mimo posiadania zobowiązań kredytowych i innych składników majątku?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wykazanie to wymaga przekonującego udokumentowania sytuacji majątkowej. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał dostatecznie swojej trudnej sytuacji finansowej, gdyż posiada zobowiązania kredytowe i inne składniki majątku, a także nie udokumentował pomocy finansowej, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący P. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego za 2007 r., wskazując na trudną sytuację finansową z dochodem netto 2.400 zł i obciążeniami kredytowymi oraz rodziną na utrzymaniu. Przedłożył dokumenty potwierdzające dochody, umowy najmu i kredytu oraz wyciągi bankowe z zajęciem egzekucyjnym. Organ uznał, że skarżący nie wykazał dostatecznie swojej sytuacji majątkowej i odmówił prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi kasacyjnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego posiadane przez niego dochody rzędu 2.400,00 zł netto zostały zajęte. Tymczasem na jego utrzymaniu pozostaje niepracująca żona i małoletnia córka. Poza działką o pow. 1166 m2 obciążoną kredytem hipotecznym i samochodem marki Audi [...] rocznik 2010, który stanowi zastaw rejestrowy do postępowania [...] innych składników majątku nie posiada.
Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano zeznanie podatkowe PIT-36L za 2013 r., z którego ustalono roczny dochód rzędu 166.814,76 zł, kontrakt sportowy z [...] czerwca 2014 r., który obowiązuje do [...] czerwca 2016 r., umowę najmu lokalu mieszkalnego, którego czynsz ustalono na 2.400,00 zł, a nadto umowę kredytu mieszkaniowego przeznaczonego na budowę domu położonego przy ul. [...] w miejscowości W., którego raty według harmonogramu spłaty w grudniu 2014 r. wynosiły 2.886,93 zł, a od stycznia 2015 r. wynoszą 4.161,90 zł. Dodatkowo przedłożono wyciągi z rachunku bankowego, do którego skierowana została egzekucja na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych (vide: lista blokad rachunku) oraz dowody wpłat uiszczanych opłat za mieszkanie 640,59 zł (vide: potwierdzenie transakcji A), telefon (330,11 zł) oraz energię elektryczną (379,01 zł).
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej powołanej jako "p.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805). Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna informacje zawarte we wniosku odpowiednio umotywować.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nadesłany przez skarżącego jako uzupełnienie złożonego wniosku materiał dowodowy okazał się niewystarczający do jego uwzględnienia. Z jego treści wynikało bowiem, że P. G. jest jedynym żywicielem rodziny, którego dochody wynoszą 2.400,00 zł netto, natomiast ponoszone wydatki wraz z ratą kredytu za grudzień kształtowały się na poziomie 4.236,64 zł. A ponieważ harmonogram rat kredytu wskazuje, że od stycznia 2015 r. spłacane raty zwiększą się do 4.161,90 zł, miesięczne wydatki skarżącego wzrosną i wynosić będą 5.511,61 zł. Wprawdzie z informacji podanej przez pełnomocnika wynika, że skarżący korzysta z pomocy finansowej rodziny (vide: treść pisma z dnia 1 stycznia 2015 r.), niemniej jednak na potwierdzenie powyższego nie przedłożono żadnego dokumentu źródłowego. Nie można było zatem stwierdzić czy pomoc ta wystarcza jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb czy też pozwala na poniesienie występującego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który wynosi 801,00 zł. Fakt, że deklarowane dochody nie wystarczają na pokrycie ponoszonych wydatków nie oznacza, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy bowiem zauważyć, że powodem powyższego stanu rzeczy są raty zaciągniętego pod budowę domu kredytu, na które skarżący wyraził zgodę. Ponadto mając tego świadomość podpisał dodatkową umowę najmu lokalu mieszkalnego, którego czynsz wynosi 2.400,00 zł miesięcznie, choć posiadał zameldowanie u swoich teściów. W tej sytuacji za nieuprawnione uznać należy działanie skarżącego, który nie tylko że nie podejmuje żadnych kroków by zmniejszyć swoje zobowiązania to jeszcze stara się przerzucić koszty nietrafionych czy niezrealizowanych inwestycji na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, LEX nr 393645). Co więcej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że zobowiązania prywatnoprawne, do których należą raty zaciągniętego kredytu nie korzystają z pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zalicza się koszty związane z postępowaniem sądowym (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2014 r. sygn. akt II OZ 1023/14 publik. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wspomniany wyżej kredyt jak ustalono z akt sprawy zaciągnięty został pod budowę domu, czyli celem polepszenia sytuacji życiowej skarżącego i jego rodziny, gdyż posiadane wcześniej mieszkanie położone przy ul. [...] w C. sprzedał, a środki uzyskane z tego tytułu stanowiły wkład własny do uzyskania kredytu w wysokości 800.000,00 zł. Ponieważ z informacji pełnomocnika podanych w piśmie z dnia 1 stycznia 2015 r. wynika, że na nieruchomości nikt nie mieszka, albowiem nie ma tam jeszcze budynku, przyjąć należało, że pozyskane ze sprzedaży mieszkania oraz zaciągniętego kredytu środki nie zostały jeszcze w całości rozdysponowane. To powoduje, że złożony wniosek również i z tego powodu nie zasługuje na uwzględnienie. Tym bardziej, że z dokumentów przedłożonych przy piśmie z dnia 1 stycznia 2015 r. ustalono, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. ustanowił [...] lutego 2014 r. zastaw skarbowy na następujących samochodach skarżącego Audi [...] i Mercedes [...], których przybliżona wartość wynosi 105.000,00 zł i 34.000,00 zł, co oznacza, że postępowanie egzekucyjne zostało wstrzymane do czasu uprawomocnienia się wyroku, który zapadł w sprawie podatku od towarów i usług za 2008 r. Dlatego też gołosłowne twierdzenia jakoby samochód marki Mercedes [...] został zbyty przed ustanowieniem zastawu rejestrowego (vide: pkt 6 wyjaśnień pełnomocnika zawartych w piśmie z 1 stycznia 2015 r.) nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Podobnie jak przedłożone tytuły wykonawcze dotyczące podatku VAT za kolejny okres, albowiem stosowne dokumenty pozwalające na stwierdzenie czy skarżący wykorzystał wszelkie mechanizmy zawarte w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619), które pozwalają na zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie zostały nadesłane, a brak było jakichkolwiek danych w tym zakresie.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło