I SA/Gl 346/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, który na obecnym etapie postępowania reprezentowany jest przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, stwierdził, że uzyskiwany przez niego dochód z działalności gospodarczej jest "różny w różnych miesiącach" oraz że jego majątek ogranicza się do "1/2 domu przy ul. "[...]" N.T.". Pozostałe rubryki urzędowego formularza przeznaczone dla złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wypełnił poprzez przekreślenie ich pionową kreską. Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie licznej dokumentacji ujętej w sześciu punktach wezwania, m. in.: wyciągów i wykazów z rachunków bankowych, kopii zeznań podatkowych za 2006 r., zaświadczenia o zameldowaniu oraz dokumentów dotyczących wyniku finansowego działalności gospodarczej, pouczając, iż "niezastosowanie się do wezwania w wyżej zakreślonym terminie lub zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a." Przesyłka zawierająca to wezwanie została dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy w dniu "[...]", i po raz drugi dnia "[...]", a następnie, jako niepodjęta w terminie – zwrócona nadawcy. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka została spełniona, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Przyjąć bowiem trzeba, że termin na wykonanie tego wezwania upłynął bezskutecznie, a co za tym idzie, że pociągnęło to za sobą konsekwencje tego stanu rzeczy. Stosownie wszak do art. 73 P.p.s.a w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi składa się je na okres siedmiu dni w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania lub w miejscu wskazanym przez niego jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe – w takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Odnotowania przy tym wymaga, iż przepis ów wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 268) został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma. W efekcie termin siedmiodniowy, po upływie którego doręczenie uważa się za dokonane, należy liczyć – w myśl § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) stosowanego na podstawie odesłania zawartego w art. 65 § 2 P.p.s.a – dopiero od daty wspomnianego ponowienia zawiadomienia, tj. powtórnego awizowania przesyłki. Skoro zatem przesyłkę zawierającą wezwanie do złożenia wniosku na formularzu awizowano po raz drugi w dniu "[...]", to trzeba przyjąć, że wezwanie to doręczono z dniem "[...]", a co za tym idzie, że siedmiodniowy termin na wykonanie tego wezwania upłynął bezskutecznie z dniem "[...]". Wymaga zaś podkreślenia, że wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy – w myśl art. 255 P.p.s.a – wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W konsekwencji niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację twierdzeń skarżącego, a w efekcie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Podsumowując, niewykonanie wezwania nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.