I SA/Gl 35/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca w skardze wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi, zwracając uwagę na swoją trudną sytuację materialną. Jak stwierdziła, załączyła do skargi "oświadczenie dotyczące zwolnienia od kosztów", czyli podpisany przez nią druk urzędowego formularza, w którym niektóre rubryki nie zostały czytelnie wypełnione. Nie oznaczono w nich należycie zaskarżonego aktu; częściowej dekompozycji uległa też rubryka 4 poświęcona wskazaniu zakresu żądania, niemniej wynika z niej, że wnioskodawczyni wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Uznać zatem wypada, że wniosek przedłożony przez skarżącą spełnia warunki formalne w stopniu umożliwiającym nadanie mu dalszego biegu. Wprawdzie nie wypełniono tych jego rubryk, które poświęcone zostały oznaczeniu przedmiotu zaskarżenia, jednak został on określony w skardze, do której go załączono. Nie ulega więc wątpliwości, że skarżąca domaga się prawa pomocy w niniejszym postępowaniu. Żądanie to wyraziła już w skardze, w której wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi, rozszerzając go w urzędowym formularzu na zwolnienie od kosztów sądowych. Zakres wniosku obejmuje więc przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, co potwierdza zresztą adnotacja zamieszczona w skardze, w której określono załączony do niej urzędowy formularz PPF jako "oświadczenie dotyczące zwolnienia od kosztów". W związku z tym podkreślenia wymaga, że wnioskująca, która zaskarżyła decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jest zwolniona od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, tak samo jak, stosownie do art. 239 pkt 4, strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny i nie może być rozpoznany: niepodobna przecież wnioskodawczyni ani przyznać tego, co i tak przysługuje jej z mocy ustawy, ani tym bardziej tego odmówić, oddalając jej wniosek. Pozostaje jedynie uznanie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie za bezprzedmiotowe. Takie postępowanie podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy trzeba stosować na zasadzie analogii.