I SA/Gl 354/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. i R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia zwolnić skarżących od kosztów sądowych. W ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy (patrz druk PPF z dnia 17 lutego 2013 r.) A. M. i R. M. zwrócili się do Sądu z prośbą o zwolnienie od kosztów sądowych. Argumentując wniosek oświadczyli, że obecnie uzyskują bardzo niski dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Podnieśli dalej, że przed kontrolą skarbową byli dość dobrze rozwijającą się małą firmą rodzinną, zatrudniali pracowników i płacili podatki. Po trwającej prawie 4 lata kontroli stracili kontrahentów i obecnie są na skraju bankructwa. Skarżący oświadczyli, że posiadają dwa kredyty, jeden firmowy, drugi zaciągnięty na budowę domu. Oba te kredyty są zadłużone, a skarżący nie mają możliwości, aby je spłacać. Dom, na który zaciągnęli kredyt stoi obecnie w stanie surowym. Odnotowali dalej, że wszelkie środki finansowe, jakie posiadali zostały im zabrane z rachunku bankowego. Sytuacja finansowa jest na tyle krytyczna, że środki pieniężne z ledwością pokrywają bieżące wydatki, w tym na utrzymanie córki. Dodatkowo skarżący cierpi na schorzenie, które utrudnia mu prowadzenie działalności gospodarczej. A. M. nie pracuje, od zawsze zajmowała się domem i pomagała mężowi w firmie. Końcowo podkreślili, że nie mają środków pieniężnych na uiszczenie wpisu sądowego do skargi w kwocie ponad 2000 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący posiadają "dom w budowie pod zastawem hipotecznym ok. 200 m2". Ich córka, która tworzy z nimi wspólne gospodarstwo domowe, posiada stary dom po babci i dziadku o pow. 100 m2. Skarżący oświadczyli, że w środkach trwałych ich przedsiębiorstwa figuruje samochód marki Polonez Truck. Dochód gospodarstwa oznaczyli w kwocie 1500 zł jako dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W dalszej kolejności referendarz sądowy dwukrotnie wzywał skarżących do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych (patrz pisma z 12 i 26 kwietnia 2013 r.). Na podstawie nadesłanych dokumentów ustalono, co następuje. Oboje skarżący posiadają status osoby bezrobotnej od dnia 10 maja 2013 r. R. M. został uprawniony do poboru zasiłku z tego tytułu, a świadczenie za maj 2013 r. zostanie wypłacone w czerwcu 2013 r. Dochody skarżącego z tytułu działalności gospodarczej wyniosły w 2011 r. 104.654,94 zł, zaś w 2012 r. 22.652,74 zł. Obecnie działalność ta została zlikwidowana, a w konsekwencji z dniem 3 kwietnia 2013 r. wykreślona z ewidencji. Stany magazynowe, według spisu z natury, na dzień likwidacji wyniosły "O". Środki trwałe tej firmy (o niewielkiej wartości) zostały sprzedane w marcu i kwietniu 2013 r. Skarżący zamieszkują w nieruchomości należącej do ich córki. Dom w budowie, na terenie którego ostatnie prace wykończeniowe prowadzono w dniu 25 marca 2009 r., został obciążony hipoteką umowną kaucyjną do wysokości 1.200.000,00 zł na rzecz banku. Skarżący posiadają zadłużenie wobec: banków (A Bank [...]: 16.972,13 zł na dzień 25 marca 2013 r., 3.463,95 CHF na dzień 1 marca 2013 r.; Bank B 5.343,01 zł na dzień 6 marca 2013 r.), towarzystwa ubezpieczeniowego C (334,20 na dzień 9 kwietnia 2013 r.), ZUS (839,51 zł), Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. (396.002,48 zł), [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. (105,40 zł). Ostatnie trzy wierzytelności objęte są postępowaniem egzekucyjnym. Wpis sądowy od skargi wynosi w tej sprawie 2.067,00 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jego rozstrzygnięcie sprowadziło się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości bądź w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zważono w tej sprawie, że wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzono bowiem, że w chwili obecnej jedynym dochodem skarżących jest zasiłek dla bezrobotnych R. M. Wysokość tego świadczenia nie pozwala na partycypowanie w kosztach sądowych z uwagi na wysokość wpisu sądowego w tej sprawie. Nie stracono przy tym z pola widzenia stanu zaległości skarżących z tytułu zobowiązań, zarówno tych o charakterze cywilnoprawnym, jak i publicznym. W toku rozpoznania tej sprawy zrodziły się wprawdzie wątpliwości, przede wszystkim co do tego kto ponosi wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości, w której zamieszkują skarżący. Część nadesłanych faktur wskazuje bowiem, że odbiorcą świadczeń bądź usług są skarżący. Wątpliwości te rozstrzygnięto jednak na korzyść skarżących, wszak bez względu na to, czy są one pokrywane przez ich córkę (?), czy przez rodziców, to nie podobna przyjąć, że osoby te, poza niesioną pomocą, miałyby partycypować w kosztach sądowych niniejszego postępowania. Nie sposób także przyjąć, że koszty sądowe, a z uwagi na wysokość zasiłku dla bezrobotnych, zaledwie ich część, miałyby być pokryte z tej formy pomocy Państwa. Skutkiem takiego wykorzystania tego świadczenia byłaby iluzoryczność niesionej przez Państwo pomocy przewidzianej na wypadek bezrobocia, która ma zastosowanie w razie braku możliwości skorzystania ze środków mających na celu, bezpośrednio lub choćby pośrednio, podjęcie przez bezrobotnego pracy. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności orzeczono jak w sentencji w oparciu o przywołane wyżej przepisy, działając na podstawie art. 258 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.