I SA/Gl 354/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-08-25

Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynki znajdujące się na nieruchomościach, które są w posiadaniu przedsiębiorcy i oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako niemieszkalne, mogą być opodatkowane według stawek dla budynków mieszkalnych, jeśli strona twierdzi, że część z nich jest wykorzystywana do celów mieszkaniowych, mimo braku wydzielonej części mieszkalnej i potwierdzenia tej funkcji przez organy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo opodatkowały budynki według stawek dla działalności gospodarczej. Kluczowe znaczenie miało to, że nieruchomości były w posiadaniu przedsiębiorcy, budynki były oznaczone w ewidencji jako niemieszkalne, a strona nie przedstawiła dowodów na faktyczne wykorzystanie części budynków do celów mieszkaniowych, które zaspokajałyby podstawowe potrzeby mieszkaniowe. Zameldowanie nie przesądza o charakterze prawnym nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za 2020 r. dla T. S. i K. S. Organy podatkowe ustaliły podatek od nieruchomości, uznając wszystkie budynki i grunty za związane z działalnością gospodarczą. Strona skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że część nieruchomości jest wykorzystywana do celów mieszkaniowych, a także kwestionując wysokość pomieszczeń i pominięcie współwłaścicielki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że cała nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą, a fakt zameldowania nie wpływa na wysokość podatku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi T. S., K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając m.in. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.– dalej zwana: O.p.), po rozpatrzeniu odwołania T.S. (dalej zwany w skrócie: podatnik, strona, skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...]r. nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2020 r. w kwocie [...] zł. Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym: Z akt sprawy przedłożonych Sądowi wynika, że Prezydent Miasta decyzją z [...]r. ustalił podatnikowi wymiar podatku od nieruchomości na rok 2020 w kwocie [...] zł. Za przedmiot opodatkowania organ przyjął, tak jak w latach wcześniejszych, zadeklarowane przez podatnika w "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości" (z 31 marca 2005 r.): 1. budynki lub ich części związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...]m2, 2. budynki pozostałe o powierzchni [...] m2, 3. grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2. Organ odstąpił od uzasadnienia decyzji. W odwołaniu od w/w decyzji skarżący w szczególności podniósł, że wymiar podatku mógł zostać dokonany błędnie, gdyż możliwe jest, że część gruntów przyjętych do opodatkowania pozostaje we własności skarbu państwa. Z kolei w przypadku budynków organ pominął, że część z nich może służyć działalności gospodarczej, jednak część może być zamieszkała, co nie występowało w decyzjach za poprzednie okresy. Skarżący zwrócił także uwagę, że doszło do pominięcia współwłaścicielki nieruchomości K.S., jako prowadzącej działalność gospodarczą w przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uwzględniło odwołanie i decyzją z [...]r. uchyliło rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Kolegium w szczególności wskazało, m.in. na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm. – dalej zwana: u.p.o.l.) oraz art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276 ze zm.), że na terenie nieruchomości, która stanowi przedmiot opodatkowania, skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Nieruchomość ta składa się z gruntu o powierzchni [...] m2 stanowiącego własność Gminy B., a pozostającego w użytkowaniu wieczystym skarżącego. Na gruncie tym posadowione są budynki stanowiące własność skarżącego o funkcji: "inne niemieszkalne". Powyższe wynika z ewidencji gruntów i budynków. Dalej Kolegium argumentowało, że przedmiotowe grunty i budynki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej skarżącego, gdyż znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego w nich działalność gospodarczą. Funkcja użytkowa budynków położonych na nieruchomości gruntowej określona została w ewidencji gruntów i budynków jako "inne budynki niemieszkalne". To oznacza, że cała nieruchomość związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże strona w swoim odwołaniu podniosła, że część budynków jest wykorzystywana dla celów mieszkaniowych, co potwierdza decyzja Prezydenta Miasta o zameldowaniu w tej nieruchomości osób na pobyt stały. Ponieważ kwestia ta nie została zbadana i wyjaśniona przez organ I instancji, organ ten powinien przeprowadzić w tym kierunku stosowne postępowanie podatkowe. Kolegium wypowiedziało się również w kwestii pozostałych zarzutów odwołaniu, nie podzielając ich słuszności. Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne, a w ich ramach oględziny nieruchomości, z udziałem podatnika, sporządzając protokół kontroli z [...]r. oraz dokumentację fotograficzną m.in. budynków i ich wnętrza. W następstwie tych czynności podatnik złożył korektę "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych", wykazując do opodatkowania w całym 2020 r.: - grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, - budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2 , - budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...] zł. Uwzględniając ustalenia poczynione podczas ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji decyzją z [...] r. ustalił podatnikowi wymiar podatku od nieruchomości na rok 2020 w kwocie [...] zł. Za przedmiot opodatkowania organ przyjął: - budynki lub ich części związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2 , - budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...] zł, - grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie informacji z rejestru gruntów oraz budynków, podatnik jest wieczystym użytkownikiem gruntów o w/w powierzchni na których posadowione są budynki niemieszkalne oraz budowle (ogrodzenie, kostka, oświetlenie). Cała nieruchomość jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej podatnika. Na nieruchomości brak jest budynków mieszkalnych, a w istniejących budynkach nie ma wydzielonej części mieszkalnej. Co do zameldowania osób pod adresem w/w działalności gospodarczej organ stwierdził, że okoliczność ta nie ma wpływu na wysokość podatku, gdyż wszystkie budynki mają charakter niemieszkalny. Organ powołał się przy tym na potwierdzające to dane zawarte w korekcie informacji podatkowej złożonej przez samego podatnika. W odwołaniu skarżący zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że na nieruchomości podatnika znajdują się budynki wyłącznie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z pominięciem powierzchni mieszkalnej wykorzystywanej wyłącznie do celów mieszkaniowych. W uzasadnieniu skarżący argumentował, że na terenie jego nieruchomości znajdują się budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2, jednak część z tej powierzchni wykorzystywana jest do celów mieszkaniowych nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Taki stan rzeczy – jak twierdzi podatnik – wynika z protokołu kontroli, co organ pominął. Podał, że w części przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje wraz z żoną, na poparcie czego wskazał konkretne pomieszczenia, w których realizowana jest funkcja mieszkaniowa, a także sprzęty i wyposażenie, które stan ten potwierdzają. Dodał, że w nieruchomości jest zameldowany wraz z żoną, a już to rodzi domniemanie realizowania funkcji mieszkaniowej. Skarżący argumentował dalej, że organ nie przeprowadził ustaleń podważających funkcję mieszkalną części nieruchomości. Co więcej, nie wyjaśnił co zadecydowało o uznaniu wszystkich budynków za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Niezależnie od tego skarżący zarzucił organowi, że nie wykazał, aby pomieszczenia przyjęte do opodatkowania miały wysokość ponad 2,20 m. Zdaniem podatnika część pomieszczeń ma wysokość 2,18 m. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło argumentów odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu powołało przepisy art. 2, art. 3 ust. 1 i 4, art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l oraz art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, argumentując, że na terenie nieruchomości znajdują się 3 budynki o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2 oraz budowle (ogrodzenie, kostka brukowa). W budynku nr 1 znajduje się salon sprzedaży samochodów i biuro obsługi klienta, a nadto dwa pomieszczenia z niezależnymi wejściami: 1) komórka, 2) pomieszczenie o powierzchni użytkowej [...] m2 wyposażone w wersalkę i fotel (żeby w pomieszczeniu rozłożyć wersalkę należy usunąć fotel). W budynku znajduje się też łazienka, jednak nie ma w niej akcesoriów koniecznych do codziennej higieny osobistej. Podczas kontroli w nieruchomości przebywali pracownicy, którzy wykonywali czynności zawodowe. Z kolei budynek nr 2, to budynek warsztatu - serwisu samochodów. Budynek nr 3, jak oświadczył skarżący, pełni funkcję prywatnego garażu. Jest to budynek wolnostojący, trwale związany z gruntem, obity blachą, zamykany bramą oraz dwuskrzydłowymi drzwiami lakierniczymi z logo producenta kabin lakierniczych. Zdaniem organu zebrane w sprawie dowody oraz poczynione ustalenia wskazują, że cała nieruchomość (wszystkie budynki) jest związana z działalnością gospodarczą, a ustalenia te są zgodne z informacją podatkowa jaką złożył sam skarżący w dniu 21 września 2020 r. Zgłosił w niej do opodatkowania: budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, budowle o wartości [...] zł, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2. Kolegium argumentowało, że nieruchomość skarżącego sklasyfikowana została w ewidencji budynków jako niemieszkalna i faktycznie nie są w niej realizowane potrzeby mieszkaniowe. Nie zmienia tej oceny fakt zameldowania osób na terenie nieruchomości, gdyż brak realizacji w tymże miejscu funkcji mieszkaniowej wyklucza opodatkowanie obiektu według stawek przewidzianych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.a u.p.o.l. To oznacza, że należało ustalić podatek od nieruchomości według stawek przewidzianych dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, stosując stawki określone w uchwale Rady Miejskiej w Bytomiu nr XXII/268/19 z dnia 25 listopada 2019 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta B. na 2020 r., co organ I instancji prawidłowo uczynił. W skardze, wniesionej przez skarżącego oraz jego żonę, zarzucono: - błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 - 6 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, - mylne ustalenie znaczenia normy prawnej, błąd subsumpcji, mylne ustalenie następstwa prawnego oraz orzeczenie następstwa, którego norma nie przewiduje, - pozbawienie strony prawa do obrony swoich interesów prawnych z uwagi na nieuwzględnienie wydzielenia mieszkania na terenie firmy (decyzja z [...]r.), a nadto błędne ustalenia co do pomiaru wysokości pomieszczeń (2,20 m), - błędy w ustaleniu stanu faktycznego w kwestii dwóch łazienek używanych do celów związanych z prowadzeniem działalności, podczas gdy faktycznie pomieszczenia te nie są związane z działalnością, - naruszenie art. 3 ust. 1 i 4 u.p.o.l. poprzez pominięcie, że obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach; w tym zakresie zarzucono pominięcie żony skarżącego, czym naruszono jej prawo do udziału w postępowaniu, - pominięcie wydanych już decyzji administracyjnych, w tym w szczególności dot. nadbudowy mieszkania nad istniejącym warsztatem samochodowym. Do skargi skarżący złożyli sześć załączników w postaci decyzji i postanowień, w tym m.in. dot. zameldowania, ustalenia warunków zabudowy oraz nadbudowy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. W piśmie procesowym z 17 marca 2021 r. skarżący dodatkowo zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 40 § 1 w zw. z art 42 § 1 k.p.a., w szczególności poprzez pozbawienie żony skarżącego, współzamieszkującej w przedmiotowej nieruchomości, udziału w postępowaniu. Podnieśli, że nieruchomość ma charakter częściowo mieszkalny, co wynika ze stosownych dokumentów, zaś organ zamiast przyznania tego faktu stwierdził, że wszystkie pomieszczenia są powiązane z działalnością gospodarcza, gdy nie wynika to z żadnej decyzji na którą się powołują organy. Ponadto skarżący powtórzyli główne zarzuty zgłoszone uprzednio w skardze. W kolejnym piśmie procesowym z 25 czerwca 2021 r. ponowili argumentację odnośnie wydzielenia w nieruchomości części mieszkalnej akcentując, że kwestię tę dokumentują wydane w tej sprawie decyzje właściwych organów. W konkluzji skarżący wskazali, że podstawa opodatkowania powinna zostać pomniejszona, w tym min. o powierzchnie sanitarne, zwolnione zgodnie z art. 7 u.p.o.l., powierzchnie do wysokości 2,20 m, powierzchnie niewydzielonego mieszkalna (w/g oświadczenia podatnika [...] m2). Skarżący przedstawili szczegółowe wyliczenia oświadczając, że do podstawy opodatkowania organ powinien przyjąć powierzchnię użytkową wynoszącą [...] m2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że między stronami nie jest sporne, iż skarżący w badanym roku podatkowym byli przedsiębiorcami. W związku z prowadzoną działalnością skarżący T.S. był użytkownikiem wieczystym gruntów o łącznej powierzchni [...] m2 (działki nr: [...], [...], [...] – oznaczone jako klasoużytki "Ba" i "Bz") oraz właścicielem budynków usytuowanych na tych działkach (oznaczonych w ewidencji budynków jako niemieszkalne). Skarżący nie kwestionują sposobu opodatkowania w/w nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2. Nie kwestionują też sposobu opodatkowania budowli ani jej wartości. Sporna jest natomiast powierzchnia budynków do opodatkowania, w tym wysokość pomieszczeń przyjętych do opodatkowania (do 2,20 m), a przy tym zastosowana przez organy stawka podatkowa przyjęta jednolicie do wszystkich pomieszczeń jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy część z pomieszczeń ma charakter mieszkalny. W przekonaniu podatnika organy podatkowe pominęły także części budynków zwolnione z opodatkowania. Sporna jest też kwestia samego podatnika. Zdaniem skarżących podatnikiem powinni być małżonkowie łącznie, bowiem wspólnie wykonują działalność gospodarczą w należącej nich nieruchomości. Z uwagi na zakreśloną wyżej istotę sporu oraz sformułowane w skardze zarzuty, punktem wyjścia uczynić należy przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę ustalenia podatku od nieruchomości na 2020 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 – 3 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Za grunty budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - uważa się grunty budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem, że nie zalicza się do nich: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania (...). Dodać trzeba, że art. 1a ust. 1 pkt 3 został uznany za niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15 (Dz.U.2017.2372) z dniem 20 grudnia 2017 r. Zgodnie z tym wyrokiem w/w przepis traci moc w zakresie, w jakim jest rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem. Niezależnie od tego art. 1a ust. 1 pkt 3 został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 24 stycznia 2021 r. sygn. akt SK 39/19 (Dz.U.2021.401) z dniem 3 marca 2021 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim jest rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Na podstawie art. 3 ust. 1, 3 i 4 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego. Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Jeżeli zaś nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (...). W myśl art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze przywołane regulacje prawne stwierdzić trzeba, że organ podatkowy - przy wymiarze podatku od nieruchomości - związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o ich przeznaczeniu, ale także ich powierzchni i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Oznacza to, że organ zobowiązany jest odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków oraz że dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych, klasy gleboznawcze należą do danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy. Dodać trzeba, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ze względu na moc wiążącą, dzieli się na dwie kategorie (zob. wyrok NSA z 8 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 502/15). Pierwszą tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane: chodzi o dane ewidencyjne dot. położenia, granic i powierzchni gruntów, rodzaju użytków gruntowych, klas gleboznawczych, a w przypadku budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także dot. ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych, powierzchni użytkowej – zob. art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Drugą kategorię stanowią informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych, tj. na podstawie art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p. W tym przypadku chodzi o dane dotyczące tych elementów przedmiotowych wskazanych w ustawie podatkowej, które mogą decydować o zakresie opodatkowania (w grupie tej mogą znajdować się np. dane dot. zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją). Względną moc wiążącą mają też zawarte w ewidencji dane o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co ma znaczenie dla ustalenia podatnika podatku od nieruchomości. Należy jednak dodać, że zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego), jednak zarówno księgi wieczyste, jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny. Dlatego właśnie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają względną moc wiążącą, z zastrzeżeniem, że wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece – Dz.U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.). Powyższe prowadzi do wniosku, że dane z ewidencji gruntów i budynków nie mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane przez organ podatkowy w trybie postępowania podatkowego (chyba że są sprzeczne z wpisem do ksiąg wieczystych), gdyż organy nie mają prawa dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji np. budynku. W tym zakresie powinny odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (zob. wyrok NSA z 12 października 2017 r. sygn. akt II FPS 1438/17). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że według informacji z rejestru gruntów (stan na 12 listopada 2020r.) przedmiotowe w tej sprawie nieruchomości użytkowane przez skarżących zlokalizowane są na działkach gruntu [...], [...] i [...]. Dla wszystkich tych nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta, własność nieruchomości przysługuje Gminie B., zaś wyłączne prawo użytkowania wieczystego przysługuje T.S. Działka gruntu [...] o powierzchni [...] ha obejmuje tereny przemysłowe (oznaczone symbolem "Ba"), działka gruntu [...] o powierzchni [...] ha obejmuje tereny przemysłowe (oznaczone symbolem "Ba"), zaś działka gruntu [...] o powierzchni [...] ha obejmuje: tereny przemysłowe (oznaczone symbolem "Ba" - [...] ha) i tereny rekreacyjno-wypoczynkowe (oznaczone symbolem "Bz" – [...] ha). Łączna powierzchnia w/w działek wynosi [...] ha. Na powyższych gruntach posadowione są budynki, których funkcja użytkowa, w każdym przypadku, oznaczona została jako "inne mieszkaniowe". W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że dane dotyczące przeznaczenia oraz funkcji użytkowych budynku, a wynikające z ewidencji gruntów i budynków, bezwzględnie wiążą organy podatkowe, organy te nie mogły przyjąć ustaleń przeciwnych co do tych okoliczności. Znajdujące się w aktach informacje z rejestru jednoznacznie wskazują, że każdy z budynków jest budynkiem niemieszkalnym. Na marginesie dodać trzeba, że taką (niemieszkalną) funkcję budynków potwierdza protokół kontroli z [...]r., w którym stwierdzono, że są one w całości wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej (warsztat samochodowy), a fakt ten potwierdził sam skarżący. Dodał on, że w budynkach nie ma wydzielonej części mieszkalnej, a funkcję tę pełnią pomieszczenia biurowe oraz salon sprzedaży, zaś sanitariaty rozmieszczone są na terenie budynku. Nadmienił, że stosowną decyzją w nieruchomości zameldowany jest ona sam oraz jego żona. Analiza dowodów zebranych w aktach prowadzi do wniosku, że prawo wieczystego użytkowania gruntów (działki: [...], [...] i [...]) przysługiwało w 2020 r. wyłącznie skarżącemu, podobnie jak posadowionych na tych gruntach budynków. Taki stan rzeczy potwierdzają "informacje opisowe z rejestru gruntów", a nadto decyzje w sprawie inwestycji załączone przez skarżącego do skargi, w których wskazany jako inwestor jest wyłącznie skarżący. W tej sytuacji, mając na uwadze treść art. 3 ust. 1 u.p.o.l., to skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości, co prawidłowo ustaliły i przyjęły organy. Czyni to bezzasadnymi zarzuty dot. pominięcia w postępowaniu jego żony. Uzupełniająco wyjaśnić trzeba, że o przymiocie strony postępowania podatkowego, w świetle art. 133 § 1 O.p., decyduje przede wszystkim interes prawny podmiotu żądającego czynności organu podatkowego, do którego odnosi się czynność organu lub którego interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Pod pojęciem interesu prawnego należy zaś rozumieć interes zgodny z prawem i chroniony przez prawo oraz odnosić się do konkretnego stanu faktycznego. O interesie prawnym można orzec wyłącznie na podstawie analizy właściwych norm materialnoprawnych. Są to te same normy które kształtują stosunek podatkowoprawny. W tej sprawie stroną stosunku materialnoprawnego może być wyłącznie T.S., któremu przysługuje ujawnione w rejestrze wyłączne prawo do nieruchomości. Dodać można i to, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego. Posiadającą interes prawny jest każda osoba, której uprawnień lub obowiązków dotyczyć będzie bezpośrednio decyzja kończąca dane postępowanie. Jeżeli jednak decyzja taka jedynie pośrednio związana będzie z prawami i obowiązkami danego podmiotu, to co najwyżej posiada on interes faktyczny, a nie prawny. Posiadanie zaś interesu faktycznego, a nie prawnego, nie uprawnia do domagania się przyznania statusu strony w rozumieniu art. 133 O.p. w postępowaniu podatkowym. Z powyższego rejestru gruntów wynika także, że skarżącemu przysługuje wyłączne prawo użytkowania wieczystego gruntów sklasyfikowanych jako tereny przemysłowe oraz rekreacyjno-wypoczynkowe (łączna powierzchnia [...] ha), które – jak ustalił organ – w całości są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (są w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą), a zatem stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, stosownie do art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Także w tym zakresie ustalenia organów są trafne. Nadmienić trzeba, że ta kwestia nie jest w sprawie sporna. Nie jest też sporna wartość budowli podlegających opodatkowaniu podana przez skarżącego, a wynosząca [...] zł. Sporne jest natomiast opodatkowanie budynków, a konkretnie spór dotyczy powierzchni do opodatkowania - organ przyjął do opodatkowania [...] m2, podczas gdy według strony należało przyjąć powierzchnię [...] m2. Według strony, organ pominął fakt istnienia w nieruchomości części mieszkalnej ([...] m2), której opodatkowanie powinno nastąpić według niższych stawek, a nadto pominął, że powierzchnie sanitarne podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 7 u.p.o.l. Organ błędnie też przyjął, jak twierdzi skarżący, do wyliczenia powierzchni do opodatkowania, powierzchnie o wysokości ponad 2,20 m, w sytuacji gdy część pomieszczeń ma niższą wysokość, np. 2,18 m. W tym zakresie wskazać trzeba, że organ podatkowy w trakcie kontroli w budynkach, opisanej protokołem z [...]r., przeprowadził pomiary i stwierdził, że całkowita powierzchnia użytkowa budynków wynosi [...] m2. Organ ustalił w trakcie w/w czynności wysokość kontrolowanych pomieszczeń wskazując, że wynosi ona powyżej 2,20 m. Dodał przy tym, że dokonując tych ustaleń kieruje się wskazaniami określonymi w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Podkreślić trzeba, że do ustaleń kontroli skarżący nie wniósł żadnych zastrzeżeń ani w jej trakcie, ani po zakończeniu. Co więcej, 21 września 2020 r. złożył zaktualizowaną informację dot. nieruchomości wykazując do opodatkowania budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] vm2 i wysokości powyżej 2,20 m. W tej sytuacji twierdzenia zawarte w skardze podważające ustalenia organu, nie poparte jakimikolwiek dowodami, Sąd uznał za niezasadne. Nie podzielił Sąd także stanowiska skarżącego co do realizowania w nieruchomości funkcji mieszkalnej. W tym zakresie nie budzi wątpliwości Sądu, że budynki stanowiące przedmiot opodatkowania pozostają w posiadaniu podatnika, który prowadzi w nich działalność gospodarczą. Budynki te w opisanej wyżej szczegółowo ewidencji oznaczone są jako niemieszkalne. W tej sytuacji, dopóki skarżący nie dokona w przewidzianym prawem trybie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków, organ nie będzie miał podstaw do uznania budynku lub jego części za mieszkalny. Nie zmienia tego zapatrywania twierdzenie strony dotyczące zameldowania w nieruchomości, na pobyt stały, skarżącego i jego żony. Sąd stoi na stanowisku, że dla zakwalifikowania budynku lub jego części do kategorii mieszkalnych, niezależnie od klasyfikacji w rejestrze, kluczowe znaczenie ma także kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych (zob. przywołane wyżej wyroki Trybunału Konstytucyjnego). W tej sprawie ze stanu faktycznego wynika, że budynki i związane z nim grunty były w całości w posiadaniu przedsiębiorcy i przeznaczone na prowadzenie działalności gospodarczej. W trakcie kontroli nie stwierdzono, aby w nieruchomościach zaspokajane były potrzeby mieszkaniowe i były w ten sposób użytkowane. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje fakt zameldowania osób. Zgodnie z art. 26-28 ustawy z 25 maja 2016 r. o ewidencji ludności, zameldowanie ma charakter wyłącznie rejestracyjny i nie przesądza o prawnym charakterze nieruchomości. Podsumowując należy raz jeszcze zwrócić uwagę, że z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, iż o tym czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot legitymujący się statusem przedsiębiorcy. Uwzględniając, że w tej sprawie nieruchomość jest faktycznie i w całości wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, brak jest podstaw do przyjęcia argumentów o jej częściowym wykorzystywaniu na cele mieszkaniowe. Nie można też pominąć, że sam skarżący wprost wskazał, zarówno w pierwotnej informacji o nieruchomościach jak i jej korekcie, że użytkuje wyłącznie budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kontrola organu stan ten potwierdziła. Zatem zarówno w aspekcie formalnoprawnym (związanie ewidencją gruntów i budynków), jak i faktycznym (brak dowodów na mieszkaniowy charakter części budynków), budynki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, na co trafnie wskazały organy. Z tych względów, jako bezpodstawne uznał Sąd zarzuty skargi zmierzające do opodatkowania części przedmiotowych budynków według stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych, tj. według stawek przewidzianych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.a u.p.o.l. Nie dopatrzył się też Sąd zasadności twierdzeń skarżącego o zwolnieniu nieruchomości z opodatkowania na podstawie art. 7 u.p.o.l., szczególnie, że nie wskazał on w tym zakresie jakichkolwiek podstaw zwolnienia. W ocenie Sądu w badanej sprawie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania (art. 187 O.p.). Jako dowód w sprawie dopuszczono wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a oceny, czy dana okoliczność została udowodniona dokonano na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podjęta ocena materiału dowodowego niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 O.p. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało także dostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne, a tym samym odpowiadało wymaganiom stawianym przez art. 210 § 1 pkt 4 i 6 O.p. Organy podatkowe nie naruszyły także pozostałych, wskazanych w skardze, przepisów prawa procesowego (przepisom mającej zastosowanie w sprawie Ordynacji podatkowej, które odpowiadają powołanym przez skarżącego przepisom k.p.a.). Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, albowiem jest wynikiem prawidłowo przeprowadzonego procesu jego stosowania. Stan faktyczny sprawy został należycie ustalony w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. Uprawnienia strony do udziału w postępowaniu zostały zachowane. Organ dokonał wyboru właściwych przepisów prawa i prawidłowo je zinterpretował. Nie popełnił również błędu na etapie subsumpcji, uznając, że ani w odniesieniu do gruntów i budowli ani do spornych budynków nie ma zastosowania przesłanka wyłączająca uznanie tych nieruchomości za w całości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło