I SA/Gl 357/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-03-05
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, mimo niepełnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych przez stronę, jeśli zgromadzony materiał dowodowy, w tym fakt zabezpieczenia majątku i utrzymywania się z pomocy ojca, przemawia za trudną sytuacją materialną strony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, nawet jeśli strona nie wykonała w pełni wezwania do uzupełnienia danych, jeśli zgromadzony materiał dowodowy, w tym brak stałych dochodów, zabezpieczenie majątku i utrzymywanie się z pomocy rodziny, przemawia za jej trudną sytuacją materialną. Prawo do sądu wymaga rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony w takich przypadkach.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku z wnoszoną skargą kasacyjną. Pełnomocnik skarżącej przedstawił dokumenty wskazujące na brak dochodów i majątku, jednak nie odpowiedział na wszystkie pytania dotyczące źródła utrzymania. Mimo to, sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej, w tym zaległości w opłatach i utrzymywanie się z pomocy ojca, uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Referendarz postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2012 r. sprawy ze skargi H.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Wnosząc skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 25 lipca 2011 r., pełnomocnik skarżącej, będący adwokatem, przedstawił jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Według wniosku skarżąca nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym i nie osiąga żadnych dochodów, zaś cały jej majątek został zabezpieczony przez organ podatkowy.
Pełnomocnik na wezwanie referendarza sądowego przedstawił – w formie kserokopii – m.in. następujące dokumenty: zaświadczenie z dnia 19 października 2011 r., że skarżąca nie złożyła zeznania podatkowego za 2010 r., decyzję z dnia
13 listopada 2008 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, pismo banku z dnia 26 października 2011 r., zgodnie
z którym w okresie od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 21 października 2011 r. na rachunku bankowym skarżącej nie wykazano żadnych obrotów, a "zobowiązania wobec banku z tytułu należnych opłat i prowizji za prowadzenie rachunku w związku z zajęciem egzekucyjnym nie są regulowane i wynoszą 317,00 PLN", postanowienie Sądu z dnia 28 listopada 2011 r., którym przyznano skarżącej prawo pomocy
w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 172/11, zwalniając ją częściowo od kosztów oraz ustanawiając dla niej adwokata. Z kolei po wydaniu postanowienia z dnia 14 lutego 2012 r. o przedłużeniu terminu do wykonania wezwania, pełnomocnik nadesłał kserokopie wezwania do zapłaty z dnia 16 grudnia 2011 r., według którego skarżącą obciążają zaległości w opłatach związanych z jednym z jej lokali w łącznej wysokości
16.480,27 zł, oraz kilku potwierdzeń opłacenia kosztów łączących się głównie
z lokalem stanowiącym jej miejsce zamieszkania.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc tę regulację do niniejszej sprawy, wytknąć wypada pełnomocnikowi skarżącej, że nie wykonał w całości wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, i to pomimo tego, iż postanowieniem
z dnia 14 lutego 2012 r. przedłużono mu termin na dokonanie tej czynności. Nadal bez odpowiedzi pozostaje bowiem w szczególności pytanie, wprost postawione przecież w wezwaniu, dotyczące źródła dochodów, z którego skarżąca pokrywa koszty swojego utrzymania. Z jednej strony wszak, w świetle nadesłanych dokumentów nie osiąga ona takich dochodów i nie dysponuje majątkiem, którym mogłaby rozporządzać, z drugiej zaś ponosi jednak pewne wydatki. Tym samym zgromadzone dowody nie pozwalają na wolną od wątpliwości ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawczyni.
W ocenie rozpoznającego wniosek wątpliwości te – kierując się dyrektywami wynikającymi z prawa do sądu, którego realizacji służy instytucja prawa pomocy – należy jednak rozstrzygnąć na korzyść strony. Wykazała ona wszak, że nie osiąga stałych dochodów pozwalających jej spłacić zobowiązania, w tym zaległości
w opłatach za jeden z jej lokali. Ponadto, jak ustalono w przywołanym wyżej postanowieniu z dnia 28 listopada 2011 r., jej majątek został zabezpieczony
i pozostaje ona na utrzymaniu ojca. Skarżąca z niezrozumiałych przyczyn nie wspomniała o tej ostatniej okoliczności w tym postępowaniu, choć informacja taka mogłaby rozwiać podniesione wątpliwości.
Mając to na względzie, pomimo opisanej postawy procesowej strony wnioskującej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258
§ 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło