I SA/Gl 360/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-04-28
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., gdy wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, mimo braku dokumentów dotyczących małżonki. Wątpliwości co do sytuacji materialnej małżonki rozstrzygnięto na korzyść skarżącego, biorąc pod uwagę jego oświadczenia i przedstawione dowody. W konsekwencji przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący, osoba niepełnosprawna w znacznym stopniu, utrzymująca się z renty i świadczeń pomocy społecznej, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej. Nie dostarczył dokumentów dotyczących małżonki, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej i utrzymuje sporadyczne kontakty. Przedstawił dokumenty potwierdzające swój stan zdrowia, stopień niepełnosprawności oraz sytuację finansową, w tym wyciąg z rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, utrzymująca się tylko z renty i opuszczoną przez małżonkę, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej. Według wniosku skarżący nie posiada żadnego majątku, poza nieruchomością stanowiącą jego miejsce zamieszkania.
Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego, wnioskodawca oświadczył, że nie jest w stanie dostarczyć żądanych dokumentów związanych
z kosztami leczenia oraz stanem majątkowym swej małżonki, z którą utrzymuje jedynie sporadyczne kontakty. Przedstawił natomiast odpisy: dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia, m.in. orzeczeń lekarza orzecznika ZUS z dnia 5 września 2008 r. oraz o stopniu niepełnosprawności z dnia 4 lutego 2010 r. (skarżącego uznano za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, całkowicie niezdolną do pracy i wymagającą stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji) oraz harmonogramu spłaty kredytu, zaciągniętego, według niego, z uwagi na brak środków na bieżące utrzymanie (obecnie rata miesięczna do spłaty wynosi 262,94 zł), a nadto wyciąg
z rachunku bankowego (na rachunek wpłynęły w ciągu miesiąca kwoty 989,74 zł – tytułem renty oraz 153 zł – tytułem świadczenia z pomocy społecznej; kwoty te zostały szybko podjęte, w wyniku czego powstało saldo w wysokości 20,99 zł).
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący
w wystarczającym stopniu wykazał, iż powyższa przesłanka została spełniona, chociaż jego sytuacja nadal może budzić wątpliwości, związane głównie z brakiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych odnoszących się do jego małżonki. W ocenie rozpoznającego wniosek wątpliwości te można jednak rozstrzygnąć na korzyść wnioskodawcy, gdyż jego oświadczenia na temat rzeczywistych relacji łączących go z żoną, umożliwiających mu zwrócenie się do niej o udzielenie finansowego wsparcia, znajdują częściowe potwierdzenie w przedłożonym materiale dowodowym, który nie daje żadnych podstaw do ich zakwestionowania. W ich świetle bowiem wnioskodawca uzyskuje dochody tylko w postaci renty oraz – co szczególnie istotne – zasiłków z pomocy społecznej. Środki te, jak wynika z treści wyciągu z rachunku bankowego, są niezwłocznie po otrzymaniu nieomal w całości podejmowane. Ponadto również w toku postępowania podatkowego skarżący konsekwentnie utrzymywał, że nie prowadzi z małżonką wspólnego gospodarstwa domowego i nie korzysta z jej pomocy, a ustalenia poczynione przez organy podatkowe generalnie nie wskazują, by było inaczej. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, iż całą korespondencję kierowaną do strony w trakcie tak postępowania podatkowego, jak
i sądowoadministracyjnego podejmował wyłącznie wnioskodawca osobiście, bez pośrednictwa domowników, zwłaszcza jego żony. Uprawdopodobnia to wszak jego twierdzenie, iż zamieszkuje on samotnie.
Ocena sytuacji materialnej skarżącego, przeprowadzona z uwzględnieniem dotychczasowych spostrzeżeń, uzasadnia zatem przyznanie mu prawa pomocy. Uzyskuje on bowiem wprawdzie stałe dochody, lecz ich wysokość nie pozwala mu na jednoczesne pokrycie zarówno kosztów bieżącego utrzymania, jak i kosztów sądowych. Jest tak zwłaszcza, jeżeli wziąć pod uwagę, iż jest on osobą całkowicie niezdolną do pracy, niepełnosprawną w znacznym stopniu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło