I SA/Gl 363/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.),, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Milena Olczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], uchylające postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T. – [zwanego dalej Dyrektorem ZUS] z dnia [...] i umarzające postępowanie w sprawie nieuwzględnienia zarzutów na toczące się wobec R. S. postępowanie egzekucyjne. Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie sprawy. Dyrektor ZUS, działając na podstawie art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) – [zwanej dalej u.p.e.a.] jako organ egzekucyjny, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec R. S.. Podstawą wszczęcia były wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział ZUS w T. tytuły wykonawcze od numerów [...] do [...], które dotyczyły zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne zatrudnionych przez R. S. pracowników za okres od 1993 do 1995r. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę R. S. w Spółce z o.o. A. Dłużnik zajętej wierzytelności realizował zajęcie do dnia 8 marca 2003r. W związku z zaniechaniem dalszej realizacji zajęcia, organ egzekucyjny zwrócił się o wyjaśnienie przyczyn. Na wezwanie to spółka odpowiedziała pismem z dnia 28 listopada 2006r. deklarując realizację zajęcia. Pismami z dnia 9 stycznia 2007r. R. S., na podstawie art. 33 pkt 1 i art. 35 § 1 u.p.e.a., zgłosił zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując, iż dochodzone zobowiązanie pieniężne z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne uległo przedawnieniu. Postanowieniem z dnia z dnia [...] nr [...] Dyrektor ZUS, jako wierzyciel, na podstawie art. 33 i 34 § 1 u.p.e.a. nie uwzględnił zarzutów. Zajmując stanowisko w sprawie zarzutów, Dyrektor stwierdził, iż składki na ubezpieczenie społeczne nie uległy przedawnieniu, a należności objęte tytułami egzekucyjnymi od nr [...] do [...] są wymagalne. Jego zdaniem należności z tytułu nieopłaconych składek za okres: listopad 1993r. i za okres od stycznia 1994r. do marca 1994r., od czerwca 1994r. do grudnia 1995r., nie uległy przedawnieniu po upływie pięciu lat, z uwagi na dwukrotne przerwanie biegu tego terminu. Po raz pierwszy przerwa nastąpiła w związku z zawarciem porozumienia w sprawie ratalnej spłaty zaległości, które następnie zostało zerwane ze względu na niedotrzymanie przez dłużnika warunków porozumienia. Wówczas termin przedawnienia zaczął biec od nowa, po czym w dniu 28 września 2000r. nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika, poprzez zajęcie wynagrodzenia i w ten sposób ponownie przerwano bieg przedawnienia. Postępowanie to jest nadal prowadzone. W tej sytuacji, według wierzyciela, skoro w dniu 1 stycznia 2003 r. dochodzone należności były wymagalne, to ma do nich zastosowanie znowelizowany art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998r. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), według którego należności z tytułu składek przedawniają się z upływem 10 lat. Następnie Dyrektor ZUS, działając jako organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 33 ust.1 i 34 § 1 i 4 u.p.e.a., postanowił nie uwzględnić zarzutów i kontynuować prowadzone na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne, z uwagi na związanie stanowiskiem wierzyciela. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem R. S. złożył zażalenie, w którym domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia. Skarżący wskazał, iż zaległości objęte tytułami wykonawczymi powstały w okresie obowiązywania ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. nr 25 poz. 137 ze zm.) i na mocy art. 35 ust. 3 tej ustawy ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia w którym stały się wymagalne. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 4 cyt. Ustawy, bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty oraz każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat. Zdaniem skarżącego, w jego sytuacji nie mają znaczenia przerwy biegu terminu przedawnienia, gdyż upłynął już termin dziesięciu lat od wszystkich objętych tytułami wykonawczymi składek, zaś nowelizacja z dnia 1 stycznia 2003r. dotyczy roszczeń powstałych po tym dniu. Podkreślił także, iż stosowanie do określonych zdarzeń przepisów, które nie obowiązywały w momencie zajścia tych zdarzeń, jest sprzeczne z zasadą nie działania prawa wstecz i wskazał na wyrok SN z dnia 9 września 2005r. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17, art. 18 i art. 34 u.p.e.a., uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do treści art. 32 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, który powinien zawierać pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Odpis tytułów wykonawczych, wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono zobowiązanemu w dniu 2 października 2000 r., natomiast zarzuty zgłoszone zostały dopiero w piśmie z dnia 9 stycznia 2007r., a więc z prawie siedmioletnim uchybieniem terminu. Zobowiązany nie zachował zatem terminu do złożenia zarzutów, co zdaniem organu odwoławczego, przesądziło o bezprzedmiotowości postępowania i skutkowało koniecznością jego umorzenia. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. I SA /GL 1711/05 na tle podobnego stanu faktycznego. Na postanowienie Dyrektora Izby R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wstrzymania czynności egzekucyjnych i zasądzenia kosztów, zarzucił naruszenie przepisów art. 33 pkt 1 u.p.e.a. i art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. nr 25 poz. 137 ze zm.). Uzasadniając skargę podniósł, iż wbrew twierdzeniom organu egzekucyjnego, doręczone mu zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę nie zawierało pouczenia o prawie i terminie zgłoszenia zarzutów. Ponadto podkreślił, że art.33 pkt 1 u.p.e.a., jako jedną z podstaw do wniesienia zarzutów, wskazuje przedawnienie roszczeń, a przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazują terminu do ich wniesienia. Skarżący podkreślił także, iż w momencie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia wierzytelność nie była jeszcze przedawniona, zatem podniesienie wówczas takiego zarzutu byłoby bezprzedmiotowe i wskazał na argumenty, które przytaczał już w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Nadto wskazał, że pouczenie o terminie do wniesienia zarzutów zawarte jest w tytule wykonawczym, a kwestie te zostały uregulowane w art.27 pkt 9 u.p.e.a. Skarżący odebrał tytuły wykonawcze w dniu 2 sierpnia 2000r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności, przeprowadzona przez Sąd zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do art. 33 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. We wskazanym artykule w punktach 1-10 wymieniono podstawy, na których można oprzeć zarzuty. Zarzuty należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, który powinien zawierać pouczenie o możliwości wniesienia tego środka prawnego, a powinność ta wynika z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. W aktach egzekucyjnych na kartach 5-26 znajdują się tytuły wykonawcze wystawione Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział ZUS w T. przeciwko R. S. . Wszystkie tytuły zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 2 sierpnia 2000r., co potwierdzają stosowne podpisy złożone na stronie drugiej tytułów w rubryce G "potwierdzenie odbioru". We wszystkich tytułach zostały zawarte pouczenia o prawie wniesienia w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji (strona 2 tytułu, rubryka F). Zatem termin do wniesienia zarzutu w przypadku skarżącego należy liczyć od dnia 2 sierpnia 2000r. Termin do wniesienia zarzutu jest terminem procesowym zawitym, którego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego. W sytuacji, gdy doszło do rozpoznania zarzutów wniesionych po terminie, co miało miejsce w niniejszej sprawie, organ wyższego stopnia powinien uchylić, na podstawie art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, postanowienie organu egzekucyjnego i umorzyć postępowanie. Takie stanowisko zostało ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, które wskazywały, iż "uchybienie terminu do złożenia zarzutów powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego, chyba, że wystąpi on o przywrócenie terminu stosownie do art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeśli pomimo uchybienia terminu organ egzekucyjny rozpoznał zarzuty, to stosownie do art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ wyższego stopnia rozpoznając zażalenie na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów uchyla postanowienie i umarza postępowanie w tym zakresie. W takim przypadku nie ma bowiem podstaw do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu" (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 1994 roku, sygn. akt SA/Wr 1463/93 - R. Hauser, Z. Leoński - Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1995, str. 63; wyrok NSA z dnia 24 października 2000r. sygn. akt I SA/Ka 712/99 wybór LEX 44897; wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2006r. sygn. akt II FSK 15/06 wybór LEX 272091). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Izba Skarbowa zasadnie uchyliła postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w tym zakresie. Z akt sprawy wynika bowiem, że odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącemu w dniu 2 sierpnia 2000r. Zarzuty zaś w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, sporządzono w dniu 9 stycznia 2007r., a do organu wpłynęły w dniu 12 stycznia 2007r., co oznacza, że czynności tej dokonano prawie siedem lat po upływie terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Wobec powyższych ustaleń uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zatem skargę na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić. Nadmienić jednocześnie należy, że wprawdzie w zaskarżonym postanowieniu wskazano, iż tytuły wykonawcze doręczono skarżącemu w dniu 2 października 2000r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu wynagrodzenia, to z akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż w dacie 2 października 2000r. nastąpiło doręczenie zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia, natomiast tytuły wykonawcze zostały doręczone w sierpniu 2000r. Prawidłową datę wskazuje Dyrektor Izby w odpowiedzi na skargę.