I SA/Gl 363/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego. Prawomocnym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy WSA w Gliwicach zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia zwrócono uwagę, że Z.T. wykazał, iż nie może ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zauważono, że wprawdzie w toku tego wpadkowego postępowania wątpliwości mogła budzić deklarowana przez skarżącego okoliczność odrębnego gospodarowania zięciem i córką, nie mniej jednak, w ślad za rozstrzygnięciem z dnia 14 lutego 2011 r. (sygn. akt I SA/Gl 1073/10; mocą zapadłego tam postanowienia zwolniono skarżącego do kosztów sądowych), odnotowano, że nie ma żadnego przepisu prawa, który nakładałby na córkę bądź zięcia skarżącego obowiązek opłacenia za rodzica kosztów sądowych. W piśmie procesowym z dnia 6 lutego 2012 r. skarżący oświadczył, że nie jest w chwili obecnej w stanie ponieść kosztów pomocy prawnej pełnomocnika. Zeznał, że jego sytuacja rodzinna i finansowa nie zmieniła się. Obecnie, po wcześniejszych trzech operacjach, poddaje się dalszemu leczeniu, które jest dla niego konieczne i wymaga kolejnych nakładów finansowych. Żona skarżącego nadal nie pracuje. Z kolei prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest zawieszona, a on sam jest całkowicie niezdolny do pracy. Skarżący zwrócił się dalej o wyznaczenie dla niego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego M.K., który wykonuje dla niego pomoc prawną udzieloną w ramach prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1073/10. Przy omówionym wyżej piśmie skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wystąpił do tut. Sądu o ustanowienie doradcy podatkowego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący zeznał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wyłącznie z żoną. Na jego majątek składają się: ½ części nieruchomości zabudowanej przy ul. [...] w C. o pow. 100 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 1 ha w gminie M. Obie nieruchomości są przedmiotem zajęcia komorniczego. Pismem z dnia 21 lutego 2012 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do nadesłania dodatkowych oświadczeń i złożenia dokumentów źródłowych. Odpowiadając, skarżący nadesłał m.in. oświadczenie z dnia 14 marca 2012 r. W tych ramach zeznał, że posiada w dalszym ciągu dwa rachunki bankowe, które są zajęte w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Salda obu rachunków są ujemne i wynoszą łącznie 2.999.233,00 zł. Działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego została ponownie zawieszona w dniu 15 lipca 2011 r. Dodatkowo z przyczyn zdrowotnych skarżący rozwiązał współpracę z firmą A Sp. z o.o. z dniem 30 września 2011 r. Z.T. odnotował dalej, że aktualnie otrzymuje świadczenie z ZUS w kwocie 780 zł, przy czym jest ono przedmiotem zajęcia komorniczego. W dalszej kolejności skarżący podkreślił, że od wielu lat jest chory na [...], a dodatkowo wykryto u niego [...]. Obie dolegliwości skutkują tym, że wszystkie dostępne środki pieniężne przeznaczane są na leczenie. Do przybliżonego wyżej pisma, skarżący dołączył plik dokumentów, w tym: wyciągi z rachunków bankowych potwierdzające ich ujemne salda; wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP potwierdzający okoliczność zawieszenia działalności gospodarczej; zaświadczenie A Sp. z o.o., z którego wynika, że skarżący był zatrudniony w Spółce do 30 września 2011 r.; informację PIT-11 za 2011 r., z której wynika, że z tytułu zatrudnienia w ww. Spółce skarżący uzyskał dochód w kwocie 431,86 zł; zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w C. z dnia 15 marca 2012 r. informujące, iż żona skarżącego jest tam zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia 7 lutego 2011 r. bez prawa do zasiłku. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosując przytoczony przepis w rozpatrywanej sprawie, należy mieć przy tym na względzie, że skarżącemu przyznano już postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych. Tym samym zadośćuczynienie jego obecnemu wnioskowi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika będzie w praktyce oznaczać przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wszak w dwóch etapach. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny wniosku także surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, który obejmuje oba wspomniane wyżej dobrodziejstwa procesowe, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącego, stwierdzić trzeba, że już na etapie poprzednio rozpoznanego wniosku wykazał on, iż omówione okoliczności zachodzą w jego przypadku (poprzedni wniosek został jednak rozpoznany zgodnie z jego zakresem, wskazanym przez skarżącego w druku PPF z dnia 19 czerwca 2012 r.) Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie może on ponieść jakichkolwiek dodatkowych wydatków, w tym na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wprawdzie w toku tego wpadkowego postępowania wątpliwości może budzić deklarowana przez skarżącego okoliczność odrębnego gospodarowania z zięciem i córką, nie mniej jednak, w ślad za poprzednim rozstrzygnięciem w kwestii prawa pomocy, wypada odnotować, że nie ma żadnego przepisu prawa, który nakładałby na córkę bądź zięcia skarżącego obowiązek opłacania za rodzica kosztów sądowych. Przyjęte w tej sprawie rozstrzygnięcie doznaje wzmocnienia w szczególności z uwagi na niezdolność skarżącego do podjęcia zatrudnienia, a także długotrwałe bezrobocie jego małżonki. Nawiązując zaś do tej części wniosku skarżącego, w której prosi o ustanowienie dla niego konkretnego, wskazanego z imienia i nazwiska doradcy podatkowego, należy odnotować, że wprawdzie art. 244 § 3 P.p.s.a. sugeruje uwzględnienie takiego żądania przez Sąd, jednakowoż wyznaczenie wytypowanego przez stronę doradcy podatkowego jest w praktyce w znacznej mierze uwarunkowane stanowiskiem Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Nie mniej jednak, w przypadku uprawomocnienia się niniejszego postanowienia, Przewodniczący Wydziału wykonując czynności, do których jest zobligowany na podstawie § 35 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646), poinformuje właściwą korporację o treści wniosku skarżącego. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. oraz w oparciu o wskazane wyżej przepisy.