I SA/Gl 367/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenie zaległości podatkowej p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2. ustanowić skarżącemu adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, skarżący P. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, osiągany dochód "ledwo wystarcza na życie i leczenie". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Jako jedyny składnik swojego majątku wskazał mieszkanie spółdzielcze lokatorskie. Łączny dochód gospodarstwa stanowi kwota 2.889,24 zł, na którą składa się: renta inwalidzka skarżącego w kwocie 1.828,16 zł i emerytura jego żony w kwocie 1061,08 zł. Pismem z dnia 11 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku przez: wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon, potwierdzenia wpłat z tytułu ubezpieczenia, czynszu itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; dodatkowo należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; zaś w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; w tych ramach należało nadto wskazać osoby, które ewentualnie partycypują w ponoszeniu tych opłat np. M. B., T. B.; udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów skarżącego i jego małżonki; wskazano przy tym, że dochody z tytułu świadczeń emerytalnych można wykazać za pomocą kopii aktualnych decyzji ZUS bądź przekazów pocztowych potwierdzających odbiór tego świadczenia; w tych ramach należało nadto udokumentować wysokość aktualnego "zajęcia komorniczego"; przedłożenie kopii zeznania podatkowego za 2012 r. (ten punkt dotyczył także małżonki skarżącego); przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich czterech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, złożenie wyjaśnień co do miesięcznej wysokości wydatków ponoszonych w związku z leczeniem; wyjaśnienia te winny być wsparte dokumentacją źródłową w postaci paragonów, rachunków bądź faktur z tytułu zakupu lekarstw, zabiegów rehabilitacyjnych itp.; złożenie oświadczenia, z którego wynikałoby, czy skarżący korzysta z jakiejkolwiek formy wsparcia ze strony pomocy społecznej; w przypadku odpowiedzi twierdzącej należało nadesłać odpisy stosownych decyzji w tym zakresie. Jednocześnie pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do wezwania w terminie i zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanki przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 17 kwietnia 2013 r. Wnioskodawca nie udzielił na nie odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Odpis powyższego postanowienia został doręczony w dniu 20 maja 2013 r. Na powyższe postanowienie skarżący złożył sprzeciw, w treści którego podniósł, że może jedynie oświadczyć, a nie udowodnić, że jego sytuacja jest bardzo trudna. Powtórzył, że nie posiada żadnego majątku, otrzymuje rentę, a żona – emeryturę. Wyjaśnił także, że synowie nie zamieszkują wraz z rodzicami i nie pomagają im. Nadto zwrócił uwagę, że wszystkie dokumenty powinny znajdować się w aktach sprawy przekazanych przez organ. Powołał się również na zły stan zdrowia, który nie pozwala mu - jak to określił - "na inne zachowanie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 przywołanej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący wprawdzie nie wykonał wezwania referendarza sądowego, ale zdaniem Sądu – w szczególności ze względu na udokumentowany stan zdrowia skarżącego oraz jego małżonki – konieczne jest poczynienie stosownych ustaleń na podstawie danych zawartych w pismach strony, formularzu ppf oraz w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych. Odstępując wyjątkowo (ze względu na wskazane powyżej okoliczności) od ugruntowanej zasady, zgodnie z którą skarżący wnioskując o przyznanie prawa pomocy zobowiązany jest odrębnie udokumentować wszelkie okoliczności obrazujące jego możliwości płatnicze, Sąd stwierdził na podstawie dostępnych (uznanych za wystarczające) danych, że przesłanka zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata została spełniona. W ramach gospodarstwa domowego wnioskodawcy uzyskiwany jest stały dochód w kwocie 2889,24 zł brutto (vide: m.in. karta 105 akt administracyjnych oraz formularz ppf). Wydatki ponoszone przez małżonków wynikają po części z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ (vide: np. karta 1/2 akt administracyjnych). Skarżący oraz jego małżonka nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności ani też innych wartościowych składników majątku (vide: m.in. karta 103 akt administracyjnych oraz formularz ppf). Z oświadczenia skarżącego zawartego w sprzeciwie wynika także, iż małżonkowie nie otrzymują żadnej pomocy materialnej ani też innego wsparcia ze strony dorosłych synów. Wnioskodawca oraz jego małżonka dotknięci są poważnymi schorzeniami, w związku z czym skarżącego uznano za całkowicie niezdolnego do pracy oraz trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji, a jego żonę za osobę o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (vide: karty od 1/4 do 1/29 akt administracyjnych), co generować musi określone wydatki na leczenie. Nie można także tracić z pola widzenia toczącego się wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego. Stan zdrowia i wiek skarżącego oraz jego małżonki pozwalają przyjąć, że ich trudna sytuacja materialna jest stabilna i nie mogła ulec poprawie w ostatnim czasie, wobec czego dostępna dla Sądu dokumentacja źródłowa nie wymagała aktualizacji. Z powyższego wynika, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie (które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi w kwocie 500 zł) oraz opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru nie mieści się w możliwościach płatniczych skarżącego i nie mogłoby nastąpić bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego dwuosobowej rodziny. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji.