I SA/Gl 367/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Beata Machcińska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o zaliczeniu wpłat z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 10 lutego 2016 r. Wspólnota Mieszkaniowa oznaczona w sentencji niniejszego postanowienia (dalej jako "skarżąca" zamiennie "wspólnota mieszkaniowa"), reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata Ł. N., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, oznaczone w sentencji postanowienia, w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o zaliczeniu wpłat z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do przedmiotowej skargi zostało dołączone pełnomocnictwo udzielone przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej Towarzystwo Budownictwa Społecznego w C. Sp. z o.o. (dalej jako "ZGM TBS Sp. z o.o.") dla adwokata Ł. N. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, przez nadesłanie dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo przed sądami administracyjnymi, w szczególności przez: - nadesłanie statutu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz uchwały o powołaniu członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej; - nadesłanie dokumentu, z którego wynika powierzenie ZGM TBS Sp. z o.o. w C. zarządu przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi albo przed wojewódzkim sądem administracyjnym; - nadesłanie dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa udzielonego adw. Ł. N. i określającego sposób reprezentacji ZGM TBS Sp. z o.o. w C. (odpis z KRS), zgodnie z art. 29 ustawy P.p.s.a. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 18 kwietnia 2016 r. Przy piśmie z dnia 19 kwietnia 2016 r., nadanym w dniu 25 kwietnia 2016 r. w placówce operatora wyznaczonego, pełnomocnik Ł. N. nadesłał: - pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej w niniejszej sprawie - dokument nazwany uchwałą zebrania właścicieli lokali Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w C. ul. [...], z dnia 4 lutego 2015 r. W tym dokumencie wskazano, że odwołano z zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej jedną osobę oraz wybrano do zarządu w określonym składzie, inną jeszcze osobę. Dokument ten został podpisany przez dwie osoby – działające jako "zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej". - umowę z dnia 19 marca 2001 r. zawartą pomiędzy Wspólnotą a ZGM TBS Sp. z o.o. w C. o zarządzanie nieruchomością wspólną; - protokół z zebrania wspólnoty z dnia 18 marca 2002 r. zawierający uchwałę o udzieleniu zarządcy pełnomocnictwa do reprezentowania wspólnoty przed sądem; - wydruk z KRS ZGM TBS Sp. z o.o. w C.; - dowód uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu na skutek niewykonania wezwania do uzupełnienia jej braku formalnego. Przedstawienie motywów niniejszego rozstrzygnięcia wymaga uprzedniego odnotowania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekał już w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 568/16, w której stan faktyczny i prawny jest tożsamy z niniejszą sprawą. Argumentacja zaprezentowana w wydanym w niej postanowieniu z dnia 19 października 2016 r. – zdaniem składu orzekającego w rozpatrywanym przypadku – zasługuje na pełną aprobatę, zatem Sąd w dalszej części uzasadnienia powoła się również na wywody przedstawione w tym orzeczeniu. Wskazać należy, że w myśl art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku gdy pierwsza czynność sprowadza się do złożenia pisma, konieczne jest więc załączenie do niego takiego dokumentu. W razie braku przesądzenia kwestii możności podpisania pisma przez osobę, która to uczyniła, nie jest możliwe ustalenie, czy pismo to wyraża wolę podmiotu, w którego imieniu zostało wniesione. Jeśli zaś pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu na skutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a., a jeżeli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. Jest przy tym oczywiste, że w przypadku, gdy strona działa przez pełnomocnika, to na nim spoczywa powinność spełnienia powyższego wymogu i to on jest adresatem wspomnianego wezwania. W niniejszej sprawie skarga była obarczona brakiem formalnym w postaci braku pełnomocnictwa do działania przed sądami administracyjnymi dla występującego w sprawie adwokata udzielonego przez skarżącą. Do skargi dołączone było bowiem pełnomocnictwo jednakże udzielone przez ZGM TBS Sp. z o.o. w C., nie zaś skarżącą lub w jej imieniu. Tym samym zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo przed sądami administracyjnymi. W udzielonej terminowo odpowiedzi na wezwanie przedłożone zostało do akt m.in. pełnomocnictwo udzielone przez Wspólnotę Mieszkaniową oraz dokument, który – pomimo oznaczenia – nie jest uchwałą właścicieli lokali i nie pozwala na stwierdzenie, że pełnomocnictwo podpisały osoby do tego uprawnione. Tym samym pełnomocnik skarżącej nie spełnił wymogu wykazania swego umocowania do wniesienia skargi. Przedstawienie motywów tej kwalifikacji należy rozpocząć od wskazania, że stosownie do art. 18 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1892), dalej powoływanej jako: "u.w.l.", właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (ust. 1). Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale (ust. 3). Następnie należy podnieść, że stosownie do art. 20 ust. 1 u.w.l. jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona, zaś według art. 21 u.w.l. zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (ust. 1), gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie (ust. 2). Z pism przedłożonych na wezwanie Sądu wynika, że w skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej został wybrany zarząd, o którym mowa w art. 20 i 21 u.w.l. Zatem to ten organ skarżącej jednostki organizacyjnej (w składzie dwóch osób – art. 21 ust. 1 i 2 u.w.l.) był uprawniony do podpisania pełnomocnictwa do złożenia skargi. W konsekwencji, powinnością strony skarżącej – jeśli zamierzała usunąć braki formalne skargi - było wykazanie, że dwie konkretne osoby, które podpisały pełnomocnictwo udzielone adw. Ł. N., wchodzą w skład zarządu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Zadaniu temu jednak nie sprostano. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 u.w.l. wybór danej osoby do zarządu wspólnoty mieszkaniowej następuje w drodze uchwały właścicieli lokali. W dalszej kolejności należy zauważyć, że podmioty prawne typu korporacyjnego składają oświadczenia woli w formie uchwał odpowiednich organów. Podobnie jest ze wspólnotami właścicieli lokali, obejmującymi zabudowaną nieruchomość, w której została wyodrębniona własność poszczególnych lokali. Powszechnie przyjmuje się, że wspólnota taka ma zdolność prawną, chociaż nie jest osobą prawną (art. 331 § 1 Kodeksu cywilnego). Stosownie do art. 23 u.w.l. uchwały właścicieli lokali są podejmowane bądź na zebraniu, bądź w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd, przy czym uchwała może być wynikiem głosów oddanych częściowo na zebraniu, częściowo w drodze indywidualnego ich zbierania (ust. 1). Uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos (ust. 2). Nie ulega zatem wątpliwości, że w tych wspólnotach mieszkaniowych, w których właściciele mają prawo podejmować uchwały o wyborze członków zarządu, o tym czy uchwała została podjęta, decyduje spełnienie określonych w u.w.l. warunków. Istotne jest m.in. czy za jej podjęciem wypowiedziała się większość właścicieli obliczana w stosunku do wszystkich osób wchodzących w skład wspólnoty mieszkaniowej (będących w chwili podejmowania uchwały właścicielami lokali w danej nieruchomości). Podjęta uchwała to taka, za którą opowiedziała się więc wspomniana większość. Jednak przede wszystkim należy zaakcentować, iż ma to być uchwała właścicieli lokali (art. 20 ust. 1 u.w.l.), a nie uchwała zarządu. Zarząd wspólnoty mieszkaniowej jest jej organem wykonawczym – kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 21 ust. 1 u.w.l.), lecz nie ma kompetencji do kreowania swojego składu (wyboru oraz odwoływania z zarządu). Funkcjonuje nawet pojęcie uchwały nieistniejącej, której przykładem jest uchwała wspólnoty mieszkaniowej podjęta bez wymaganego statutem quorum lub bez wymaganej większości głosów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CK 336/05, Lex nr 424423 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I ACa 1036/14, Lex nr 1681972). Przedłożony w niniejszej sprawie dokument, mający wykazywać, że dwie osoby, które podpisały pełnomocnictwo dla adw. Ł. N., wchodzą w skład zarządu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, został co prawda nazwany uchwałą właścicieli lokali, niemniej jednak analiza jego treści nie pozwala na uznanie, by był nią w istocie, czy szerzej, aby wykazywał, że te osoby zostały – i to kiedykolwiek - skutecznie wybrane do zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Nie spełnia on bowiem wymogów opisanych w art. 23 u.w.l. Nie wynika z niego, by większość głosów właścicieli lokali była za ukształtowaniem zarządu w sposób w nim opisany. Z przedłożonego dokumentu wynika jedynie, że modyfikacji w składzie zarządu dokonuje sam zarząd. Ponadto, co w tej sprawie jest również istotne, pierwotny skład zarządu (sprzed tejże modyfikacji) także nie został w żaden sposób poparty dowodem. Dokument ten nie może zatem służyć wykazaniu, że większość głosów właścicieli lokali została oddana za wybraniem zarządu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Nie stanowi on więc dowodu zaistnienia tej okoliczności i tym samym nie może zostać uznany za wystarczająco dokumentujący wybór do zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej dwóch osób, które podpisały nadesłane w sprawie pełnomocnictwo. Przykładem bowiem spełnienia tego wymogu, co jest znane sądowi z urzędu z innych spraw, w których wspólnotę mieszkaniową reprezentował ten sam pełnomocnik (autor skargi), jest nadesłanie protokołu z zebrania właścicieli lokali, w którym opisane zostały wszystkie wskazane w art. 23 u.w.l. okoliczności i została zawarta uchwała właścicieli o wyborze konkretnej osoby (osób) do zarządu wspólnoty. Wobec powyższego uznać należało, że pełnomocnik skarżącej nie przedstawił dokumentu, który by wykazywał umocowanie osób podpisujących pełnomocnictwo do dokonania tej czynności w imieniu skarżącej. Nie wykonał zatem wezwania do usunięcia tego braku formalnego skargi i dlatego skargę należało odrzucić na podstawie wyżej powołanego art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.