I SA/Gl 374/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi C. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013. 267), dalej k.p.a., oraz m. in. art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2012. 1015), dalej ustawa egzekucyjna, po rozpatrzeniu zażalenia pana C. S. (dalej strona lub zobowiązany) na postanowienie Prezydenta Miasta T. (dalej wierzyciel) z dnia [...] nr [...] w sprawie uznania zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego za niezasadne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO lub Kolegium) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO wskazało, że w zażaleniu na wskazane wyżej postanowienie wierzyciela zobowiązany podniósł, iż nie wręczono mu wezwań do uiszczenia opłaty dodatkowej, a z uwagi na możliwość dowolności ich wypisywania, jak również brak ważnych badań technicznych dopuszczających do ruchu, nie potwierdza parkowania samochodu [...] w wymienionym okresie. SKO przytoczyło treść art. 33 ustawy egzekucyjnej, a następnie stwierdziło, że wymieniony pojazd w roku 2011 parkował w dniach 13, 17, 19, 20, 25, 26 i 27 stycznia 2011 r., 3, 7, 10, 17 i 22 lutego 2011 r., 2, 3, 11, 18, 22, 24 i 25 marca 2011 r., 4, 6, 7, 8, 20, 27 i 29 kwietnia 2011 r., 8, 26 i 28 lipca 2011 r., 11, 16 i 17 sierpnia 2011 r. w strefie płatnego parkowania. Opłaty z tego tytułu nie zostały uregulowane, zaś właściciel pojazdu o nr rej. [...] w tym okresie był zobowiązany, co wynika z danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Samochód został sprzedany w dniu 12 września 2011 r. Upomnieniem z dnia 4 października 2011 r. wezwano zobowiązanego do uregulowania opłat dodatkowych za parkowanie przedmiotowego pojazdu we wskazanych wyżej dniach, a w związku z brakiem opłaty wierzyciel w dniu [...] wystawił na zobowiązanego tytuły wykonawcze i skierował je do organu egzekucyjnego. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 30 października 2013 r. Pismem z dnia 6 listopada 2013 r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego podnosząc nieistnienie obowiązku zapłaty z uwagi na upływ czasu, brak wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej oraz brak ważnych badań technicznych dopuszczających pojazd do ruchu. Odnosząc się do istoty sprawy Kolegium wyjaśniło, że obowiązek zapłaty opłaty parkingowej i dodatkowej za jej nieziszczenie, uregulowany został przede wszystkim w ustawie z dnia 25 (winno być 21) marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), dalej ustawa, a następnie przytoczyło treść art. 13 ust. 1, art. 13f ust. 1 tej ustawy oraz wskazało na uchwałę Rady Miasta T. z dnia 29 stycznia 2004 r. Nr 0150/XVI/358/2004 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta T. oraz ustalenie wysokości opłat za parkowanie pojazdów samochodowych i sposobu pobierania opłat w strefie płatnego parkowania, z której wynikało, iż w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie pobierana jest opłata dodatkowa w wysokości 50 zł (§ 6 pkt 3 uchwały). Kolegium podniosło, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa i winien być niezwłocznie wykonany, zaś w aktach sprawy znajdują się kopie wezwań do zapłaty wystawione przez uprawnionych do tego pracowników, opatrzone numerem, w których wpisano markę pojazdu i jego numer rejestracyjny, a także datę i godzinę parkowania oraz miejsce. Dowody te – zdaniem SKO – w sposób wystarczający dokumentują fakt nieuiszczenia opłat parkingowych i nie ma racjonalnych powodów, by kwestionować prawdziwość danych zawartych w tych wezwaniach. W skardze na to postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący pan C. S. wniósł o jego zmianę i zasądzenie kosztów postępowania podnosząc zarzuty z zażalenia oraz, że sporne kopie wezwań do opłaty dodatkowej noszą ślady przerobienia treści i błędy, zaś tytuł wykonawczy [...] i upomnienie [...] również dotknięte są wadą. W wezwaniu [...] przerobiono treść w miejscu "data" i "oznaczenie parkingu", w wezwaniu [...] w pozycji "data" jest "miesiąc 101", w wezwaniu [...] data nie jest zgodna z tytułem wykonawczym [...] pole "B" poz. 2 oraz upomnieniem [...] z dnia [...] poz. 26. Skarżący podkreślił, że posiadane przez MZUiM w T. 32 kopie wezwań nie mogą stanowić dowodu w sprawie i być jednocześnie jedyną podstawą do żądania opłaty dodatkowej za parkowanie. W sprawie nie może być mowy o korzystaniu z dróg publicznych (art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych), gdyż opisywany samochód miał popsuty silnik, nie posiadał ważnych badań technicznych, gdyż ważność tego badania upłynęła w dniu 24 października 2010 r. (duplikat zaświadczenia o badaniach pojazdu w dniu 24 listopada 2009 r.). Wynika to również z treści umowy kupna sprzedaży pojazdu z dnia 12 września 2011 r., gdzie opisano: brak ciśnienia sprężania w pierwszym cylindrze (uszkodzony silnik) i brak badań technicznych, co nie potwierdza spornego parkowania tego pojazdu w wymienionym okresie. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Skarga badana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami Sąd stwierdził, że postanowienie to nie narusza prawa. Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem, SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta T., odmawiające uwzględnienia zarzutu skarżącego wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] z dnia [...]. Tytuły te wystawiono w związku z brakiem uiszczenia opłat parkingowych za wymienione w decyzji dni stycznia, lutego, marca, kwietnia, lipca i sierpnia 2011 r. za parkowanie samochodu marki [...] nr rej. [...], w strefie parkowania, stanowiącego własność skarżącego, zaparkowanego w strefie płatnego parkowania na terenie T., co skutkowało wystawieniem wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej, upomnieniem z dnia 4 października 2011 r. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie zarzut, który wyznacza granice sprawy, zgłoszony został na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej wynika, że zarzut zgłoszony na tej podstawie organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia trzeba wskazać, że egzekwowany obowiązek wynika wprost z przepisu prawa, tj. w niniejszej sprawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz uchwały Nr 0150/XVI/358/2004 Rady Miasta T. z dnia 29 stycznia 2004 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta T. oraz ustalenia wysokości opłat za parkowanie pojazdów samochodowych oraz sposobu pobierania opłat w strefie płatnego parkowania. W przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania spornych postanowień, zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej". Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek takiej opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z powołanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miejskiej, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej – nieuiszczenia opłaty parkingowej). Dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Co więcej, ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Również przepisy ustawy stwierdzające, iż opłaty te są "pobierane", a nie np. wymierzane, ustalane lub określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. Sporządzane przez inkasentów obsługujących strefy płatnego parkowania zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, których oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi zatem dokument potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Przepisy ustawy o drogach publicznych, jak również postanowienia uchwały Rady Miejskiej nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru", nie można też uznać, by taki sposób dodatkowego informowania korzystającego ze strefy płatnego parkowania naruszał prawa gwarantowane w Konstytucji, tym bardziej, iż dokument ten nie nakłada na korzystającego z parkingu jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Reasumując w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty (zwykłej) za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża właściciela pojazdu. Za takim rozumieniem wskazanych przepisów ustawy o drogach publicznych przemawia wykładnia logiczna i celowościowa. Zdaniem Sądu, należy przede wszystkim podkreślić, iż istotną przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie. W takiej sytuacji prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu). Sama opłata dodatkowa nie jest też karą (mandatem), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu, w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty (podobnie w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Szczecinie z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 952/11 oraz w Warszawie z dnia 28 września 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1186/12). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdza, iż organy słusznie uznały, że upomnienie z dnia 4 października 2011 r., doręczone skarżącemu (zobowiązanemu) w dniu 7 października 2011 r. dotyczyło braku uregulowania opłaty za parkowanie w określonych dniach i miesiącach roku 2011 samochodu [...] nr rej. [...] wystawione na podstawie wezwań do uiszczenia opłaty za wskazane dni pozostawionych za wycieraczką szyby przedmiotowego pojazdu. Wezwania te stanowią druki ścisłego zarachowania i składają się z dwóch części, które po rozerwaniu stają się dwoma egzemplarzami, jeden umieszcza się za wycieraczką z pouczeniem o konieczności uiszczenia opłaty, drugi przekazywany jest zarządcy drogi publicznej. Skarżący nie kwestionował faktu istnienia i odbioru takich wezwań, ani pouczeń w nich zawartych. Nie kwestionował również tego, że w badanym roku nie posiadał ważnego identyfikatora parkingowego (zdjęcie spornego pojazdu, za szybą którego położono identyfikator za rok 2010). Skarżący podniósł jedynie, że stan jego pojazdu przez popsuty silnik, brak ważnych badań technicznych dopuszczających do ruchu, które wygasły w dniu 24 października 2010 r. powoduje, że nie mógł parkować tym pojazdem w spornych dniach, we wskazanych miesiącach. Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z przyjętymi jako wiarygodne przez organy dowodami świadczącymi o pozostawaniu pojazdu skarżącego w strefie płatnego parkowania, potwierdzają to również dołączone do akt zdjęcia tego samochodu, zaś teza, że pojazd bez ważnych badań technicznych nie porusza się po drogach pozostaje w sprzeczności z wiedzą ogólną dostępną publicznie, o tym że kierowcy jeżdżą samochodem bez ważnych badań technicznych oraz używają pojazdów mimo braków w ich stanie technicznym, które nie uniemożliwiają jazdy. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że brak ciśnienia sprężania w pierwszym cylindrze istniał w okresie spornego parkowania oraz by brak ten uniemożliwiał poruszanie się pojazdem. Dowodem takim nie może być umowa sprzedaży samochodu skarżącego z dnia 12 września 2011 r., gdyż określa ona stan pojazdu z tej daty. Bezzasadne były również zarzuty skarżącego co do prawidłowości sporządzonych wezwań, gdyż wady na które wskazuje były nieistotne i związane ze zwykłymi omyłkami pisarskimi ("przerobienie", błędy pomiędzy wezwaniami i upomnieniami czy tytułów wykonawczych). Zatem sporządzenie przez inkasenta obsługującego strefę płatnego parkowania (w spornych miejscach) przedmiotowych wezwań o braku uregulowania opłaty parkingowej we wskazanym tam roku 2011, wobec braku podważenia przez zobowiązanego opisanej wyżej okoliczności, należało w ocenie Sądu, uznać za wystarczające dla przyjęcia, że pojazd ten w tych dniach i godzinach był zaparkowany we wskazanym tam miejscu. Skoro skarżący wskazał jedynie na "przerobienie lub błędy" dwóch wezwań i jedyną niezgodność z tytułem wykonawczym czy upomnieniem, które dla konieczności uiszczenia spornej opłaty nie były istotne, a świadczyły jedynie o błędach formalnych a nie merytorycznych, oraz na stan pojazdu, w tym wymóg ważnych badań technicznych bez wykazania niemożności poruszania się faktycznie po drogach, to tym samym okoliczności te i twierdzenia nie mogły podważyć prawidłowych ustaleń organów w niniejszej sprawie. Wykazana powyżej legalność zaskarżonego postanowienia, w którym organ drugiej instancji zasadnie zaaprobował stanowisko wierzyciela o odmowie uwzględnienia zarzutu zobowiązanego na prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania opłaty dodatkowej za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania, nakazywała oddalić skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.