I SA/Gl 375/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, matka skarżącej, będącej osobą małoletnią, wniosła – jako jej przedstawiciel ustawowy – o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, stwierdziła, że skarżąca nie otrzymuje renty rodzinnej po zmarłym ojcu oraz że ciążą na niej długi, które po nim odziedziczyła. Podkreśliła, iż wynagrodzenia matki wnioskodawczyni i jej męża, wynoszące łącznie 5000 zł, wystarczają jedynie na pokrycie bieżących wydatków, obejmujących także spłatę kredytu hipotecznego, oraz kosztów leczenia. We wniosku nie wskazano żadnego majątku poza mieszkaniem oraz kwotą 5000 zł, odłożoną na wspomniane leczenie. Do wniosku załączono kopię decyzji z dnia 8 kwietnia 2012 r. odmawiającej skarżącej prawa do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Pismem doręczonym w dniu 19 maja 2014 r. referendarz sądowy wezwał przedstawiciela ustawowego skarżącej do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, zaświadczeń banków wskazujących wysokość miesięcznych rat wspomnianych we wniosku kredytów, uiszczonych w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub innego dokumentu, z którego wynikałyby te dane, dokumentów poświadczających i precyzujących miesięczną wysokość przywołanych we wniosku wydatków na leczenie, np. zaświadczeń lekarskich, faktur VAT i rachunków wystawionych przez apteki, zakłady opieki zdrowotnej, przychodnie itp. oraz kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Wezwanie nie zostało dotąd wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "P.p.s.a.") przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Tymczasem w niniejszej sprawie powyższa przesłanka nie została wykazana, gdyż w ogóle nie ustosunkowano się do wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Stosownie z kolei do art. 255 P.p.s.a wezwanie takie wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono więc weryfikację oświadczeń zawartych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową. Oświadczenia te powinny przy tym dotyczyć także osób pozostających z wnioskującym we wspólnym gospodarstwie domowym. Wynika to już z opisu rubryk urzędowego formularza PPF wskazującego dane, jakie należy w tym zakresie podać, np. na temat wysokości i źródeł dochodu uzyskiwanego przez te osoby. Informacje te mają zresztą bezsprzecznie znaczenie dla sytuacji strony, zwłaszcza wtedy, gdy, tak jak skarżąca, jest ona małoletnia i pozostaje na utrzymaniu rodziny, występując w postępowaniu jedynie poprzez swojego przedstawiciela ustawowego. W konsekwencji niewykonanie wezwania nie pozwala poczynić niezbędnych ustaleń faktycznych w jakimkolwiek aspekcie tej sytuacji, a przez to wyłącza wolną od wątpliwości ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Nie można wszak stwierdzić w udokumentowany i pewny sposób wysokości dochodów i wydatków gospodarstwa domowego, a także tego, czy oszczędności wskazane we wniosku, przekraczające wpis od skargi dziesięciokrotnie, istotnie muszą być w całości przeznaczone na cel podany we wniosku. Brak niezbędnej dokumentacji źródłowej pozostawia bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu i w efekcie wyklucza uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takim stanie rzeczy wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.