I SA/Gl 375/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja - Klimczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. określającą A sp. z o.o. w G. kwotę dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta G. w łącznej wysokości [...] zł, w tym: - [...] zł jako pobranej w nadmiernej wysokości; - [...] zł odsetki od części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, określone jak dla zaległości podatkowych, wyliczone od 18 czerwca 2014 r. do 14 listopada 2017 r.; - [...] zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem; - [...] zł odsetki od części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, określone jak dla zaległości podatkowych, wyliczone do 14 listopada 2017 r. W skardze na powyższą decyzję Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten skierowała na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do organu. W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, powołała się również na art. 61 § 3 wspomnianej ustawy. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że przedłożona dokumentacja potwierdza, iż wykonanie decyzji może skutkować zaprzestaniem wykonywania przez skarżącą działalności w zakresie prowadzenia szkół na terenie całego kraju, a w konsekwencji ich zamknięciem. Wskazał, że z przedłożonych dokumentów wynika, iż Spółka poniosła w ubiegłym roku stratę z prowadzonej działalności. Wykonanie zaskarżonej decyzji i dalsze prowadzenie egzekucji zagraża dalszemu funkcjonowaniu prowadzonej przez skarżącą szkoły, a w konsekwencji może spowodować utratę możliwości pobierania przez słuchaczy dalszej nauki, co należy wziąć pod uwagę mając na względzie słuszny interes społeczny. Ponadto pełnomocnik skarżącej wyraził wątpliwości co do legalności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne pełnomocnik skarżącej wskazał, że Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek powinien wziąć pod uwagę nie tylko przedstawione przez skarżącą okoliczności, ale także dokonać analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazując dalej na orzecznictwo sądowe pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że przepisy dotyczące wstrzymania wykonania nie nakładają na skarżącego bezwzględnego obowiązku uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek. Podkreślił przy tym, że nie można także utożsamiać uprawdopodobnienia z udowodnieniem. Zaznaczył, że prowadzenie szkół niepublicznych wiąże się z ponoszeniem szeregu wydatków, które stanowią m.in. opłaty z tytułu czynszu najmu pomieszczeń, wynagrodzenia pracowników i kadry nauczycielskiej, opłaty telefoniczne, zakup materiałów dydaktycznych dla uczniów. Dodatkowo nie wszystkie wydatki podlegają rozliczeniu z dotacji oświatowej i skarżąca musi ponieść je ze środków własnych. Podkreślił, że skarżąca nie pobiera od słuchaczy żadnych opłat, a jedynym źródłem prowadzonej działalności oświatowej są otrzymywane dotacje oświatowe. Podniósł, że egzekucja kwoty [...] zł wraz z odsetkami spowoduje, że skarżąca nie będzie w stanie utrzymać prowadzonych szkół, gdyż nie znajdzie środków na ich bieżące utrzymanie. Nadto zdaniem skarżącej nie bez znaczenia pozostaje fakt, że cała przekazana w latach 2010-2012 wysokość dotacji, która stanowi należność objętą decyzją, została przeznaczona na pokrycie wydatków bieżących i wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Zaznaczył, że zamknięcie szkół uniemożliwi przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdyż konsekwencje finansowe wykonania decyzji na obecnym etapie postępowania skarżąca będzie ponosiła jeszcze przez wiele lat. W ocenie pełnomocnika skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się nie tylko z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, ale spowodować może także trudne do odwrócenia skutki. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowodować może utratę dla słuchaczy możliwości ukończenia kształcenia. Tym samym, skarżąca będąc zmuszona zamknąć szkoły, co uniemożliwi ukończenie nauki, czy też roku szkolnego przez dużą rzeszę uczniów. Uniemożliwienie kontynuowania nauki słuchaczom spowoduje trwałe konsekwencje, które nie będą możliwe do odwrócenia, gdyż żaden ze słuchaczy nie będzie mógł w zakładanym przez siebie terminie ukończyć roku szkolnego. Reasumując pełnomocnik skarżącej podniósł, że zagrożenia płynące z wykonania decyzji, całokształt okoliczności sprawy oraz wysokość kwoty objętej zaskarżoną decyzją uzasadniają wstrzymanie jej wykonania. Do wniosku pełnomocnik strony skarżącej załączył m.in. bilans Spółki na koniec grudnia 2017 r., który po stronie aktywów i pasywów wskazuje na sumę bilansową rzędu [...] zł oraz jednostronny rachunek zysków i strat na koniec grudnia 2017, w którym Spółka wykazała stratę w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że nie podejmował czynności związanych z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "ppsa") wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym, które w świetle treści art. 61 § 3 ppsa, polegają na niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić także należy, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez pełnomocnika skarżącej we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 ppsa, umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenia Sądu, w świetle dokumentacji załączonej do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dotyczącej sytuacji finansowej Spółki w zestawieniu z obowiązkiem zwrotu dotacji (w kwocie [...] zł) żądanie skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zgromadzone bowiem w sprawie dowody pozwalają przyjąć, że wykazano, iż wykonanie decyzji może skutkować znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Skarżąca uprawdopodobniła, iż w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji stanie przed realną groźbą zamknięcia szkół, w związku z czym zostanie wyrządzona szkoda, której ewentualne naprawienie poprzez zwrot środków pieniężnych – nie będzie możliwy. Należy zgodzić się ze Spółką, że likwidacja szkoły jest czynnością trudno odwracalną ze względu na utratę personelu oraz osób uczęszczających do zlikwidowanej szkoły. W tego rodzaju sytuacji istnieje realne i bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przez co należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy jej pierwotnych cech (por. J. P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 190). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zostały zatem spełnione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tym samym uznać należało, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Sąd pod kątem zgodności z prawem. Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawał sformułowany we wniosku o wstrzymanie wykonania argument dotyczący wątpliwości co do legalności zaskarżonej decyzji. Przyjdzie bowiem zauważyć, że kwestia ta będzie badana przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na tą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.