I SA/Gl 378/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Postępowanie z wniosku A.R. o przyznanie prawa pomocy zostało w tej sprawie zainicjowane wnioskiem z dnia 7 lipca 2010 r., który wpłynął do Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek A.R. podniosła, że w wyniku wyegzekwowania należności podatkowych wynikających z zaskarżonej decyzji doszło do drastycznego spadku dochodów. W konsekwencji skarżąca została zmuszona do zawieszenia działalności gospodarczej. Skarżąca zdeklarowała, że na utrzymanie gospodarstwa domowego dysponuje obecnie kwotą 1500 zł. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego w druku PPF, wynika że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i trójką dzieci. Wśród posiadanych składników majątku wskazała na dom o pow. 110 m2. Dochód brutto rzeczonego gospodarstwa domowego oszacowano na kwotę 2000 zł. Pismem z dnia 15 lipca 2010 r., zwrócono się do skarżącej (do rąk pełnomocnika) o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień i nadesłanie dokumentów źródłowych. W tych ramach zobowiązano skarżącą do: 1) wykazania za pomocą kserokopii stosownych dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., woda, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku od nieruchomości, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w przypadku występowania jakichkolwiek zaległości z tytułu rzeczonych opłat należało tę okoliczność wyjaśnić za pomocą zaświadczeń właściwych podmiotów; 2) przedłożenia wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; 3) wykazania tytułu prawnego do nieruchomości położonych w G. przy ul. [...] i ul. [...] (w tych ramach należało wykazać, czy jest to: umowa najmu, użyczenia, służebność, własność, współwłasność itp.) oraz nadesłanie aktualnego (tj. wystawionego po otrzymaniu niniejszego wezwania) zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniającego wszystkie osoby zameldowane w tych lokalach; w przypadku zajmowania tego lokalu przez osoby trzecie należało złożyć wyjaśnienia co do relacji tych osób ze skarżącą, 4) nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2008-2009 (ten punkt wezwania dotyczy również męża skarżącej); 5) nadesłania kopii dokumentacji, która potwierdziłaby fakt zawieszenia prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej; 6) złożenia wyjaśnień co do aktualnego zajęcia N. i T.R.; w przypadku posiadania przez nich statusu osoby bezrobotnej należało tę okoliczność wykazać za pomocą zaświadczenia z właściwego urzędu pracy; jeśli zaś osoby te kontynuują naukę należało w takiej sytuacji wskazać miesięczne koszty z tym związane; 7) złożenia wyjaśnień, z których wynikałoby czy P.R. jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną we właściwym urzędzie pracy; 8) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów – należało w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy; zaświadczenia winny zawierać adnotację o sposobie wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką, inne); 9) złożenia wyjaśnień co do posiadanych przez skarżącą naczep ciężarowych o nr rej. [...] i [...]; w przypadku ich zbycia po dniu 17 września 2009 r. należało tę okoliczność wykazać; 10) w związku z wnioskiem w części dotyczącej ustanowienia adwokata wzywam do złożenia wyjaśnień dotyczących zatrudnianego przez skarżącą profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego). W tych ramach należało oświadczyć, czy pełnomocnik ten działa w imieniu skarżącej jako pełnomocnik z wyboru lub z urzędu. Wyjaśnienia te powinny być poparte stosowną dokumentacją. Jeśli pełnomocnik ten działa z urzędu i został przyznany w ramach pomocy prawnej to należy nadesłać kserokopię stosownego postanowienia Sądu. W przypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa radcy prawemu W.G. należało o tym zawiadomić Sąd (art. 42 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej w skrócie: P.p.s.a.). W wezwaniu referendarza sądowego zakreślono siedmiodniowy termin i pouczono skarżącą, iż niezastosowanie się do treści wezwania w wyznaczonym terminie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę istnienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Przesyłkę, zawierającą powyższe wezwanie, doręczono adresatowi w dniu 23 lipca 2010 r. Wezwanie pozostało jednak bez odpowiedzi do dnia dzisiejszego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją skarżącej jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (patrz pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Badanie, czy w danym przypadku spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy następuje przede wszystkim w oparciu o oświadczenie złożone na stosownym formularzu. Składane oświadczenie zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (patrz art. 252 § 1 P.p.s.a.), a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem Sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W takim bowiem znaczeniu pojawiło się w tym przepisie sformułowanie "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r.). Innymi słowy, na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wypada więc zaakcentować, że art. 255 P.p.s.a., który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczanie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (tak M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, wyd. 1, s. 244). Trzeba przyjąć, że termin zakreślony dla uzupełnienia wniosku upłynął w tej sprawie bezskutecznie w dniu 30 lipca 2010 r. Należało zatem stwierdzić, że taki stan rzeczy uniemożliwia kompleksową weryfikację oświadczeń skarżącej. Godzi się w tym miejscu zaznaczyć, że zastosowanie w tej sprawie art. 255 P.p.s.a. było nieodzowne. Na potrzebę niniejszego uzasadnienia wystarczy odnotować, że w toku analizy oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w zestawieniu z dokumentacją zamieszczoną w aktach administracyjnych sprawy powstały istotne wątpliwości dotyczące sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny, a w szczególności odnoszące się do posiadanych przez nią składników majątkowych. Akcentowana tutaj bierność procesowa nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). Dodatkowo, odnośnie części wniosku dotyczącej ustanowienia adwokata, należy zaznaczyć, że skarżąca, pomimo wezwania w tym zakresie, nie wypowiedziała się, czy w dalszym ciągu zatrudnia występującego tutaj pełnomocnika bądź czy pozostaje z nim w innym stosunku. Z kolei jest bezspornym, że sygnatura niniejszej sprawy nie została wymieniona wśród tych, w których umocowanie dla adwokata W.G. zostało wypowiedziane (patrz pismo procesowe skarżącej i P.R. z dnia 2 sierpnia 2010 r., złożone do akt sprawy I SA/Gl 371/10). Zgodnie zaś z art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata można ustanowić dla strony, która go nie zatrudnia lub nie pozostaje z nim w innym stosunku prawnym. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.