I SA/Gl 380/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, , , po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a przywrócić skarżącemu termin do wniesienia sprzeciwu; /post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 19 października 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił przyznania A.B. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Przesyłka zawierająca odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o przysługującym środku zaskarżenia i trybie jego wniesienia została, wobec niemożności doręczenia jej adresatowi, awizowana w dniu 25 października 2011 r., na skutek nieobecności skarżącego w miejscu jego zamieszkania, a następnie awizowana powtórnie w dniu 3 listopada 2011 r. Przedmiotowa przesyłka została w dalszej kolejności wydana skarżącemu w dniu 9 listopada 2011 r., co znajduje potwierdzenie na zwrotnym pokwitowaniu odbioru zamieszczonym w aktach tej sprawy. W piśmie (błędnie zatytułowanym "zażalenie") nadanym w dniu 16 listopada 2011 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego (w dniu 19 grudnia 2011 r. został uzupełniony brak formalny tego sprzeciwu poprzez jego podpisanie). W dalszej kolejności, postanowieniem z dnia 16 stycznia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił ww. sprzeciw. W motywach rozstrzygnięcia podkreślono, że postanowienie referendarza sądowego doręczono skarżącemu w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") ze skutkiem na dzień 8 listopada 2012 r. (przesyłkę w wyniku absencji adresata awizowano dwukrotnie w dniach 25 października 2011 r. i 3 listopada 2011 r.), a zatem termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu 15 listopada 2012 r. Sprzeciw zaś został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 16 listopada 2012 r., a więc po terminie. Końcowo Sąd skonstatował, że termin został uchybiony, co musi za sobą pociągnąć negatywne konsekwencje dla strony, które to konsekwencje znieść może wyłącznie ewentualne przywrócenie terminu orzeczone jedynie na wniosek strony. Skierowaną na adres skarżącego przesyłkę, zawierającą odpis wyżej wymienionego postanowienia Sądu, awizowano dwukrotnie w dniu 20 stycznia 2012 r. oraz w dniu 30 stycznia 2012 r. Powyższe wynika zarówno z potwierdzenia odbioru przesyłki oraz pisma Poczty Polskiej z dnia 26 marca 2012 r. W dalszej kolejności przesyłka została odebrana przez skarżącego w dniu 7 lutego 2012 r. W dniu 14 lutego 2012 r. skarżący nadał w Urzędzie Pocztowym w R. zażalenie na postanowienie z dnia 16 stycznia 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Wskazane wyżej zażalenie zostało odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach mocą postanowienia z dnia 11 kwietnia 2012 r. W dalszej kolejności skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie Sądu wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ów został rozpoznany w dniu 12 września 2012 r. Wówczas to referendarz sądowy, uwzględniając m.in. art. 165 P.p.s.a., odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Orzeczenie to uprawomocniło się, a w konsekwencji, zarządzeniem z dnia 18 października 2012 r., Zastępca Przewodniczącego Wydziału I wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 11 kwietnia 2012 r. Wezwanie w tym zakresie doręczono skarżącemu w trybie zastępczym ze skutkiem na dzień 7 listopada 2012 r. Skarżący ostatecznie nie uiścił żądanej opłaty, co skutkowało odrzuceniem zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 11 kwietnia 2012 r. (patrz postanowienie z dnia 19 listopada 2012 r.). W konsekwencji opisanych wyżej zdarzeń procesowych stwierdzono, że prawomocnie odrzucono zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu. Pismem z dnia 17 grudnia 2012 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 października 2011 r. w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania poprzez: 1) wskazanie terminu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi wraz z jego uprawdopodobnieniem. Pouczono tutaj skarżącego, że nieuzupełnienie tego braku może skutkować odrzuceniem wniosku; 2) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu wyżej wymienionego terminu. Pouczono przy tym skarżącego, że nieuzupełnienie tego braku może skutkować oddaleniem wniosku. W piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2013 r. skarżący oświadczył, że w dniu 14 lutego 2012 r. dowiedział się, że powtórne awizo zostało wydane po ośmiu, a nie po siedmiu dniach. Podkreślił, iż można mu zarzucić wiele rzeczy, ale nie to, że nie odbiera poczty w terminie. Wyjaśnił, że odebrał przesyłkę w terminie 7 dni od powtórnego zawiadomienia. Jest dla niego niezrozumiałe to, że odbiera mu się prawo do sądu w sytuacji, w której zawinił pracownik poczty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wyprzedzając rozważania, co do wniosku o przywrócenie uchybionego terminu należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że do takowego uchybienia doszło. Chronologia zdarzeń procesowych niniejszego postępowania pozwoliła stwierdzić, że termin do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 października 2011 r. upłynął w dniu 15 listopada 2011 r. Tymczasem sprzeciw wpłynął do Sądu w dniu 16 listopada 2011 r., a więc po terminie. Przyjęta wyżej konstatacja pozwala w dalszej kolejności na zbadanie terminu wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zgodnie z przywołanym wyżej art. 87 § 1 P.p.s.a., wniosek ów wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącego wynika niezbicie, że przyczyną uchybienia był brak wiedzy skarżącego, co do tego, iż przesyłka sądowa została mu wydana po terminie, który wynika z art. 73 § 4 P.p.s.a. Informację o tym skarżący powziął z treści postanowienia Sądu z dnia 16 stycznia 2012 r., mocą którego odrzucono sprzeciw. Odpis tego orzeczenia skarżący odebrał w urzędzie pocztowym w dniu 7 lutego 2012 r. Z tych przyczyn Sąd uznał obecnie, że wbrew twierdzeniu skarżącego, iż o przyczynie uchybienia dowiedział się w dniu 14 lutego 2012 r., to właśnie data odbioru postanowienia Sądu z dnia 16 stycznia 2012 r. wyznacza początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Nadając ów wniosek w urzędzie pocztowym w dniu 14 lutego 2012 r. skarżący dochował terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Spostrzeżenia poprzedniego akapitu pozwalają na merytoryczną ocenę przyczyn uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu. Z przebiegu postępowania, jak również z pisma skarżącego z dnia 3 stycznia 2013 r. wynika, że przyczyną tą był błąd poczty sprowadzający do wydania przesyłki sądowej po terminie, w którym przyjęto skutek fikcyjnego jej doręczenia. W ocenie Sądu skarżący uprawdopodobnił, że niemożność terminowego wniesienia sprzeciwu zaistniała na skutek okoliczności niezawinionych przez niego. Niewątpliwie bowiem wskazana przezeń przeszkoda, polegająca na nieprawidłowym wydaniu przesyłki zawierającej odpis postanowienia odmawiającego mu przyznania prawa pomocy, była całkowicie od skarżącego niezależna i nie mógł on jej w żaden sposób zapobiec. Oczywistym przy tym jest, że przeszkoda ta utrudniła A.B. dochowanie terminu. Miał on prawo pozostawać w błędnym przekonaniu, że dzień rzeczywistego wydania mu przesyłki stanowi zarazem dzień jej doręczenia. W konsekwencji uchybienie procesowe, którego się dopuścił nastąpiło z przyczyn usprawiedliwionych, niezawinionych przez skarżącego. W konsekwencji przyjęto, iż uchybienie procesowe, którego skarżący się dopuścił, nastąpiło z przyczyn usprawiedliwionych, niezawinionych przez niego. Co więcej, przyczyny te czynią niniejszy przypadek wyjątkowym, to jest taki, o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.