I SA/Gl 382/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-06-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Kornacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, oparty na nowych okolicznościach, powinien zostać uwzględniony, jeśli przedstawiony materiał dowodowy nadal nie pozwala na ocenę aktualnej sytuacji finansowej skarżącej i jej zdolności płatniczych?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli mimo przedstawienia nowych okoliczności, materiał dowodowy nadal jest niepełny i nie pozwala na ocenę aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, jej dochodów i zasobów, a tym samym na stwierdzenie, czy zagrożenia dla jej stabilności finansowej są realne i mogą prowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.Stan faktyczny
Skarżąca A.C. prowadząca szkoły niepubliczne została zobowiązana do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Po odmowie wstrzymania wykonania decyzji przez WSA, pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o zmianę tej odmowy, powołując się na nowe okoliczności, takie jak rozwiązanie umów z organem rentowym, wzrost liczby uczniów i ujemny wynik finansowy szkół. Do wniosku dołączono nowe dokumenty finansowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek pełnomocnika skarżącej o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2010 r. i 2011 r. w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej z dnia 15 maja 2017 r. o zmianę wydanego w niniejszej sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2017 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji postanawia oddalić wniosek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...], nr [...] ustalającą, że dotacja udzielona skarżącej A. C. na prowadzenie szkół niepublicznych została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i podlega zwróceniu w wysokości: 1) [...]zł – za 2010 r.; 2) [...]zł – za 2011 r.
W skardze pełnomocnik skarżącej sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podkreślił, że finansowanie szkół, które skarżąca prowadzi, następuje wyłącznie z otrzymywanych dotacji i wymaga angażowania środków własnych, gdyż nauka pobierana jest nieodpłatnie. Zaznaczył też, że decyzja nakładająca obowiązek zwrotu dotacji została wydana nie tylko w rozpatrywanym przypadku, a szkoły objęte zaskarżoną decyzją nie są jedynymi placówkami, które skarżąca prowadzi (w całym kraju jest ich kilkadziesiąt). Mając to na względzie, wyraził przekonanie, że konieczność uiszczenia kwot wskazanych w zaskarżonej decyzji wymusi zamknięcie wspomnianych placówek i pozbawi rzesze uczniów możności ukończenia kształcenia. Dojdzie zatem do wyrządzenia znacznej szkody i zaistnienia nieodwracalnych skutków i to zarówno w sferze interesu indywidualnego skarżącej (jej działalność gospodarcza zostanie unicestwiona), jak i interesu publicznego (bliżej nieokreślona grupa osób utraci możliwość nabycia wiedzy i kwalifikacji a kadra administracyjna i pedagogiczna zostanie pozbawiona zatrudnienia).
Do skargi (wniosku) załączono: potwierdzenia przelewu należności z tytułu podatku dochodowego i składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za lata 2010-2011, miesięczne rozliczenia dotacji dotyczących szkół objętych zaskarżoną decyzją za styczeń, czerwiec i grudzień 2010 r., informacje o liczbie uczniów pobierających naukę w tych szkołach w styczniu 2017 r., zeznanie podatkowe skarżącej (PIT-36L) za 2015 r., w którym zadeklarowano poniesienie straty w wysokości [...]zł, a ponadto dwie umowy, jakie skarżąca zawarła z organem rentowym w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu składek w kwocie [...]zł i [...]zł oraz wniosek skarżącej o odroczenie terminu płatności składek za grudzień ubiegłego roku.
W postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyraził przekonanie, że przedstawione dane nie są wystarczające do ustalenia aktualnych wpływów, wydatków oraz zasobów skarżącej i w konsekwencji nie pozwalają na stwierdzenie, by sygnalizowane we wniosku (w skardze) zagrożenia były realne a ich wystąpienie mogło prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Mając to na względzie, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Jakkolwiek powyższe rozstrzygnięcie nie zostało zaskarżone, to jednak w piśmie z dnia 15 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącej zażądał jego zmiany z uwagi na zmianę okoliczności. Uzasadniając ten wniosek, w pierwszej kolejności zaznaczył, że uprzednio przedłożone umowy z organem rentowym zostały rozwiązane z przyczyn leżących po stronie skarżącej (braku możliwości dotrzymania wynikających z nich warunków). Oznajmił też, że zwiększyła się liczba osób pobierających naukę (ze 143 do 147), a szkoły objęte zaskarżoną decyzją wykazują ujemny wynik finansowy (na koniec kwietnia 2017 r. poniosły stratę w kwocie [...]zł). Ponadto raz jeszcze zwrócił uwagę, że nie są to jedyne placówki, które skarżąca prowadzi. Przypomniał też, że finansowanie ich działalności następuje z otrzymywanych dotacji i wymaga angażowania środków własnych.
Wraz z wnioskiem przedstawił: nową (zawartą w dniu 21 marca 2017 r.) umowę skarżącej z organem rentowym o rozłożenie na raty należności z tytułu składek w kwocie [...]zł, informacje o liczbie uczniów pobierających naukę w szkołach objętych zaskarżoną decyzją w maju 2017 r., a także zestawienie przychodów i kosztów oraz dokumentację finansową tych szkół za 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Rozpatrywane żądanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyjaśnienie motywów tej kwalifikacji należy rozpocząć od podkreślenia, że w myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), następnie powoływanej w skrócie: p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie natomiast do art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przy tym zarówno postanowienie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., jak i postanowienie wskazane w art. 61 § 4 p.p.s.a. może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei zgodnie z art. 164 p.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, a jeżeli sąd postanowienia nie uzasadnia – od chwili podpisania sentencji.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że zasadność ponownego żądania, które zmierza do wstrzymania wykonania decyzji, należy oceniać nie tylko przez pryzmat spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., lecz również wedle kryterium określonego w § 4 tego artykułu. Niedopuszczalne jest więc pominięcie ustaleń, które legły u podstaw poprzednio wydanego (i nadal obowiązującego) rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji.
W rozpatrywanym przypadku powodem odmownego załatwienia pierwotnego wniosku było niedostateczne zobrazowanie zdolności płatniczej skarżącej (jej wpływów, wydatków oraz zasobów). W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podkreślił, że skarżąca wykazała jedynie wysokość swego zadłużenia względem organu rentowego, liczbę uczniów aktualnie pobierających naukę w szkołach objętych zaskarżoną decyzją oraz fakt poniesienia straty (w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą) w 2015 r. Sąd wyjaśnił zarazem, że nie może to przemawiać za zasadnością wniosku, ponieważ niemożliwym czyni już samo zweryfikowanie, czy sygnalizowane zagrożenia dla stabilności finansowej skarżącej (i ich następstwa) w ogóle są realne. Wnioskodawcy zwrócono zatem uwagę, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest niezupełny w tym sensie, że nie pozwala na poznanie rzeczywistej sytuacji, w jakiej skarżąca się znajduje, a zwłaszcza jej możliwości płatniczych.
Tymczasem we wniosku o zmianę tego rozstrzygnięcia pełnomocnik skarżącej wskazał, że doszło do zmodyfikowania sytuacji skarżącej w zakresie stosunków umownych z organem rentowym. Za godne uwagi uznał też odnotowanie wzrostu liczby uczniów i wysokości zaległości szkół objętych zaskarżoną decyzją. Swe wysiłki skoncentrował więc na próbie wykazania zmian w zakresie przedstawionym uprzednio, który – co wymaga podkreślenia – uznano za niewystarczający. Innymi słowy, w swych rozważaniach nie wyszedł poza obszar wcześniej zakreślony, mimo iż miał świadomość tego, że stanowi on jedynie fragment całości, która powinna zostać zobrazowana.
W tym kontekście raz jeszcze wymaga zaakcentowania, że jeżeli w przekonaniu wnioskodawcy konieczność uiszczenia należności wynikającej z decyzji skutkowałaby powstaniem u skarżącej istotnego uszczerbku, to do oceny słuszności tych obaw niezbędne byłoby poznanie sytuacji, w jakiej skarżąca obecnie się znajduje, a zwłaszcza kondycji finansowej prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa. Materiał dowodowy w tym względzie powinna cechować aktualność, spójność i zupełność. Samo skupienie się na wykazaniu negatywnych aspektów sytuacji skarżącej, takich jak brak możliwości dotrzymania warunków umów z organem rentowym czy ujemny wynik finansowy jedynie tych szkół, których
dotyczy zaskarżona decyzja, jest zatem niewystarczające. Wszak przedsiębiorstwo, które prowadzi skarżąca nie ogranicza się bynajmniej do tych placówek. Poza tym nie jest wiadome, czy skarżąca aktualnie utrzymuje się jedynie z tej działalności, czy też posiada inne źródła dochodów. Odpowiedzi na to pytanie nie daje przedłożone uprzednio zeznanie podatkowe choćby dlatego, że dotyczy ono roku 2015, a zatem sytuacji sprzed półtora roku. Natomiast sam fakt poniesienia straty, która jest możliwa do rozliczenia w późniejszych okresach rozliczeniowych, nie przesądza jeszcze o zaistnieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Zresztą trudno nie dostrzec, że z niewiadomych względów zarówno kwestia aktualnych dochodów skarżącej, jak i posiadanych przez nią zasobów jest konsekwentnie pomijana w przedkładanym przez wnioskodawcę materiale dowodowym. Niezależnie od powodu tego stanu rzeczy, przypomnieć należy, że bez ich poznania, nie jest możliwe uznanie, że zagrożenie dla sytuacji finansowej skarżącej (ze wszelkimi tego konsekwencjami) jest choćby prawdopodobne.
W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji.
Dla porządku jedynie przypomnienia, że rozstrzygnięcie to podjęto na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło