I SA/Gl 389/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącej radcę prawnego; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek, zwróciła przede wszystkim uwagę na swój "brak wiedzy prawnej". Podkreśliła ponadto, że ma na utrzymaniu małoletnią córkę oraz że utrzymuje się tylko z działalności gospodarczej i z alimentów w łącznej wysokości 1650 zł. Według wniosku skarżąca nie posiada żadnego majątku. Wykonując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżąca nadesłała kserokopie: umowy najmu lokalu mieszkalnego, wezwania z dnia 12 kwietnia 2012 r. do zapłaty należności związanych z tym najmem w wysokości 8.455,09 zł, zeznania o przychodach uzyskanych przez skarżącą w 2011 r. z działalności gospodarczej i o wysokości należnego ryczałtu (wykazała ona przychody opodatkowane wg stawki 8,5% w wysokości 39.315 zł), wyciągu z rachunku bankowego (wpływy na ten rachunek dokonywane są jedynie tytułem alimentów w wysokości wskazanej we wniosku), ewidencji przychodów (w kwietniu skarżąca wykazała przychody wynoszące w sumie 2530 zł), ewidencji wyposażenia, pokwitowań wpłaty dokonanych na rzecz urzędu skarbowego (np. w dniu 20 kwietnia 2012 r. skarżąca wpłaciła 121 zł) i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (w dniu 26 kwietnia 2012 r. skarżąca wpłaciła kwotę w wysokości 254,35 zł) oraz rachunku za energię elektryczną opiewającego na kwotę 184,59 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że skarżącej przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej "P.p.s.a.") strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia takich kosztów. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Innego rodzaju okoliczności, w tym podnoszony przez wnioskującą brak wystarczającej wiedzy prawniczej, nie mają znaczenia z punktu widzenia przytoczonego przepisu. Odnosząc te spostrzeżenia do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca w wystarczającym stopniu wykazała, iż przesłanka powyższa została spełniona. Niewątpliwie nie osiąga ona bowiem dużych przychodów z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, co pozwala przejść do porządku nad tym, iż trudno ustalić, jakie środki pozostają do jej dyspozycji po pokryciu kosztów tej działalności, skoro skarżąca udokumentowała w tym zakresie jedynie wysokość uiszczonego podatku oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Z drugiej strony, po pierwsze nie była ona wprost wezwana do nadesłania tego rodzaju dokumentów, a po drugie nie może ulegać wątpliwości, iż koszty te muszą być ponoszone i z pewnością pochłaniają znaczną część wypracowanych przychodów. Dowodzi tego wzgląd na fakt, iż skarżąca nie jest w stanie na bieżąco opłacać tak podstawowych należności, jak opłaty za mieszkanie, i została wezwana do uiszczenia znacznych zaległości z tego tytułu. Wezwanie to zostało przy tym opatrzone rygorem wypowiedzenia umowy najmu. Nie można również tracić z pola widzenia, iż skarżąca jest osobą samodzielnie wychowującą nastoletnią córkę i stoi przed koniecznością spłaty zadłużenia publicznoprawnego. W takim stanie rzeczy zachodzi niebezpieczeństwo, że poniesienie kosztów postępowania może wiązać się dla skarżącej i jej rodziny z uszczerbkiem utrzymania koniecznego. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji