I SA/Gl 390/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-07-04

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Małgorzata Wolf-Mendecka, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji podatkowej o charakterze uznaniowym (umorzenie zaległości podatkowej), może wydać decyzję merytorycznie korzystną dla strony, czy też jest ograniczone do kontroli formalnej i uchylenia decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji podatkowej o charakterze uznaniowym, jest ograniczone do badania poprawności formalnej decyzji i prawidłowości postępowania podatkowego. Nie może wydać decyzji merytorycznie korzystnej dla strony, a jedynie uchylić decyzję organu pierwszej instancji, jeśli uzna ją za nieprawidłową. W przypadku, gdy organ pierwszej instancji zgromadził wystarczające dowody i prawidłowo przeprowadził postępowanie, organ odwoławczy utrzymuje w mocy jego decyzję.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowych z powodu trudnej sytuacji zdrowotnej i majątkowej. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek i wystarczające dochody skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu i ograniczone kompetencje organu odwoławczego w takich sprawach. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek,, Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenie zaległości podatkowej oddala skargę. Pismem z dnia [...] 2005 r. J. K. zwrócił się do organu podatkowego z prośbą o umorzenie spłaty zaległego podatku od środków transportowych za lata 1999-2003 w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie [...] zł oraz podatku od nieruchomości za 2000 (IV rata), 2001-2003 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł. Uzasadniając ten wniosek podniósł, iż ubiega się o rentę inwalidzką, gdyż pozostaje w trudnej sytuacji zdrowotnej jak i majątkowej. Wyjaśnił też, iż wszystkie pieniądze otrzymane ze sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. przeznaczył na spłatę zadłużenia wobec Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił podatnikowi uwzględnienia wniosku i umorzenia powstałych zaległości, powołując się na brak przesłanek wynikających z art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 19997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926). Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, iż podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej, a zatrudniony jest na stanowisku kierowcy w firmie transportowej. Ustalono też, iż J. K. od [...] 2005 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i pobierał zasiłek chorobowy, który za okres 3 miesięcy wyniósł [...] zł. Wskazano, iż podatnik w 2004 r. wykazał dochód w wysokości [...] zł, a w tym roku [...] , przy czym nie przedstawił oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach współmałżonka – ze względu na rozdzielność majątkową. Z przedłożonych dokumentów majątkowych wynikało natomiast, iż podatnik ponosił miesięcznie koszty utrzymania w wysokości [...] zł oraz płacił alimenty na rzecz żony w kwocie [...] zł. Organ wskazał też, iż wnioskodawcy udzielono już wielokrotnie wsparcia w postaci odroczenia terminu płatności zaległych podatków wraz z umorzeniem odsetek. Prezydent Miast zauważył nadto, iż fakt nieuwzględnienia w podziale sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości wskazuje, że wnioskodawca liczył na kolejną ulgę w postaci umorzenia zaległości podatkowych. Dodatkowo organ podatkowy podniósł, iż z posiadanych dokumentów nie wynika, aby zaległość dotycząca lat 1999-2003 powstała niezależnie od działania J. K., ani w wyniku zdarzenia losowego, na które podatnik nie miał wpływu. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. wskazał, że w chwili sprzedaży nieruchomości był przekonany, iż kwota uzyskana z tej transakcji wystarczy na pokrycie wszystkich zobowiązań. Wyjaśnił też, iż po okresie rehabilitacyjnym będzie czynił starania o podjęcie stałej pracy zarobkowej i uregulowanie swojej sytuacji materialnej (gdyż do tej pory zamieszkiwał grzecznościowo u znajomych). W konsekwencji domagał się ponownego przeanalizowania jego sytuacji finansowej. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie uwzględniło odwołania i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż decyzje wydawane w oparciu o przepis art. 67 Ordynacji podatkowej mają charakter uznaniowy, co oznacza, że ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego stwierdzenie istnienia bądź nie okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę. Następnie Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej w sprawach należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, organ odwoławczy uprawniony jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie od decyzji podatkowej posiadającej charakter uznaniowy – nie może zmieniać treści rozstrzygnięcia. Ogranicza się do badania poprawności formalnej samej decyzji oraz prawidłowości postępowania podatkowego, poprzedzającego jej wydanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło w konsekwencji, iż organ podatkowy I instancji zgromadził wystarczające dowody i wyczerpująco wyjaśnił istotne okoliczności sprawy, nie naruszając praw strony w postępowaniu (wskazując, iż podatnikowi wyznaczono 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego). Tym samym brak było podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzję tę J. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazując na naruszenie art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 67a, art. 200 § 1 i art. Art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący zarzucił organowi odwoławczemu nie dokonanie wykładni pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" jako przesłanek umorzenia zaległości podatkowych oraz nie wyjaśnienie jakie dowody stanowiły podstawę wydania decyzji. Skarżący zwrócił też uwagę na konieczność zastosowania w tej sprawie przepisu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej i obowiązek organu odwoławczego do merytorycznego rozpoznania sprawy. W końcowej części skargi podatnik wskazał na naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, iż wniosek strony o udzielenie ulgi podatkowej złożony został przed wejściem w życie zmiany ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) toteż podlegał rozpatrzeniu na podstawie przepisów tej ustawy (art. 67 Ordynacji podatkowej) w brzmieniu obowiązującym przed tą zmianą. Podobnie organ odwoławczy uznał za bezzasadne pozostałe zarzuty przedstawione przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Stanowisko organu odwoławczego, w stanie prawnym jaki miał zastosowanie w niniejszej sprawie, jest w pełni uzasadnione. Zgodnie bowiem z treścią art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) wnioski o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych złożone przed wejściem w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed tą zmianą. Skoro zatem wniosek strony o umorzenie zaległości podatkowych złożony został w dniu [...] 2005 r., to podlegał rozpatrzeniu na podstawie przepisu art. 67 Ordynacja podatkowa, a nie – jak tego domaga się skarżący – w oparciu o art. 67a tej ustawy. Trafnie też organ odwoławczy wskazuje, iż art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej (zmieniony przez art. 1 pkt 83 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. (Dz. U. Nr 143, poz. 1199 z 2005 r. z dniem 1 września 2005 r.) stanowi, że samorządowe kolegium odwoławcze uprawnione jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu podatkowego pierwszej instancji. W pozostałych przypadkach samorządowe kolegium odwoławcze uwzględniając odwołanie, ogranicza się do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zatem, skoro organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K., gdyż organ podatkowy I instancji zgromadził wystarczające dowody i wyczerpująco wyjaśnił istotne okoliczności sprawy oraz nie naruszono praw strony w tym postępowaniu – to nieuprawnione jest żądanie podatnika ponownej analizy przesłanek wynikających z art. 67 cyt. ustawy i wydanie korzystnej dla niego decyzji merytorycznej. W przypadku więc kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia pozostawionego uznaniu organu pierwszej instancji, organ odwoławczy nie może zmienić treści rozstrzygnięcia, a jedynie decyzję taką może uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia, jeżeli uzna, że jest nieprawidłowa. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując tą sprawę uznał, iż wywody zaprezentowane w zaskarżone decyzji są przekonywujące i uzasadniają przyjęcie stanowiska o zupełności materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji. Skarżący zresztą nie podnosi, aby jakiekolwiek dowody zostały pominięte, lecz domaga się ponownej ich oceny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdzić trzeba, że postanowieniem z dnia 7 października 2005 r. organ pierwszej instancji wyznaczył podatnikowi siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a organ odwoławczy zawiadomienie o tych samych uprawnienia doręczył mu w dniu [...] 2006 r. Zarzut ten więc nie jest uzasadniony. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło