I SA/Gl 400/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-05-19
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Paweł Kornacki, Dorota Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeśli wnioskodawca wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną opłacenie tych należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny?Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeśli wnioskodawca wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną opłacenie tych należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Jednakże, nawet jeśli przesłanki te przemawiają za umorzeniem, organ działa w ramach uznania administracyjnego i nie jest zobowiązany do umorzenia należności. Wnioskodawca ma obowiązek wykazać spełnienie przesłanek do umorzenia.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, uznając, że nie zaistniały przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnionego przypadku umorzenia ze względu na sytuację majątkową i rodzinną. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji z powodu naruszeń proceduralnych, ZUS ponownie rozpoznał sprawę i wydał decyzję utrzymującą w mocy poprzednią odmowę. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak uwzględnienia jego sytuacji rodzinnej i majątkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Dorota Kozłowska (spr.), Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Dyrektor Oddziału w C. (dalej: ZUS, organ rentowy) decyzją z dnia [...] r., nr [...] ([...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 963, dalej: u.s.u.s.), po rozpatrzeniu wniosku J. S. (dalej: zobowiązany, skarżący), o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu nie uregulowanych w terminie składek, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia [...] r. nr [...], którą odmówiono umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek w łącznej wysokości [...] zł.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
ZUS w dniu [...] r. po rozpatrzeniu wniosku zobowiązanego z dnia [...] r. wydał decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek za okres 03/2009-12/2012 i 04/2014 w łącznej wysokości [...] zł.
Zdaniem organu rentowego:
1. nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., uzasadniających uznanie, iż zobowiązania z tytułu składek, które posiada zobowiązany są całkowicie nieściągalne - co jest warunkiem koniecznym do ich ewentualnego umorzenia,
2. zobowiązany nie wykazał, iż z uwagi na sytuację materialną oraz rodzinną uregulowanie należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą wpłatami własnymi lub w ramach układu ratalnego wiązałoby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny.
Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik zobowiązanego złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek nie podlegających umorzeniu na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551). Wniosek ten argumentował nie uwzględnieniem przy podejmowaniu decyzji interesu rodziny zobowiązanego oraz interesu publiczno- społecznego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy ZUS decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek z dnia [...] r. Na decyzję ZUS, działającego jako organ odwoławczy, została wniesiona skarga do tut. Sądu. Sąd wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 126/16 uchylił zaskarżoną decyzję organu rentowego z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że ZUS nie wezwał pełnomocnika skarżącego Z. S. (dyrektora Kancelarii A.) o przedłożenie pełnomocnictwa do akt sprawy i przeprowadził postępowanie administracyjne bez pisemnego upoważnienia strony.
Rozpoznając ponownie sprawę ZUS pismem z [...] r. wezwał pełnomocnika zobowiązanego do przedłożenia pełnomocnictwa w sprawie umorzenia należności z tytułu składek nie podlegających abolicji. Pełnomocnictwo wpłynęło do ZUS w dniu 3 sierpnia 2016 r. Zawiadomieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. poinformowano zobowiązanego reprezentowanego przez pełnomocnika o prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek oraz wezwano do przedłożenia aktualnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Zawiadomieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. ZUS, zgodnie z art. 9 i 10 § 1 K.p.a., poinformował pełnomocnika o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
ZUS decyzją z dnia [...] r. po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek z dnia [...] r.
Organ rentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji omówił przepisy art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. wskazując, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 pkt 1 -6 tego artykułu. Wyliczenie zawarte w tym przepisie stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. ZUS stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek dających podstawę do umorzenia należności. ZUS działając jako organ odwoławczy w pełni uznał za prawidłowe ustalenia organu pierwszej instancji, który stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiły z oczywistych przyczyn przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, 4a i 4b u.s.u.s. Nie wystąpiła przesłanka wymieniona w pkt 3, ponieważ zobowiązany nadal prowadzi działalność gospodarczą i nie został jak dotąd stwierdzony definitywny brak majątku, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne. Nie wystąpiła przesłanka określona w pkt 5, ponieważ naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili jak dotąd braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie wystąpiła również przesłanka wymieniona w pkt 6, ponieważ nie jest wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne.
Odnosząc się do art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365, dalej także: rozporządzenie wykonawcze) ZUS stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że przedłożona dokumentacja nie wskazuje, iż zobowiązany jest niezdolny do dalszego wykonywania pracy zarobkowej. Nie dostarczył on żadnej dokumentacji medycznej świadczącej o złym stanie zdrowia swoim lub członków rodziny i konieczności sprawowania na nimi stałej opieki, uniemożliwiającej prowadzenie działalności gospodarczej i uzyskiwanie dochodu.
Odnośnie sytuacji rodzinnej i majątkowej zobowiązanego ZUS ustalił, że:
1. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga on dochód w wysokości około 1.500,00 zł miesięcznie;
2. tworzy gospodarstwo domowe z żoną K. S. oraz dorosłą córką D. S.;
3. jego żona nie figuruje w systemie informatycznym ZUS jako osoba zgłoszona do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia oraz według oświadczenia z dnia 31 sierpnia 2016 r. nie osiąga żadnego dochodu;
4. córka D. nie figuruje w systemie informatycznym ZUS jako osoba zgłoszona do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia oraz według oświadczenia z dnia 31 sierpnia 2016 r. również nie osiąga żadnego dochodu;
5. stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania oszacował na kwotę 716,00 zł;
6. na koszty związane z leczeniem przeznacza 40,00 zł miesięcznie;
7. na wydatki związane z wyżywieniem, zakupem ubioru, obuwia oraz środków czystości przeznacza 900,00 zł miesięcznie;
8. oświadczył, iż gospodarstwo domowe nie korzysta pomocy z ośrodka pomocy społecznej;
9. nie wykazał innych zobowiązań.
W świetle powyższych ustaleń ZUS stwierdził, że prawidłowo organ pierwszej instancji uznał, że przedstawiona przez zobowiązanego sytuacja nie daje podstaw do umorzenia zaległości w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia wykonawczego. Nie została nawet w części spełniona żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz powołanym rozporządzeniu.
Jednocześnie ZUS stwierdził, iż złożony wniosek stoi w sprzeczności z interesem publicznym rozumianym jako zapewnienie realizacji świadczeń szerokiej rzeszy obywateli. Środki na realizację tych świadczeń pochodzą właśnie z wpływów na poczet bieżących i zaległych składek rozliczonych proporcjonalnie na należności z tytułu składek i odsetki za zwłokę do dnia wpłaty włącznie.
W skardze na decyzję organu rentowego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie: art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 19 K.p.a., art. 32 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 105 K.p.a., art.145 § 1 pkt 1 K.p.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a ponadto o stwierdzenie jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. Skarżący podniósł, że błędnie wskazano fundusz dotyczący zaległości, nie miał bowiem zadłużenia na rzecz Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych. Natomiast skarżący nie podniósł żadnych merytorycznych zarzutów, ograniczając się jedynie do wskazania bliżej nieokreślonych istniejących w jego przekonaniu różnic w zadłużeniu.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wysokość zadłużenia, której dotyczy zaskarżona decyzja jest zgodna ze stanem wynikającym z konta płatnika w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS, ale w chwili wydawania decyzji. Odnośnie zarzutu błędnie wskazanego funduszu dotyczącego zaległości w decyzji z [...] r., nr [...], odmawiającej umorzenia, organ rentowy błędnie wskazał należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, zamiast na Fundusz Pracy. Jednakże ta kwestia została sprostowania postanowieniem z dnia [...] r. (k.50 akt administracyjnych). Natomiast zaskarżona decyzja nie powiela już tego błędu.
Postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek unormowane jest w art. 28 u.s.u.s., jak również w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. I tak zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umorzone w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność zachodzi natomiast wyłącznie w przypadkach wymienionych enumeratywnie w ustawie tj. gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Ponadto, zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zostało wydane rozporządzenie wykonawcze i kwestie te reguluje § 3 ust. 1 rozporządzenia. Z powołanego przepisu wynika, że ZUS może umorzyć ubezpieczonemu, będącemu płatnikiem składek należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Powyższe rozporządzenie wskazuje przykładowo, że taka sytuacja ma miejsce, gdy:
1) opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,
2) poniesione straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodują, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,
3) przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Z powołanych regulacji wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, mimo braku ich całkowitej nieściągalności podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09).
Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy, ocenia czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2, 3 i 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia wykonawczego. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem należności. Jednak, nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek, nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji umorzenia zaległości organ działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie ZUS prawidłowo ustalił i ocenił, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek wymienione enumeratywnie w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w pkt od 1 do 6. Organ rentowy dokonał także prawidłowej oceny odnośnie przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, stwierdzając że i te przesłanki nie zachodzą w sprawie. W tej sytuacji ZUS nie mógł podjąć pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Skarżący bowiem w żaden sposób nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacać składek, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego oraz jego rodziny. Skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody. Nie korzysta także z pomocy społecznej.
Resumując zaskarżona decyzja organu rentowego jest zgodna z prawem materialnym.
Bezzasadne okazały się także podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.
Całkowicie chybiony jest wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. Zaskarżona decyzja nie zawiera bowiem wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Sąd wyjaśnia, że przepis ten odsyła do przepisów szczególnych. Przepisy te muszą jednak w sposób wyraźny przewidywać sankcje nieważności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 1988 r., sygn. akt IV SA 941/87 (ONSA 1998, nr 1, poz. 30) "przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność" . Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Bezzasadne okazały się także pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia: art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 19 K.p.a., art. 32 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 105 K.p.a., art.145 § 1 pkt 1 K.p.a.
Nie została naruszona zasada praworządności wyrażona w art. 6 K.p.a., gdyż organ rentowy działał na podstawie przepisów prawa. Z kolei w myśl art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, mająca zastosowanie do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, jest zdeterminowana wyważeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, przy czym, co wymaga podkreślenia, dokonuje się tego na gruncie regulacji konkretnych przepisów materialnego prawa administracyjnego. W świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.
Z tych też względów zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. Sąd uznał za nieuzasadniony. ZUS bowiem na podstawie podanych przez skarżącego faktów i dowodów prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, a w szczególności sytuację finansową skarżącego, będącą podstawowym kryterium wydania decyzji o umorzeniu składek. Nie została także naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa wyrażona w art. 8 K.p.a.
Całkowicie niezrozumiałe dla Sądu są zarzuty naruszenia art. 19 K.p.a. (przepis ten dotyczy właściwości rzeczowej i miejscowej organu), art. 32 K.p.a.
(dotyczy działania w spawie przez pełnomocnika) oraz art. 105 K.p.a. (dotyczy umorzenia postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe). Z kolei art.145 § 1 pkt 1 K.p.a. dotyczy wznowienia postępowania, więc przepis ten nie może mieć zastosowania w sprawie.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. Owszem zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany do zebrania całego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga jednak okoliczność, iż ustalenia, czy zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s., czynione są w oparciu o materiał dowodowy oferowany przez wnioskodawcę. To na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek wykazania, że zostały spełnione przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (tak wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2410/11, LEX nr 1305514, podobnie wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1737/12, LEX nr 1450673). Zatem skoro wnioskodawca ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, to znaczy, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. Organ rentowy nie naruszył bowiem zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie materiału dowodowego organ nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło