I SA/Gl 403/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P S.A. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 września 2018 r. nr 2401-IEW2.4253.14.2018.7 2401-18-151263 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe. POSTANOWIENIE P S.A. w G. (dalej: skarżąca, spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na oznaczone w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług. W chwili wniesienia skargi, tj. w dniu 16 października 2018 r., spółka reprezentowana była przez jej prezesa zarządu. Następnie w piśmie z dnia 22 stycznia 2019 r. dotychczasowy prezes zarządu spółki poinformował, że skarżąca nie posiada zarządu, na potwierdzenie czego nadesłał odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Z uwagi na powyższe, Sąd postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2019 r. zawiesił postępowanie, gdyż spółka nie posiadała organu do jej reprezentacji. Następnie, ze względu na uzupełnienie braku w składzie organu spółki, Sąd postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2019 r. podjął zawieszone postępowanie. Ponieważ z dniem 18 września 2019 r. wykreślono z rejestru osobę pełniącą funkcję prezesa zarządu spółki, która powtórnie została pozbawiona organu do jej reprezentowania, Sąd postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2020 r. ponownie zawiesił postępowanie. W toku podejmowanych następnie przez Sąd czynności, zmierzających do ustalenia, czy dla spółki ustanowiony został kurator bądź czy podjęto inne czynności dotyczące spółki, ustalono, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w G. [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 22 listopada 2023 r. o sygn. akt [...] spółka została rozwiązana bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego na podstawie art. 25d ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 685, dalej: u.k.r.s.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 tego przepisu. Postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe wówczas, gdy w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna nie może być kontynuowana. Bezprzedmiotowość może wyniknąć z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Z akt sprawy wynika, iż postanowieniem sądu rejestrowego z dnia 22 listopada 2023 r. skarżąca spółka została rozwiązana bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego – w trybie art. 25d ust. 1 u.k.r.s. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku ustalenia przez sąd rejestrowy w postępowaniu o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, że podmiot ten nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności, sąd rejestrowy orzeka o rozwiązaniu podmiotu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego i zarządza jego wykreślenie z Rejestru. Podkreślić trzeba, że wykreślenie z Rejestru Przedsiębiorców oznacza zakończenie bytu prawnego skarżącej jako osoby prawnej, skutkujące następczą utratą zdolności sądowej, tj. zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W przypadku wykreślenia spółki akcyjnej z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki, która utraciła swój byt prawny, a tym samym utraciła zdolność sądową (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. I FSK 279/18; z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. I FSK 1417/17; z dnia 20 października 2010 r., sygn. I GSK 737/09; orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W niniejszej sprawie bezprzedmiotowość postępowania ma charakter podmiotowy - skarżąca została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców, ustał zatem jej byt prawny. Ponadto wskazać trzeba, że zgodnie z informacją udzieloną przez sąd rejestrowy w piśmie z dnia 10 kwietnia 2024 r., sprawa dotycząca rozwiązania spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego i wykreślenia podmiotu z rejestru została prawomocnie zakończona. Zaznaczyć należy, że wykreślenie spółki z KRS stanowi wpis konstytutywny. Zgodnie bowiem z treścią art. 6945 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1550, dalej: k.p.c.), wpis do Krajowego Rejestru Sądowego następuje na podstawie postanowienia, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Ponadto, na mocy art. 6945 § 2 k.p.c., postanowienia o wpisie są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. A zatem, wprowadzenie wpisu o wykreśleniu podmiotu do rejestru decyduje o zakończeniu bytu prawnego spółki - co oznacza, że z chwilą prawomocnego wykreślenia spółki z rejestru sądowego przestają istnieć prawa i obowiązki przysługujące spółce, wynikające ze stosunków prawnych z udziałem spółki. Sytuacja taka zaszła w niniejszej sprawie, co obliguje Sąd do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.