I SA/Gl 405/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [....] w przedmiocie ulgi płatnicze – umorzenie zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej adwokata. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi A. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W motywach wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżąca podniosła, że jest inwalidą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Koszty lekarstw stanowią miesięcznie 150 zł. Skarżąca, poza stałymi wydatkami związanymi z utrzymaniem gospodarstwa domowego, spłaca pożyczkę, która była niezbędna na zakup samochodu służącego jej do dojazdów do lekarza. Syn, który z nią mieszka również posiada pożyczkę do spłacenia. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje ze wspomnianym synem. Wspólnie mieszkają w jej domu o pow. 79 m2. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych ani składników majątkowych o wartości powyżej 3000 euro. Łączny dochód ww. gospodarstwa oznaczono w kwocie 1.580,84 zł, w tym świadczenie emerytalne skarżącej i zasiłek pielęgnacyjny. Przy urzędowym formularzu nadesłano plik dokumentów źródłowych, na podstawie których ustalono, co następuje. M. B. (syn skarżącej) otrzymuje miesięcznie kwotę 520 zł tytułem zasiłku dla opiekuna. Wysokość świadczenia pobieranego przez skarżącą wynosi 1.060,84 zł. Łączna wysokość rat spłacanych przez skarżącą i jej syna stanowi kwotę 448,30 zł. Należy w tym miejscu odnotować, że mocą postanowienia z dnia 5 marca 2015 r. referendarz sądowy zwolnił M. B. od kosztów sądowych i przyznał mu adwokata z urzędu (sygn. akt I SA/Gl 111/15). W toku rozpoznania tamtego wniosku poczyniono ustalenia faktyczne zbieżne z tymi, które są przedmiotem aktualnego rozpoznania. W oparciu o akta administracyjne sprawy ustalono nadto, że skarżąca w 2014 r. korzystała ze wsparcia pomocy społecznej w formie zasiłków celowych. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Z uwagi na zakres wniosku A. K. należy zaznaczyć, że w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 § 2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym kontekście uznano, że skarżąca wypełnia znamiona przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z jej oświadczeń wynika, iż nie posiada żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Nadesłane wraz z wnioskiem dokumenty źródłowe potwierdzają przy tym, że wraz z synem utrzymują się z zasiłku dla opiekunów oraz z świadczenia emerytalnego, których suma netto wynosi 1.580,84 zł, co uniemożliwia poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Nie stracono przy tym z pola widzenia, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej opieki co wiąże się zazwyczaj (wnioskująca zwracała na to uwagę) z ponoszeniem znacznych kosztów leczenia i pielęgnacji. Nadto, zarówno skarżąca jak i jej syn obciążeni są konieczności spłaty zaciągniętych zobowiązań finansowych, w miesięcznej kwocie ogółem 448,30 zł. Nie bez znaczenia dla podjętego tutaj rozstrzygnięcia pozostaje orzeczenie referendarza sądowego z 5 marca 2015 r., który w tożsamych okolicznościach faktycznych stwierdził, że syn skarżącej zasługuje na to aby przyznać mu prawo pomocy w całości. Co więcej, na podstawie akt administracyjnych stwierdzono, że skarżąca korzystała ze wsparcia pomocy społecznej udzielonego jej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.). Wypada wspomnieć, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zdaniem rozpoznającego wniosek właśnie dla takich osób stworzono instytucje prawa pomocy, którą pierwotnie określano jako "prawo ubogich". Reasumując, A. K. wykazała, że w jej przypadku może mieć zastosowanie instytucja prawa pomocy w zakresie całkowitym i dlatego zwolniono ją od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.