I SA/Gl 42/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K-W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie, jak uściśliła w piśmie z dnia 3 marca 2008 r., obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W treści wniosku zwróciła uwagę na "nieznajomość przepisów prawnych i uciążliwość w uczestnictwach procesowych" oraz poinformowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim małżonkiem. Wszystkie pozostałe rubryki urzędowego formularza, w tym te dotyczące majątku i dochodu, strona wypełniła poprzez ich przekreślenie. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: przedłożenie stosownych zaświadczeń wydanych przez właściwy urząd pracy, potwierdzających, że skarżąca oraz jej małżonek są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2007 złożonych przez skarżącą, jej małżonka (lub ich wspólnego zeznania) oraz inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, a w przypadku, gdyby zeznania te nie były jeszcze złożone – za rok 2006 (zastrzeżono, że jeśli którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego), wyjaśnienie, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżąca korzysta z nieruchomości wskazanej jako jej miejsce zamieszkania (wskazano, że należy w tym celu nadesłać w szczególności odpisy z ksiąg wieczystych, umów najmu itp.), udzielenie odpowiedzi na pytanie, dlaczego we wniosku nie wspomniano o nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] (sprecyzowano, że jeśli skarżąca utraciła tytuł prawny do tego lokalu, np. w wyniku sprzedaży, należy ów fakt udowodnić m. in. za pomocą odpisu aktu notarialnego itp.) oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wykonując to wezwanie, skarżąca oświadczyła, że jej rodzina nie wymaga opieki społecznej oraz że nieruchomość wskazana jako miejsce jej zamieszkania należy do niej. Oświadczyła nadto, iż nie wspomniała o nieruchomości położonej przy ulicy [...] w K., ponieważ informacje na jej temat znajdują się w aktach sprawy. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, w tym radcy prawnego – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, że powyższa przesłanka została spełniona, nie składając wystarczających wyjaśnień dotyczących sytuacji majątkowej jej rodziny, zwłaszcza w zakresie jej dochodów, oraz nie nadsyłając żadnego z dokumentów, których zażądano w wezwaniu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić zaś wypada, iż wezwanie takie – w myśl art. 255 P.p.s.a.– wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w praktyce, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W rezultacie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację twierdzeń skarżącego, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Taki stan rzeczy nie pozwala zaś uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w omawianej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05). Dotychczasowe konstatacje w całej rozciągłości należy odnieść do rozpatrywanego stanu faktycznego. Wyeksponować zwłaszcza trzeba, że potrzeba wezwania o dokumenty źródłowe była szczególnie uzasadniona, ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawiera w istocie jakichkolwiek danych potrzebnych do jego rozpoznania, tj. informacji na temat szeroko rozumianej sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.