I SA/Gl 420/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-08-27
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą samotną o ograniczonych dochodach, która ponosi koszty sądowe w kilku sprawach, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w częściowej formie (zwolnienie od wpisu sądowego) na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Skarżąca, będąc osobą samotną o ograniczonych dochodach i ponosząc koszty sądowe w kilku postępowaniach, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Uiszczenie nawet niewielkiej części kosztów pozbawiłoby ją środków niezbędnych na pokrycie wydatków, co pozostawałoby w sprzeczności z prawem do sądu. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w częściowej formie.Stan faktyczny
Skarżąca H. N. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Wnioskodawczyni jest osobą samotną, współwłaścicielem nieruchomości, a jej miesięczny dochód wynosi około 707 dolarów amerykańskich. Skarżąca ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem domu i bieżącymi opłatami, a także jest stroną w kilku innych postępowaniach sądowych. W przeszłości jej wnioski o przyznanie prawa pomocy były w większości uwzględniane.Rozstrzygnięcie
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w częściowym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, H. N. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi (patrz pismo z dnia 14 sierpnia 2014 r. wraz z dołączonym doń drukiem PPF). W motywach wniosku oświadczyła, że jej miesięczny dochód kształtuje się w zależności od kursu dolara amerykańskiego "i jest środkiem pomocowym ze strony Rządu USA". Podkreśliła dalej, że od wielu lat ponosi koszty związane ze sporem z organami podatkowymi na tle opodatkowania świadczenia, które otrzymuje. Zaznaczyła, że obecnie przed tutejszym Sądem toczą się inne postępowania z jej skarg. Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca jest osobą samotną i jest współwłaścicielem: działki i domu, w którym zamieszkuje, łąki o powierzchni około 51 m2 oraz działki zabudowanej niewielkim budynkiem mieszkalnym. Dochód jej gospodarstwa oznaczyła w kwocie 707 dolarów amerykańskich. Skarżąca wyliczyła niektóre wydatki do zapłacenia w miesiącu złożenia wniosku, tj. należność za energię elektryczną (2x147,40 zł), za wodę i kanalizację (58,64 zł) za telefon (około 50 zł), opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (10 zł) oraz składkę ubezpieczeniową (58,50 zł). Podniosła, że stoi przed koniecznością poniesienia wydatków dodatkowych na zakup opału na zimę (około 200 zł na miesiąc). Skarżąca podkreśliła, że do chwili obecnej nie otrzymała jeszcze świadczenia za lipiec 2014 r., co powoduje, iż musi pożyczać środki pieniężne na zakup żywności.
Ustalono nadto, że skarżąca wielokrotnie zwracała się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o przyznanie prawa pomocy, a jej postulaty były w większości przypadków uwzględniane. Ostatnio, postanowieniami z dnia 26 sierpnia 2014 r. (sygn. akt I SA/Gl 632/14 i I SA/Gl 633/14), referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych akcentując, że dochód skarżącej stanowi aktualnie kwota 1797,75 zł. Ponadto wnioskodawczyni jest osobą samotną, toteż musi samodzielnie ponosić całość kosztów utrzymania, w tym niezbędne wydatki nadzwyczajne, z których cześć udokumentowała, tj. te związane z przyłączeniem jej domu do systemu kanalizacyjnego. Wreszcie jest zobowiązana do opłacenia kosztów sądowych w kilku sprawach. Wcześniej, mocą postanowień z dnia 20 marca 2014 r., skarżącej przyznano prawa pomocy w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 169/14 i I SA/Gl 170/14.
Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącej, posiłkując się ustaleniami dokonanymi w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 632/14, stwierdzić trzeba, że w przypadku H. N. zachodzą okoliczności, które pozwalają na uwzględnienie jej żądania w całości. Należy odnotować, że uiszczenie choćby niewielkiej części kosztów sądowych we wszystkich postępowaniach zainicjowanych przez H. N. pozbawiłoby skarżącą środków niezbędnych na pokrycie pozostałych wydatków, w tym tych, które zaliczyć trzeba do utrzymania koniecznego. Jest ona wszak osobą samotną, o dochodach ograniczonych do świadczenia o charakterze socjalnym i zamieszkującą w domu wymagającym nakładów m.in. na remonty oraz na ogrzewanie. Pominięcie tych wszystkich okoliczności, zwłaszcza zaś skali obciążeń finansowych strony związanych z innymi jej sprawami, pozostawałoby w sprzeczności z dyrektywami wynikającymi z prawa do sądu, realizacji którego służy przecież instytucja prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło