I SA/Gl 420/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-08-22
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie radcy prawnego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym powinno być obliczone według przepisów rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., jeśli skarga kasacyjna została wniesiona przed wejściem w życie późniejszych rozporządzeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku, gdy postępowanie w sprawie nieopłaconej pomocy prawnej zostało wszczęte przed wejściem w życie nowych rozporządzeń, stosuje się przepisy dotychczasowe. W tym przypadku, skarga kasacyjna została wniesiona przed wejściem w życie rozporządzeń z 2015 i 2016 roku, dlatego zastosowanie znalazło rozporządzenie z 2002 roku. Wynagrodzenie radcy prawnego zostało obliczone na podstawie stawek minimalnych określonych w tym rozporządzeniu, powiększonych o podatek VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. Po oddaleniu skargi przez WSA w Gliwicach i wniesieniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny również oddalił skargę kasacyjną. Pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej, oświadczając, że nie uzyskał wynagrodzenia od skarżącej. Sąd rozpatrywał kwestię zastosowania właściwych przepisów rozporządzenia dotyczącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu A. S. ze środków Skarbu Państwa wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 738 zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 138 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać radcy prawnemu A. S. ze środków Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 738 zł (słownie: siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 138 zł (słownie: sto trzydzieści osiem złotych).
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę H. N. na decyzję organu podatkowego wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego w dalszej kolejności wyznaczyła właściwa korporacja zawodowa w osobie radcy prawnego A. S..
Pismem procesowym z dnia 11 lutego 2015 r. ww. pełnomocnik wniosła skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku Sądu pierwszej instancji. W tych ramach zwróciła się między innymi o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając przy tym, że od skarżącej nie uzyskała z tego tytułu żadnego wynagrodzenia.
Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny, po przeprowadzeniu rozprawy, na której stawiła się ww. pełnomocnik skarżącej, oddalił skargę kasacyjną.
Mając powyższe na względzie zważono, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W punkcie wyjścia należy podkreślić, że chociaż materia objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, podobnie jak i z mocy § 22 wcześniejszego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805), w sprawach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie tych aktów wykonawczych stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Trzeba więc odnotować, że ta część postępowania, w której wystąpił ustanowiony w tej sprawie pełnomocnik, miała swój początek w dacie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. 11 lutego 2015 r. Okoliczność ta miała miejsce przed wejściem w życie obydwu przywołanych rozporządzeń, które zaczęły obowiązywać odpowiednio od 1 listopada 2016 r. oraz od 1 stycznia 2016 r. W tym stanie rzeczy, podejmując niniejsze rozstrzygnięcie zastosowano przepisy dotychczasowe, czyli unormowania jeszcze wcześniejszego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.; dalej w skrócie: "rozporządzenie").
Zgodnie więc z treścią § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia, podstawę zasądzenia opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego stanowią stawki minimalne, określone w tym rozporządzeniu. Z kolei stosownie do § 15 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują przede wszystkim opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne opłat za postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zostały określone w § 14 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia. Dotyczą one spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (stawki obliczone według § 6 rozporządzenia; lit. a), spraw w przedmiocie skarg na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b) oraz innych spraw, kiedy stawka ta wynosi 240 zł (lit. c). Niniejsze postępowanie – w którym wartość przedmiotu sporu oznaczono w kwocie 1.897,00 zł - należy do tej pierwszej kategorii spraw, o której mowa w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia. Sięgnąć zatem należy do § 6 pkt 3 tego aktu, zgodnie z którym stawka minimalna przy wartości przedmiotu sprawy pomiędzy 1.500 a 5.000 wynosi 600 zł.
W dalszej kolejności należy stwierdzić, że zakres czynności podjętych przez pełnomocnika w tej sprawie obejmuje sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz udział w rozprawie przez tym Sądem. Należy zastrzec, że ustanowiony w tej sprawie pełnomocnik nie występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia, stawka minimalna stanowi kwotę 600 zł (100% stawki wynikającej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia).
Na gruncie ww. przepisów, należy stwierdzić, że wynagrodzenie pełnomocnika z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej stanowi w tej sprawie kwotę 600 zł podwyższoną, w myśl § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia, o 23 % stawkę podatku od towarów i usług (138 zł), o czym orzeczono w części dyspozytywnej działając na postawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło