I SA/Gl 421/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Madej Sędziowie NSA: Przemysław Dumana Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) Protokolant : Anna Florek po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prezydenta Miasta R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 21 § 1, § 3, art. 47 § 3 w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 z 2002 r., poz. 84 z późn. zm.) oraz § 1 Uchwały Rady Miasta R. Nr [...] z dnia [...] w sprawie stawek podatkowych w podatku od nieruchomości w roku 2003, określił Spółce z o.o. A w R. – wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2003 w kwocie 206.111,40 zł. Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie twierdząc, iż posiadany przez niego budynek nie jest wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej, co uzasadnia opodatkowanie według niżej stawki podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło odwołanie i decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał w szczególności na potrzebę przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji wizji lokalnej w celu ustalenia, czy rzeczywiście sporne budynki nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Pismem z dnia [...] Prezydent Miasta R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] podnosząc, iż zaskarżone rozstrzygnięcie uniemożliwia skuteczne egzekwowanie ewentualnych należności od Spółki A z siedzibą w R.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, iż stroną w postępowaniu sądowym nie może być organ, który w rozpatrywanej sprawie powołany był do wydania decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prezydent Miasta R. jako organ pierwszej instancji powołany do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie – nie jest uprawniony do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego w tej sprawie. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności (w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 art. 50 tej ustawy). Interes prawny musi być zawsze jednostkowy, realny, konkretny i sprawdzalny. Podstawą interesu prawnego dla określonego podmiotu może być tylko konkretny przepis prawa materialnego, który w ten sposób stwarza mu legitymację procesową. Z przepisu tego powinno wynikać, że dana osoba (fizyczna, prawna lub inna jednostka organizacyjna) może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego zakazem lub nakazem, oczywiście dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 1999 r., sygn. akt II SA/947/99, opubl. Lex nr 46296) W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że stroną w postępowaniu podatkowym przed pierwszą i drugą instancją była Spółka A (art. 133 Ordynacji podatkowej). Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej - uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie. Uprawnień takich nie przewidują przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czy przepisy innych ustaw (o których mowa w art. 50 § 2 cyt. wyżej ustawy), ani też przepisy postępowania cywilnego mające zastosowanie przed sądem administracyjnym. Powyższe odnosi się również do Prezydenta Miasta W., będącego organem pierwszej instancji właściwym ze względu na miejsce położenia nieruchomości do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości wobec Spółki A. Nie można więc uznać, aby Prezydent Miasta R.z posiadał w niniejszej sprawie legitymację prawną (interes prawny) do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zważywszy iż nie występuje on w charakterze jednostki samorządu terytorialnego (jako osoby prawnej) w zakresie w jakim przysługuje takiemu organowi prawo własności lub inne prawa majątkowe. Przypomnieć należy, iż już w okresie międzywojennym, w orzecznictwie Najwyższego Trybunału Administracyjnego została przyjęta zasada, że prawo do żądania kontroli decyzji przez Trybunał przysługiwało adresatowi decyzji (w rozpatrywanej sprawie – Spółce A), natomiast nie przysługiwało organowi pierwszej instancji, który w ten sposób chciałby bronić swoich racji wobec argumentacji zaprezentowanej w decyzji drugoinstancyjnej. Skarga służyła więc do obrony praw strony, a nie organu, który występował w sprawie. Wskazana zasada z okresu międzywojennego została w pełni przejęta przez Naczelny Sąd Administracyjny. Według jednolitej linii orzecznictwa NSA "organ gminy, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie i to bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy" (por. również postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 stycznia 1997, sygn. akt 802/95 – ONSA 1997/4/179; z dnia 15 października 1990 r., sygn. akt SA/Wr 990/90 – ONSA 1990/4/7; 22 lipca 1999 r., sygn. akt II S.A. 947/99 – Lex nr 46296; 19 października 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2159/00 – Lex nr 46440). Także zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego organ, który wydał decyzję, nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 1993 r., sygn. akt III AZP 8/93 – OSNPC 1994/1/3). Innymi słowy, inna jest rola procesowa organu, a inna strony. W konsekwencji uznać zatem należy, iż żaden przepis prawa nie przyznaje uprawnienia organowi podatkowemu pierwszej instancji do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia – w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcia w drodze skargi (por. orzeczenie NSA z dnia 19 października 2000 r. sygn. akt II S.A./Gd 2159/00 – Lex nr 46440). Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niedopuszczalną - należało odrzucić. Odrzucenie skargi z przyczyny procesowej (brak legitymacji strony skarżącej do wniesienia skargi do Sądu) spowodowało, że Sąd nie mógł ustosunkować się merytorycznie do problemu przedstawionego w skardze.