I SA/Gl 428/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2007-12-03

Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Anna Wiciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy na wniosek strony, jeśli zarzuty strony dotyczą postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy oraz ogólnego braku chęci sądu do merytorycznego rozpatrzenia sprawy?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie może odnieść skutku, jeśli jego uzasadnienie nie jest związane ze złożonym wnioskiem, a zarzuty strony dotyczą postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy oraz ogólnego braku chęci sądu do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sąd wyłącza sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. tylko wtedy, gdy między sędzią a stroną zachodzi stosunek osobisty, który mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zaistniały.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Teresy Randak od rozpoznania sprawy dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wniosek był uzasadniany rzekomym brakiem chęci sądu do merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz kwestionowaniem postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Sędzia Teresa Randak wskazała, że brak jest podstaw do jej wyłączenia. Sąd rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Madej Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Dumana Sędzia NSA Anna Wiciak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego WSA Teresy Randak postanawia: oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w osobie sędziego WSA Teresy Randak odrzucił skargę M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. wymienione w sentencji niniejszego postanowienia. Z kolei postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2007 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W dniu 12 września 2007 r. skarżący nadał do tut. Sądu pismo datowane na dzień 10 września 2007r., w którym zawarł m. in. wniosek o "zmianę składu sędziowskiego i wyznaczenie sędziego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy", który to wniosek sprecyzował (na wezwanie Sądu) pismem z dnia 14 października 2007 r. wskazując, iż wnosi o wyłączenie sędziego sprawozdawcy w osobie sędziego WSA Teresy Randak. W uzasadnieniu pisma z dnia 10 września 2007 r. skarżący odniósł się do treści postanowienia Referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 24 sierpnia 2007 r. podając, iż dokumenty przez niego złożone zostały wystawione przez instytucje i organy działające zgodnie z prawem. Nadto dodał, iż nie daje wiary merytorycznemu uzasadnieniu niniejszego postanowienia, zaś powoływanie się w jego treści na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego jest bezpodstawne. Dlatego też – zdaniem skarżącego – "wniosek o zmianę składu sędziowskiego" jest zasadny. Zarządzeniem z dnia 29 października 2007 r. skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia wymienionego sędziego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący podniósł, iż zarówno skarga przez niego złożona na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., jak i dowody przedstawione na jej poparcie są "bezprawnie i bezpodstawnie podważane". Ponadto, brak jest "chęci ze strony tutejszego Sądu do merytorycznego rozpatrzenia sprawy". W oświadczeniu złożonym w związku z wnioskiem strony skarżącej sędzia Teresa Randak wskazała, iż brak jest podstaw do jej wyłączenia od rozpatrywania sprawy z mocy art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Na wstępie rozważań dotyczących zasadności złożonego przez skarżącego wniosku, celowym jest odwołanie się do samej instytucji wyłączenia sędziego, zawartej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 19 tej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten, w odróżnieniu od art. 18 P.p.s.a. zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, a zatem bezwzględne wyłączenie (co określane jest jako iudex inhabilis), reguluje kwestię wyłączenia sędziego z przyczyn innych niż wymienione w art. 18 P.p.s.a., a więc dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego (iudex suspectus). Podstawą wyłączenia sędziego na gruncie art. 19 P.p.s.a. są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do zaistnienia wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego, podnieść należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa, nie mógł on odnieść skutku. Przede wszystkim wskazać trzeba, iż twierdzenia zawarte w uzasadnieniu pisma z dnia 10 września 2007 r. nie są w jakikolwiek sposób związane ze złożonym wnioskiem o wyłączenie sędziego, bowiem dotyczą postanowienia Referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 24 sierpnia 2007 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy. Ponadto, zarzut, iż zarówno skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., jak i dowody przedstawione na jej poparcie są "bezprawnie i bezpodstawnie podważane" oraz brak jest "chęci ze strony tutejszego Sądu do merytorycznego rozpatrzenia sprawy" jest niezasadny. Wskazać bowiem należy, iż Sąd wydał rozstrzygnięcie w sprawie zainicjowanej skargą M. M., odrzucając ją postanowieniem z dnia 6 czerwca 2007 r. wobec nie zachowania ustawowego terminu do jej złożenia, natomiast skarżący był uprawniony do ewentualnego skorzystania z innego niż wniosek o wyłączenie sędziego instrumentu prawnego, jakim jest środek odwoławczy od tegoż postanowienia przewidziany w ustawie (skarga kasacyjna), o czym został należycie pouczony. Zauważyć trzeba, iż wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn, zdaniem Sądu, brak jest w niniejszej sprawie. Mając na względzie wskazane okoliczności faktyczne i prawne sprawy Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło