I SA/Gl 429/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. określił wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności, będącego bankiem ("A" S. A. Oddział w K.) kwoty w wysokości [...] zł, należnej organowi egzekucyjnemu w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec "B" Sp. z o.o. w K.. Od powyższego postanowienia pełnomocnik dłużnika zajętej wierzytelności (banku) wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. Organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi tożsamość organów, gdyż wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Organ nadzoru zaznaczył, że skarżącemu (tj. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.), jako wierzycielowi, nie przysługiwał środek odwoławczy od wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Nadto, skargę wnieść można po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Podstawowymi podmiotami, biorącymi udział w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulowanym przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), są: organ egzekucyjny – czyli organ uprawniony do stosowania środków służących wykonaniu obowiązku; wierzyciel – czyli podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku; zobowiązany – osoba prawna, osoba fizyczna bądź jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Innym podmiotem, mogącym występować w postępowaniu egzekucyjnym, jest dłużnik zajętej wierzytelności. Jest nim dłużnik zobowiązanego, jak również bank, pracodawca, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasat oraz inne podmioty, realizujące na wezwanie organu egzekucyjnego zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego (por. art. 1 a ustawy egzekucyjnej). W rozpatrywanej sprawie stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie może być Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., albowiem przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie kasacyjne, wydane przez organ wyższego stopnia w stosunku do organu właściwego do wykonywania egzekucji administracyjnej. Skargę na postanowienie organu nadzoru (Dyrektora Izby Skarbowej) mógł zatem w sprawie niniejszej wnieść bank, będący dłużnikiem zajętej wierzytelności, nie zaś właściwy organ egzekucyjny pierwszej instancji. Przyjęcie odmiennego poglądu nadawałoby w przedmiotowej sprawie wierzycielowi, będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, dwojakie uprawnienia. W postępowaniu egzekucyjnym podmiot ten występowałby bowiem jako organ administracji publicznej (wierzyciel będący organem egzekucyjnym), posiadający uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym stawałby się on podmiotem, kwestionującym takiego typu rozstrzygnięcia w drodze skargi. Podkreślić w tym miejscu należy, iż żaden przepis prawa nie przyznaje organowi pierwszej instancji uprawnienia do przekształcania się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego rozstrzygnięcia władcze w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcia (por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, opubl. w bazie LEX pod nr 197511). Nawiązać należy również w tym miejscu do art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), mającej odpowiednie zastosowanie w egzekucji administracyjnej z mocy art. 18 ustawy egzekucyjnej. Z przepisu tego wynika, iż stroną postępowania jest tylko podmiot występujący w danym stosunku administracyjnoprawnym w charakterze administrowanego. Pojęcia strony nie można natomiast odnieść do podmiotu występującego w charakterze organu administracyjnego. Reasumując, stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie może być wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (bądź reprezentujący go Dyrektor Oddziału), w przypadku gdy Dyrektor Oddziału ZUS działający jako organ egzekucyjny wydał zaskarżone postanowienie w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Z powyższych powodów, na podstawie ostatnio cytowanego przepisu i przy zastosowaniu art. 58 § 3 P.p.s.a. orzeczono zatem jak w sentencji postanowienia.