I SA/Gl 429/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.F.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca załączyła do skargi z dnia 11 maja 2011 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając go, stwierdziła w szczególności, że jest osobą bezrobotną, z prawem do zasiłku do czerwca bieżącego roku, pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem otrzymującym rentę w wysokości 610 zł. Średni miesięczny dochód tego gospodarstwa wyliczyła na kwotę 1700 zł, zaś wydatki – na kwotę 1590 zł. Zwróciła również uwagę na spoczywające na niej zaległości podatkowe, podkreślając, iż rozpoczęła te zaległości spłacać. Według wniosku majątek strony obejmuje jedynie "stare zabudowania w trakcie rozbiórki po okręgowej spółdzielni mleczarskiej". Pismem doręczonym w dniu 27 czerwca 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącą, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2010 złożonych przez osoby pozostające ze skarżącą w gospodarstwie domowym, przedłożenie stosownego zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy po dniu otrzymania niniejszego wezwania, poświadczającego, że skarżąca nadal jest osobą bezrobotną oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz wyjaśnienie, kto i z jakich środków te wydatki ponosi. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Skarżąca wnosiła już o przyznanie prawa pomocy w innych postępowaniach toczących się przed Sądem, lecz jej wnioski zostały oddalone z uwagi na fakt, iż nie wykonała ona wezwania referendarza sądowego w stopniu pozwalających na całościową i pewną ocenę jej sytuacji (postanowienia z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 283/11 oraz I SA/Gl 284/11). Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, ignorując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 P.p.s.a. – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Oznacza to więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. Podkreślić przy tym wypada, że zgromadzenie dokumentacji objętej wezwaniem jest w niniejszej sprawie tym bardziej niezbędne, gdyż tego rodzaju wątpliwości stanowiły niedawno przyczynę odmowy skarżącej prawa pomocy w innych, przywołanych wyżej sprawach. Podniesiono w nich w szczególności rozbieżności pomiędzy dochodami i wydatkami wykazanymi przez stronę, a także niejasności dotyczące relacji rodzinnych. Rozwianiu tych wątpliwości służyło również wezwanie skierowane do skarżącej w niniejszej sprawie. Podsumowując, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.