I SA/Gl 432/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 3 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podniósł, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza znajduje się w końcowej fazie likwidacji, wobec czego nie osiąga on jakichkolwiek dochodów i utrzymuje się dzięki wsparciu rodziców. Podkreślił również, że wskutek prowadzonych przeciwko niemu czynności egzekucyjnych nie posiada mieszkania i swoje potrzeby mieszkaniowe zaspokaja, korzystając "z uprzejmości krewnych i znajomych". Przedmiot zajęcia stanowi też, według niego, cały jego majątek w postaci udziału we własności nieruchomości oraz udziałów w spółce. Wnioskodawca zwrócił także uwagę, iż ma na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci, które zamieszkują z matką i na rzecz których przekazywał do czasu wszczęcia likwidacji kwotę ok. [...] zł miesięcznie. Do wniosku dołączono m.in. kopie dwóch zawiadomień z dnia [...] o zajęciu zabezpieczającym udziałów w spółkach, w których sumę zabezpieczonych należności określono na [...] zł. Pismem doręczonym w dniu [...] referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącym, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w tym (oraz) przez jego małżonkę i rodziców, przedstawienie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, przedłożenie kopii zeznań podatkowych za ubiegły rok złożonych przez skarżącego, jego małżonkę (lub ich wspólnego zeznania) oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym (zastrzeżono, że w razie, gdyby którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należy przedstawić poświadczającym ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego), złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego pod firmami A s.c. i Przedsiębiorstwo Wielobranżowe B (sprecyzowano, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją: w przypadku zawieszenia lub wykreślenia tej działalności z ewidencji – zaświadczeniem potwierdzającym tę okoliczność oraz odpisem ostatnio sporządzonej ewidencji środków trwałych, w razie kontynuowania działalności – zaświadczeniem o treści wpisu w ewidencji gospodarczej oraz odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług składanych przez skarżącego w okresie ostatnich sześciu miesięcy, ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach działalności gospodarczej skarżącego oraz prowadzonych w związku z nią ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za wskazany wyżej okres, wyjaśnienie), komu przysługuje tytuł prawny do lokalu wskazanego jako adres zamieszkania skarżącego oraz udokumentowanie za pomocą odpisu księgi wieczystej, że przysługujący skarżącemu udział we współwłasności nieruchomości stanowi przedmiot zabezpieczenia hipotecznego. Wykonując to wezwanie, skarżący w piśmie z dnia [...] wyjaśnił, że w związku z czasową nieobecnością w miejscu zamieszkania późno skontaktował się ze swoim pełnomocnikiem i wniósł o przedłużenie terminu do wykonania wezwania w całości. Wnioskodawca nadesłał bowiem jedynie odpisy: księgi wieczystej posiadanej przez niego nieruchomości z dnia [...], który jednak nie potwierdza, że nieruchomość ta stanowi przedmiot zabezpieczenia hipotecznego, zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] (według niego z dniem [...] skarżący zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej pod firmą A i obecnie prowadzi działalność pod firmą C; siedziba przedsiębiorstwa skarżącego mieści się pod innym adresem niż miejsce jego zamieszkania) oraz wyroku z dnia [...] orzekającego rozwód małżeństwa skarżącego i zasądzającego od niego na rzecz jego małoletniego syna alimenty w kwocie po [...] zł miesięcznie. Referendarz sądowy ponownie wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: wykonanie poprzedniego wezwania w części, która nie została wykonana wcześniej, a nadto złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, szczególnie pod firmą C (ponownie wskazano, że wyjaśnienia te powinny być wsparte odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług składanych przez skarżącego w okresie ostatnich sześciu miesięcy, ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach działalności gospodarczej skarżącego oraz prowadzonych w związku z nią ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za wskazany wyżej okres) oraz udzielenie informacji, komu przysługuje tytuł prawny do nieruchomości wskazanej w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej jako miejsce wykonywania tej działalności. Wezwanie to doręczono w dniu [...], jednak do chwili obecnej nie zostało ono wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując w przeważającej części pierwszego wezwania referendarza sądowego i całkowicie ignorując drugie wezwanie, które w znacznym stopniu stanowiło powtórzenie wezwania wcześniejszego, czyniąc tym samym zadość wnioskowi o przedłużenie wyznaczonego nim terminu. Zaznaczyć przy tym należy, że w konsekwencji nie nadesłano materiałów o podstawowym znaczeniu dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, z których większość, jak np. dokumentacja podatkowa i rachunkowa czy wyciągi z rachunków bankowych, może być niezwłocznie i bez większych trudności dostarczona przez każdego przedsiębiorcę, zwłaszcza reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Ich brak nie pozwala zaś na poczynienie wolnych od wątpliwości ustaleń odnoszących się do najogólniej rozumianej sytuacji majątkowej skarżącego, a co za tym idzie na przyznanie mu prawa pomocy, i to pomimo zajęcia części jego majątku w toku postępowania zabezpieczającego. Jest tak tym bardziej dlatego, że nawet te dokumenty, które strona przedstawiła, nie zawsze potwierdzają jej oświadczenia, m.in. o zaprzestaniu działalności gospodarczej oraz o zajęciu hipotecznym jednej z nieruchomości. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.