I SA/Gl 433/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Anna Wiciak, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu zażalenia T.S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. Inspektorat w Z. z dnia [...] nr [...] o uznaniu za niezasadne zarzutów na postępowanie egzekucyjne, uchylił powyższe postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie zarzutów z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jako podstawę prawną orzeczenia Dyrektor Izby Skarbowej powołał art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17, art. 18 i art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954). Przedstawiając okoliczności faktyczne sprawy organ odwoławczy wskazał, że odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...], wystawionego przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., a obejmującego zaległości składkowe za marzec 1999 r., został doręczony zobowiązanej – T.S., wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia w ZUS, w dniu 11 stycznia 2007 r. Zarzuty na postępowanie egzekucyjne wniesione zostały przez zobowiązaną w dniu 22 stycznia 2007 r., a więc po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu, zakreślonego dla tej czynności w art. 27 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wprawdzie organ egzekucyjny rozpoznał te zarzuty, ale wobec uchybienia terminu, nie mógł tego uczynić. Organ wyższego stopnia, rozpoznając zażalenie na powyższe postanowienie, zobligowany był do jego uchylenia na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. i umorzenia postępowania w tej sprawie. W lakonicznej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T.S. podniosła, że "niezależnie od jakichkolwiek rozważań" roszczenie objęte postępowaniem egzekucyjnym uległo przedawnieniu, co każdy organ administracji zobowiązany jest uwzględnić z urzędu i umorzyć to postępowanie, a nie "kreować bezpodstawnie dług udając że nic się nie stało". Zdaniem skarżącej, takie postępowanie organów obu instancji narusza konstytucyjną zasadę działania organów zgodnie z prawem. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi i w pełni podtrzymał swe stanowisko, a dodatkowo wskazał, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów uniemożliwiło dokonanie merytorycznej oceny zasadności zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżone nią postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. jest zgodne z prawem. Na wstępie należy podkreślić, że ustalenia faktyczne w zakresie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie są jednoznaczne i nie kwestionowane przez stronę skarżącą. Wynika z nich, że zobowiązana, której tytuł wykonawczy nr [...] został doręczony w dniu 11 stycznia 2007 r., wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty na postępowanie egzekucyjne w dniu 22 stycznia 2007 r. (data nadania pisma listem poleconym), podnosząc zarzut przedawnienia obowiązku objętego tym tytułem wykonawczym. Art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) stanowi, że "tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego". Pouczenie takie zawierał tytuł wykonawczy, doręczony skarżącej, a mimo to – zgłosiła ona zarzuty z uchybieniem powyższego terminu. Powyższą okoliczność winien był ustalić i uwzględnić organ egzekucyjny pierwszej instancji, który jednak tego nie uczynił, z oczywistym naruszeniem przepisów procesowych. Wadliwość tę usunął dopiero organ nadzoru, działający jaka organ odwoławczy. Konsekwencją ustalenia, że zgłoszenie zarzutów nastąpiło po upływie ustawowego terminu, musiało być zatem uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego pierwszej instancji i umorzenie postępowania, na podstawie art. 105 K.p.a., mającego odpowiednie zastosowanie na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Trzeba podkreślić, że terminy procesowe, przewidziane w procedurze administracyjnej (zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jak i Kodeksie postępowania administracyjnego) są terminami zawitymi, co oznacza, że czynność dokonana z ich uchybieniem nie może wywoływać skutków prawnych. Tak więc środek prawny (np. odwołanie, zażalenie czy – jak w niniejszej sprawie – zgłoszenie zarzutów na postępowanie egzekucyjne) nie może być rozpoznany merytorycznie, jeśli został wniesiony po terminie, chyba, że uchybiony termin zostanie przywrócony, na wniosek strony. Powyższy rygoryzm w przestrzeganiu terminów zapewnia przestrzeganie zasady pewności obrotu prawnego i stabilności decyzji administracyjnych, albowiem strony, z upływem terminu do zaskarżenia określonego aktu administracyjnego, mają pewność iż nie zostanie on zmieniony lub uchylony w zwykłym trybie. Sprzyja to także szybkości postępowania. Organy administracji zobowiązane są do przestrzegania z urzędu terminów procesowych, w czym przejawia się realizacja zasady działania tych organów zgodnie z obowiązującym prawem. W tym kontekście, zarzucenie w skardze naruszenia tejże zasady jest całkowicie bezpodstawne. Raz jeszcze wypada podkreślić, że zgłoszenie zarzutów po terminie nie mogło spowodować ich merytorycznego rozpatrzenia, zatem ani organ odwoławczy ani Sąd nie badały zasadności zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Strona skarżąca nie skorzystała bowiem z uprawnienia wniesienia tych zarzutów w przewidzianym dla tej czynności terminie. Nie ubiegała się także o ewentualne przywrócenie jej uchybionego terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).