I SA/Gl 436/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącej, będący adwokatem, wniósł o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. W ramach urzędowego formularza skarżąca podkreśliła, że nie pracuje, nie ma ani dochodów, ani majątku i nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Pismem doręczonym w dniu 2 czerwca 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: przedstawienie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącą, nadesłanie dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedłożenie zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, przedstawienie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, nadesłanie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, wyjaśnienie, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżąca korzysta z lokalu wskazanego jako jej adres zamieszkania oraz przedłożenie kopii faktur lub rachunków obrazujących wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności, ewentualnie zaległości w tym zakresie. Wezwanie to nie zostało dotąd wykonane. Skarżąca wnosiła już o przyznanie prawa pomocy w innym postępowaniu, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 437/13, lecz jej wniosek został oddalony przez Sąd postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 r. ze względu na to, że jej pełnomocnik w tamtym postępowania, będący jej mężem, nie wykonał w wystarczającym stopniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku; w następstwie tego orzeczenia należny wpis od skargi został uiszczony. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Można tego wymagać szczególnie od stron reprezentowanych przez pełnomocników profesjonalnych. Tymczasem pełnomocnik skarżącej w ogóle nie wykonał takiego wezwania. Należy zaś podkreślić, że stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwanie tego rodzaju wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Jest ona niezbędna tym bardziej, że już w postępowaniu w przywołanej sprawie o sygn. akt I SA/Gl 437/13 podnoszono niejasności w oświadczeniach pełnomocnika skarżącej, którym był wówczas jej małżonek, po czym uiszczono jednak wpis od skargi, mimo iż w świetle tych oświadczeń było to niemożliwe. Brak dokumentów źródłowych wyklucza poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących każdego aspektu sytuacji wnioskodawczyni, począwszy od tytułu prawnego do zajmowanego przez nią mieszkania, składu jej gospodarstwa domowego, jego dochodów i wydatków. Nie można też zbadać wiarygodności jej oświadczenia co do tego, że nie osiąga ona żadnych dochodów i pozostaje bez pracy, skoro nie przedstawiono w szczególności zaświadczenia w sprawie bezrobocia, zeznań podatkowych czy wyciągów z rachunków bankowych, choćby tego, który wedle wyjaśnień złożonych w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 437/13 miała ona posiadać. Niewykonanie wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.