I SA/Gl 438/15

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej w części przekraczającej kwotę 1500 (słownie: tysiąc pięćset) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W skardze kasacyjnej od wyroku, którym oddalono skargę w niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, wniósł o zwolnienie go od wpisu od tej skargi. W końcowym fragmencie uzasadnienia skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że postanowieniem z dnia 27 lipca 2015 r. skarżącego zwolniono już od wpisu od skargi w części przekraczającej 1500 zł, i zastrzegł, iż "przesłanki uzasadniające utrzymanie wcześniejsze zwolnienie trzymują się do dnia dzisiejszego". Również sam skarżący w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym także domaga się zwolnienia od wpisu od skargi, przyznał, że "utrzymuje się sytuacja, jaka istniała w 2015 r." W świetle jego oświadczeń cały jego majątek jest zajęty, w wyniku czego nadal nie prowadzi on działalności gospodarczej i nie osiąga żądnego dochodu, utrzymując się dzięki pomocy matki. Ponadto skarżący od maja 2015 r. nie opłaca czynszu za mieszkanie w kwocie 2500 zł, lecz ponosi wydatki w kwocie około 1500 zł, w tym dobrowolne alimenty na dzieci. Skarżący oświadczył, że obecnie nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, podczas gdy we wniosku z dnia 3 czerwca 2015 r., który został rozpoznany przywołanym postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2015 r., stwierdził, iż zamieszkuje z partnerką oraz z dwójką dzieci; partnerka ta także miała nie uzyskiwać żadnych dochodów. Na wezwanie starszego referendarza sądowego pełnomocnik skarżącego nadesłał dokumenty, które generalnie potwierdzają opisane okoliczności, m.in. oświadczenia spółki wynajmującej skarżącemu mieszkanie i spółek, dla których wykonuje on czynności jako członek organu lub prokurent, podpisane we wszystkich przypadkach przez te samą osobę występującą w imieniu tych spółek, poświadczające, że skarżący zalega z zapłatą czynszu najmu, ale nie pobiera żadnego wynagrodzenia. Wnioskodawca podkreślił, że zmieniła się jego sytuacja osobista, gdyż obecnie prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna tę okoliczność udowodnić. Jest poza sporem, że winna uwzględnić przy tym fakt, że na wcześniejszym etapie postępowania wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które zachowało swą moc. Taki stan rzeczy wystąpił w niniejszej sprawie, gdyż prawomocnym postanowieniem z dnia 27 lipca 2015 r. przyznano już skarżącemu prawo pomocy, zwalniając go z wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 1500 zł, która została uiszczona bez składania sprzeciwu od tego postanowienia. W tym kontekście odnotować wypada, że w myśl z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, zaś stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w rachubę tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie nie dowiedziono, że zmiana ta wystąpiła, wręcz przeciwnie – zarówno skarżący, jak i jego profesjonalny pełnomocnik twierdzą, że wciąż utrzymuje się sytuacja, która istniała w czasie, gdy rozpoznawano poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jedyna różnica, polegająca na tym, że obecnie skarżący ma prowadzić samodzielne gospodarstwo domowe, pozostaje w tym zakresie bez znaczenia, skoro po pierwsze, jego partnerka, z którą wcześniej miał tworzyć gospodarstwo domowe, miała nie osiągać jakichkolwiek dochodów, i po drugie nadal ma on łożyć na dzieci. Poza tym jednak skarżący – tak jak poprzednio – podnosi, że nie osiąga żadnych dochodów, świadczy pracę bezpłatnie, utrzymuje się dzięki pomocy rodziny, zaś cały jego majątek został zajęty. Nie ma więc jakichkolwiek podstaw, by odstępować od oceny jego możliwości płatniczych, jaka została w postanowieniu z dnia 27 lipca 2015 r., według której jest on w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego uiścić część opłaty sądowej wskazaną w sentencji, skądinąd mniejszą niż 1/10 należnego wpisu od skargi kasacyjnej. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.