I SA/Gl 45/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-06-20

Skład orzekający: Anna Wiciak, Eugeniusz Christ, Małgorzata Wolf-Mendecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy postanowienie o częściowym umorzeniu kosztów egzekucyjnych, prawidłowo ocenił przesłanki ważnego interesu publicznego, uwzględniając jedynie 10% umorzenia, podczas gdy wierzyciel (gmina) argumentował o trudnej sytuacji finansowej i wadach formalnych tytułu wykonawczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne nie podjęły działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie zebrały wszystkich okoliczności świadczących o istnieniu przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. W szczególności, organ odwoławczy nie przedstawił obiektywnych kryteriów uzasadniających umorzenie jedynie 10% kosztów, nie rozważył w pełni sytuacji finansowej gminy ani wad formalnych tytułu wykonawczego, które mogłyby wpływać na ocenę ważnego interesu publicznego. Uznaniowość w umorzeniu kosztów nie oznacza dowolności w ocenie argumentów strony.
Stan faktyczny
Gmina L. wniosła o częściowe umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, argumentując trudną sytuacją finansową i wadami formalnymi tytułu wykonawczego. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył częściowo koszty, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy, umarzając jedynie 10% kosztów. Gmina zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.),, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Gminy L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] o częściowym umorzeniu kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł, którymi to kosztami w kwocie [...] zł Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. obciążył Burmistrza Miasta L. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym wobec "A" S.A. w K., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (znak organu egzekucyjnego [...] z dnia [...] r.). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: W dniu [...] r. Burmistrz Miasta L. wydał decyzję nr [...] mocą której określił "B" S.A. w T. wysokość podatku od budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w podatku od nieruchomości na rok 1997 w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami. Powyższa decyzja doręczona została podatnikowi w dniu [...] r. Decyzja stała się ostateczna w toku instancji z dniem [...] r., a postępowanie wszczęte ze skargi podatnika przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie uchyliło rozstrzygnięcia wymiarowego. Burmistrz Miasta L. działając jako wierzyciel wystawił w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] i przesłał do realizacji Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w K., w tytule tym wskazano jako zobowiązanego "A" S.A. w K. jako następcę prawnego "B" S.A. Klauzula wykonalności została nadana przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., który zajął prawa majątkowe dłużnika stanowiące wierzytelność z rachunku bankowego. Pismem z dnia [...] 2004 r. nr [...] "A’ S.A. wniosła zarzut na egzekucję administracyjną prowadzoną w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. wystawiony przez Burmistrza Miasta L. podnosząc przedawnienie dochodzonego obowiązku. W dniu [...] 2004 r. Burmistrz Miasta L. wydał postanowienie nr [...] w którym uznał zarzut "A" S.A. w K. za bezzasadny. Pismem z dnia [...] 2004 r. nr [...] "A’ S.A. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na postanowienie Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie organu I instancji oraz uznać za uzasadniony zarzut zobowiązanej Spółki na prowadzoną egzekucję administracyjną. Wszczęte przez Burmistrza Miasta L. postępowanie sądowoadministracyjne nie przyniosło skutku w postaci wzruszenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne wobec "A" S.A. w K. na podstawie wystawionego przez Burmistrza Miasta L. tytułu wykonawczego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. w toku postępowania odwoławczego wszczętego z zażalenia Burmistrza. W związku z wnioskiem "A" S.A. w K. o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego obciążył wierzyciela tj. Burmistrza Miasta L. kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł do tytułu wykonawczego nr [...] z [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne wobec "A" S.A. w K. na podstawie wystawionego przez Burmistrza Miasta L. tytułu wykonawczego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. w toku postępowania odwoławczego wszczętego z zażalenia Burmistrza. Pismem z dnia [...] 2006 r. nr [...] Burmistrz Miasta L. złożył do organu egzekucyjnego wniosek o częściowe umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego tj. w kwocie [...] zł stanowiących 80 % kosztów postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że Gmina wyczerpuje prawem przewidziane przesłanki uprawniające do częściowego umorzenia kosztów. Zdaniem Gminy, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Gliwicach z dnia 18 listopada 1999 r. podtrzymujący w mocy decyzję Gminy o obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł stanowił podstawę do dochodzenia przez Zarząd Miasta na drodze postępowania egzekucyjnego dochodzonej należności. Kwota ta stanowiła znaczny dochód Gminy, jednakże ustępujące władze Miasta nie ujawniły wyroku w raporcie końcowym o stanie Miasta. Z uwagi na powyższe Burmistrz Miasta [...] Kadencji nie miał świadomości o istnieniu wierzytelności. Równocześnie podniesione zostało, że dokonując analizy finansowej miasta, Burmistrz stwierdził, że miasto znajdowało się w bardzo złej sytuacji finansowej z uwagi na zaciągnięte pożyczki, kredyty zaległości w wypłacie wynagrodzeń, a w konsekwencji podjęto działania mające na celu poprawienie tej sytuacji poprzez podjęcie działań zmierzających do odzyskania należności podatkowych. Zdaniem Gminy całkowita spłata należności z tytułu kosztów egzekucyjnych naraża gminę na niepowetowane straty, bowiem kwota ta nie została przewidziana w budżecie gminy, zatem może zostać spełniona jedynie kosztem innych wydatków planowanych na cele społeczne czy inwestycyjne. Gmina podniosła również, że w pierwszej kolejności jest zobowiązana do poniesienia wydatków, których niespełnienie naraziłoby Gminę na dodatkowe opłaty z tytułu niewywiązywania się z zobowiązań korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia w tym płac i składek ZUS. W wyniku rozpoznania wniosku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] umorzył częściowo koszty egzekucyjne tj. w wysokości [...] zł, którymi obciążony został Burmistrz Miasta L.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że na zasadzie art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części koszty egzekucyjne. Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki określone art. 64a § 1 pkt 1 i § 3 ustawy uzasadniające częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych tj. że za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny w związku z faktem, że obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione. Postanowienie z dnia [...] r. zostało przez Burmistrza Miasta L. zaskarżone w ustawowym terminie. W zażaleniu Burmistrz Miasta L. podtrzymał dotychczasową argumentację. Dodatkowo skarżący podniósł, że niezasadnym jest obciążenie Gminy kosztami w wysokości wnioskowanego umorzenia tj. w kwocie [...] zł, bowiem celem postępowania egzekucyjnego było odzyskanie należności podatku od nieruchomości stanowiących dochód gminy, które skoro skutecznie został podniesiony zarzut przedawnienia mogą zostać potraktowane jako kara nałożona na Gminę za podjęcie egzekucji. Burmistrz podniósł również, że należności podatkowe, które były przedmiotem postępowania egzekucyjnego, nie dość, że nie zostały ujawnione przez ustępujący zarząd gminy to dodatkowo, okoliczności te nie zostały podniesione przez Regionalną Izbę Obrachunkową w trakcie przeprowadzanych w 2002 i 2005 r. kontroli. Zdaniem Burmistrza całkowita spłata kosztów egzekucyjnych naraża gminę na niepowetowane szkody. Gmina nie dysponuje samowolnie środkami pieniężnymi, są to środki wspólnoty samorządowej, której Gmina ma zaspokajać potrzeby w imię szeroko rozumianego interesu publicznego. Częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie wskazanej w zaskarżonym postanowieniu nadal narusza interes publiczny. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że z chwilą przesłania przez wierzyciela do organu egzekucyjnego tytułu wykonawczego do realizacji i wszczęcia przez ten organ egzekucji, wierzyciel winien mieć świadomość, że organowi temu należą się koszty egzekucji. Zdaniem organu generalną zasadą jest, że należności te obciążają zobowiązanego, ale jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, to zgodnie z art. 64 pkt c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kosztami tymi obciąża się wierzyciela. Zdaniem organu II instancji podejmowanie działań przez Gminę zmierzających do ściągnięcia zobowiązań powstałych w 1997 r. dopiero w 2004 r., zatem po przedawnieniu, przesądziło o jego niepomyślnym zakończeniu, a tym samym do powstania należnych od Gminy na rzecz organu egzekucyjnego kosztów postępowania. Dalej organ stwierdził, że zgodnie z art. 64e § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub części przypadające na jego rzecz koszty. W konsekwencji spełnienie przesłanek ustawowych określonych w w/w przepisie nie powoduje automatycznego umorzenia, bowiem decyzja w tej sprawie pozostawiona została uznaniu organu egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy organ II instancji uznał za zasadne częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych uwzględniające wniosek Gminy, natomiast uznał, że 10 % umorzenia wystarczająco zapewnia interes publiczny, w szczególności wobec bezprawnych działań Burmistrza Miasta L.. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca Gmina L. reprezentowana przez Burmistrza wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej 2. zasądzenie kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w K., w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawą do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie stwierdzić należy, że skarga jest zasadna. Na wstępie należy zauważyć, że postanowienia, jakie zapadły w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej ustawa egzekucyjna. Zgodnie z regulacją § 2 pkt 2 przywołanego przepisu organ egzekucyjny może umorzyć koszty w całości lub w części jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów egzekucyjnych, że przepis ten pozostawia kwestię umorzenia kosztów uznaniu organów, a skoro mamy do czynienia z uznaniowym charakterem przepisu to nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy organ egzekucyjny może, ale nie musi, umorzyć te koszty. Warto podkreślić, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 1811/96; LEX nr 31877; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 646/05; Lex 190818). Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Sąd nie ocenia również poddanego kontroli aktu z punktu widzenia słuszności czy sprawiedliwości. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w toku przedmiotowego postępowania organ egzekucyjny nie podjął działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ani nie zebrał i nie rozważył wszystkich okoliczności w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek umorzenia. W procesie dochodzenia do rozstrzygnięcia organy orzekające powinny uwzględnić całokształt okoliczności faktycznych mogących wskazywać na istnienie tych przesłanek. Z zaskarżonego postanowienia wynika, że w oparciu o poczynione ustalenia organ uznał za zasadne umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego w części odpowiadającej 10 % kosztów, którymi został obciążony Burmistrz Miasta L. postanowieniem z dnia [...] r. wskazując, że w tej części za umorzeniem przemawiał ważny interes publiczny. Pojęcie "interes publiczny" o jakim mowa w art. 64c § 2 pkt 2 u.p.e.a. nie został przez ustawodawcę zdefiniowane dlatego pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Z drugiej zaś strony interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 646/05). Zdaniem Sądu, organy administracji orzekające w niniejszej sprawie miały zatem obowiązek uwzględnić przy ocenie zaistnienia tej przesłanki również charakter i cel, jakiemu służą środki wpłacane przez zobowiązanych z tytułu kosztów egzekucyjnych. Zgodzić się przy tym należy z organami orzekającymi, że strona skarżąca poprzez zaniechanie dochodzenia przedmiotowych należności doprowadziła do przedawnienia zobowiązania podatkowego, a okoliczności zmiany kadencji w tej mierze pozostają bez wpływu na bieg terminu z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i w konsekwencji wszczęła postępowanie egzekucyjne składając stosowny wniosek i tytuł wykonawczy w przedmiocie przedawnionego obowiązku podatkowego. Należy jednak zauważyć, że wszczynając egzekucję administracyjną, na wniosek z dnia [...] 2004 r. i na podstawie wystawionego przez Burmistrza Miasta L. [...] r. tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny podjął pierwszą czynność egzekucyjną dokonując zajęcia prawa majątkowego rachunku bankowego zobowiązanego i doręczając odpis zajęcia wraz z tytułem wykonawczym zobowiązanemu dopiero w dniu [...] r. Zgodnie z treścią art. 29 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Z treści tego przepisu wynika, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niemniej gdy egzekucja ma być prowadzona na wniosek wierzyciela jest on obowiązany do sprawdzenia jej dopuszczalności. W każdym przypadku stwierdzenie niedopuszczalności egzekucji przed jej wszczęciem, organ egzekucyjny, na podstawie art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej, wydaje postanowienie o zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi, dotyczy to również sytuacji, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 tej ustawy. Stwierdzenie takiej nieprawidłowości tytułu wykonawczego skutkuje wydaniem postanowienia z art. 29 § 2 ustawy podatkowej. Wszczęcie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nie spełniającego przypisanych prawem wymogów stanowi naruszenie obowiązującego porządku prawnego. Brak w tytule wykonawczym elementów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z brzmieniem art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej tytuł wykonawczy powinien zawierać między innymi wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Przez wskazanie podstawy obowiązku należy rozumieć podanie aktu prawnego, gdy podstawą egzekucji jest przepis, z którego wynikają wprost określone obowiązki lub w przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, koniecznym jest w tytułem wykonawczym powołanie tej decyzji (tak wyrok NSA z dnia 9 listopada 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1187/99). Z załączonego do akt tytułu wykonawczego z dnia [...] r. wynika, że nie zawiera on powołania się na decyzję stanowiącą podstawę egzekwowanego obowiązku. Jako podstawę prawną należności wskazano bowiem orzeczenie z dnia 18 listopada 1999 r. o sygn. akt I SA/Ka 627/98, które w istocie nie rodziło obowiązku egzekucyjnego ani nie było jego podstawą prawną. Organ egzekucyjny miał świadomość tego faktu skoro dołączone do wniosku o wszczęcie egzekucji dokumenty, w tym wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 r. oraz decyzje podatkowe pierwszej i drugiej instancji, w sposób nie budzący wątpliwości wskazywały, że przedmiotowy tytuł wykonawczy posiada braki formalne (błędna podstawa prawna należności w istocie wynikającej z decyzji) uniemożliwiające prowadzenie egzekucji. Wszczęcie egzekucji na podstawie przedmiotowego tytułu prawnego było więc jak się wydaje nieskuteczne. Obowiązujące przepisy postępowania egzekucyjnego nie stanowią o przypadku rozliczenia kosztów egzekucyjnych w sytuacji gdy organom egzekucyjnym były znane wady tytułu egzekucyjnego w chwili skierowania takiego tytułu do egzekucji. Okoliczność ta ma o tyle istotne znaczenie, że z treści art. 64e § 1 ustawy egzekucyjnej wynika, że organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części jedynie przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne, a więc koszty wynikające z prawidłowo wszczętej i prowadzonej egzekucji. Okoliczność ta mimo wydania ostatecznego postanowienia o obciążeniu kosztami egzekucyjnymi wierzyciela powinna zostać uwzględniona przez organ egzekucyjny jako jeden z elementów pojęcia interesu publicznego, o którym mowa w art. 64e § 2 pkt 2 ustawy egzekucyjnej. Należy w tym miejscu zauważyć, że w przypadku, gdy wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym postępowanie egzekucyjne rozpoczyna wniosek i tytuł wykonawczy wierzyciela natomiast samą egzekucję organ egzekucyjny (art. 26 § 1 i § 5 ustawy egzekucyjnej) przy czym opłaty egzekucyjne dotyczą egzekucji t.j. czynności egzekucyjnych, a nie wszczęcia samego postępowania egzekucyjnego. Okoliczność, iż wierzyciel domagał się ściągnięcia przedawnionych należności nie może być w zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej decydującym argumentem odmowy uwzględnienia w całości żądania strony. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy nie przedstawił żadnych dających się zweryfikować okoliczności lub przesłanek przyjęcia dlaczego za umorzeniem 10 % kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes publiczny, a umorzenie większej części tych kosztów byłoby sprzeczne z tym interesem. W ten sposób ocena ta wymyka się spod kontroli Sądu skoro z uzasadnienia organu odwoławczego nie wynikają żadne obiektywne kryteria przyjętego tam stanowiska. Uznaniowość umorzenie kosztów egzekucyjnych nie oznacza dowolności w przyjmowaniu lub odrzucaniu argumentów strony co do zakresu umorzenia. Koncentrując się na "bezprawnych" zdaniem organu odwoławczego działaniach wierzyciela polegających na żądaniu wyegzekwowania przedawnionych zobowiązań i nie oceniając roli organu egzekucyjnego wszczynającego tę egzekucję mimo istotnych i uzasadnionych wątpliwości co do warunków formalnych złożonego do egzekucji tytułu wykonawczego, organ drugiej instancji nie odniósł się w zupełności do zarzutów zażalenia w kwestii wpływu przedmiotowej kwoty kosztów egzekucyjnych na stan budżetu Gminy L.. Nie przeanalizował podanych przez skarżącego faktów wynikających z zaciągnięcia przez Gminę kredytów i pożyczek, zaległości w zapłacie wynagrodzeń i stanu jej zadłużenia. Nie wziął pod uwagę szczególnych okoliczności mających związek z rozbieżnym orzecznictwem sądów administracyjnych w sprawie opodatkowania wyrobisk górniczych, czy też wpływu na możność realizacji celów społecznych i publicznych Gminy, wyegzekwowania kosztów nie umorzonych. Nie badał sytuacji finansowej Gminy i uszczerbku jakiego budżet Gminy dozna wskutek zapłacenia przedmiotowych kosztów. Oceniając istnienie ważnego interesu publicznego organ egzekucyjny nie może traktować Gminę jak każdy inny podmiot gospodarczy. Gmina nie tylko prowadzi działalność gospodarczą w przewidzianych ustawą ramach osiągając odpowiednie dochody lecz przede wszystkim działa na rzecz swoich mieszkańców wydatkując uzyskane dochody na istotne, społecznie cele. Dlatego też Sąd uznał, że wydając zaskarżone postanowienie organ drugiej instancji naruszył przepisy procedury administracyjnej zobowiązujące go do działania zgodnie z prawem i zasadą prawdy obiektywnej co w niniejszej sprawie oznacza wydanie rozstrzygnięcia po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego po uprzednim jego zebraniu i dokładnym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych w tym podnoszonych przez stronę. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien w sposób jasny ustalić sytuację finansową i majątkową strony mającą wpływ na istnienie ważnego interesu publicznego po stronie wierzyciela, wyjaśni przesłanki jakimi kierował się umarzając procentowo kwotę kosztów egzekucyjnych, stwierdzi czy odmowa umorzenia wyższych niż w postanowieniu organu pierwszej instancji kwoty kosztów egzekucyjnych nie spowoduje dodatkowych ciężarów dla finansów publicznych, a nadto rozważy wskazane przez Sąd okoliczności w tym dotyczące wszczęcia egzekucji. Z tych przyczyn wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 200 tej ustawy orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło