I SA/Gl 463/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ź. (Ż.) na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy; Pismem procesowym z dnia 1 lipca 2009 r. J. Ź. wniósł między innymi o "całkowite zwolnienie od kosztów sądowych" oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego (pismo procesowe z dnia 1 lipca 2009 r.). Z kolei z dołączonego formularza PPF wynika, że intencją skarżącego jest uzyskanie prawa pomocy poprzez tylko i wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku skarżący podniósł merytoryczne aspekty sprawy z jego skargi. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym przebywa wraz z żoną. Zadeklarował dalej, że posiada środki pieniężne w kwocie [...] zł. Jedynym źródłem dochodu w rzeczonym gospodarstwie jest świadczenie emerytalne w kwocie około 1.400,00 zł. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o dodatkową dokumentację źródłową, skarżący nadesłał plik dokumentów, na podstawie których ustalono, co następuje. Wykazany miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 1.372,51 zł. Skarżący posiada środki pieniężne ulokowane w funduszu w kwocie [...] zł. Stałe miesięczne wydatki, w tym: raty kredytu, opłaty za media, podatek od nieruchomości, stanowią kwotę około 390,00 zł. W 2008 r. skarżący osiągnął dochód brutto w kwocie [...] w tym [...] zł z tytułu innych źródeł. Skarżący jest właścicielem nieruchomości o pow. [...] ha. W dniu [...] skarżący sprzedał nieruchomość o pow. [...] ha za kwotę [...] zł. Wypada w tym miejscu nadmienić, że skarżący uiścił w tej sprawie należny wpis sądowy w kwocie 200,00 zł. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu podmiotom, którym brak środków finansowych nie pozwala na prowadzenie postępowania. Konstytucyjne prawo do sądu, wyrażone w art. 45 Konstytucji RP, pozostaje także w zgodzie z zasadami wyrażonymi w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych praw wolności (sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3,5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 – Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), w szczególności jej art. 6 regulującym prawo do rzetelnego procesu sądowego. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwana dalej w skrócie: P.p.s.a.), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) wynika, że stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania, tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, str. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający - tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy w punkcie wyjścia odnotować, że skarżący uiścił w tej sprawie wpis sądowy od skargi, a więc na obecnym etapie postępowania sądowego nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek opłat. Z kolei dalsze, wszak niepewne koszty mogą sprowadzić się do łącznej kwoty 200,00 zł, tj. opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem i wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Przy czym koszty te skarżący będzie musiał ponieść tylko i wyłącznie w przypadku niekorzystnego dla niego wyroku sądu administracyjnego I instancji i przy założeniu, że orzeczenie to będzie prze niego kwestionowane. Z drugiej zaś strony skarżący zadeklarował, że posiada środki pieniężne w kwocie [...] zł, przy czym jedynie [...] zł zostało udokumentowane. Nie można też tracić z pola widzenia faktu, iż skarżący niespełna osiem miesięcy temu sprzedał nieruchomość za cenę [...] zł. Wypada nadto dodać, że skarżący posiada stałe źródło utrzymania. Należy przy tym jednak zaakcentować, iż na potrzebę rozpoznania tego wniosku skarżący zadeklarował jedynie dochody pochodzące ze świadczenia emerytalnego, tymczasem z zeznania podatkowego za rok 2008 wynika, że uzyskiwał on dochód także z innych źródeł. W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń uznano, że J. Ź. nie można zaliczyć do grona beneficjentów prawa pomocy. Nie wykazał on bowiem, iż spełnia kryteria przyznania tego dobrodziejstwa procesowego. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.