I SA/Gl 464/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi C. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wskutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę C. I., wszak zaskarżone przez nią postanowienie wierzyciela nie podlega kognicji sądów administracyjnych, akcentując przy tym, że pełna obrona interesów skarżącej jest zagwarantowana możliwością zakwestionowania postanowień wydanych w sprawie głównej, tj. aktów organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Sąd zauważył przy tym, że wystosowanie skargi w tej sprawie jest jedynie następstwem wadliwego pouczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. orzeczenia Sądu skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (patrz druk PPF z dnia 10 czerwca 2017 r.). W motywach wniosku zwróciła uwagę na jej problemy zdrowotne generujące relatywnie wysokie wydatki na lekarstwa i rehabilitację. Skarżąca zeznała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jej jedynym majątkiem o wartości powyżej 5000 zł jest lokal mieszkalny o pow. 60 m2. Źródłem dochodu pozostaje renta rodzinna w wysokości 2.337,60 zł netto. Do stałych miesięcznych wydatków zaliczono: czynsz za mieszkanie (566 zł), opłaty za media (250 zł), koszty leczenia, w tym zakup lekarstw (500 zł), koszty ponoszone na utrzymanie wnuków (600 zł), koszty rehabilitacji (200 zł), koszty użytkowania samochodu (100 zł). W dalszej kolejności zobowiązano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie materiałów źródłowych. Odpowiadając na ww. wezwanie z dnia 26 czerwca 2017 r., skarżąca oświadczyła (patrz pismo z dnia 15 lipca 2017 r.), że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, oraz że posiada tylko jeden rachunek bankowy. W oparciu o nadesłane dokumenty źródłowe ustalono, co następuje. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną z ogólnego stanu zdrowia. W 2016 r. uzyskała dochód brutto w kwocie 34.056,34 zł. W chwili obecnej jej miesięczny dochód netto wynosi 2.558,60 zł, co potwierdza wyciąg z rachunku bankowego. Opłata czynszowa za użytkowanie mieszkania stanowi miesięcznie kwotę 461,99 zł. Średnie miesięczne opłaty z tytułu zużycia energii elektrycznej wynoszą około 50 zł. Koszt usług telekomunikacyjnych to 42,07 zł. Uśrednione wydatki z tytułu zakupu medykamentów to około 540 zł. Składka ubezpieczeniowa z tytułu OC od posiadanego przez skarżącą samochodu stanowi w skali jednego miesiąca 48,75 zł. Na podstawie wyciągu z rachunku bankowego skarżącej ustalono, że oprócz zwyczajowych płatności, dokonuje ona przelewy na rzecz osób trzecich, w tym: P. I., J. K., A. K. i A. K.. W okresie od 1 kwietnia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. transakcje tego typu stanowiły kwotę 1.250,00 zł. Na podstawie oświadczeń skarżącej złożonych w toku postępowania administracyjnego ustalono nadto, że skarżąca nie użytkuje osobiście samochodu, którego jest właścicielką z powodu ograniczeń ruchowych. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Trzeba zastrzec na wstępie, że bez względu na zakres wnioskowanego prawa pomocy, co do zasady to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Skarżąca wystąpiła w tym przypadku od przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc poczynione wyżej uwagi na grunt tej sprawy należy stwierdzić, że nie sposób sytuacji materialnej skarżącej postrzegać w kategoriach socjalnych standardów utrzymania, a tym samym skarżąca nie może być beneficjentem wnioskowanej pomocy. Należy odnotować, że skarżąca posiada stały miesięczny dochód, który stanowi kwotę 2.558,60 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek rzeczony dochód, nawet po pomniejszeniu o stałe udokumentowane wydatki związane z jej utrzymaniem (około 1.100,00 zł), wystarczy na partycypację w kosztach sądowych tego postępowania sądowego. Co znamienne, nie wszystkie wydatki deklarowane przez skarżącą jako wydatki o charakterze niezbędnym, są takimi w rzeczywistości. Niepodobna przyjąć, aby beneficjentem prawa pomocy mogła zostać osoba, która dobrowolnie wyzbywa się środków około 420 zł miesięcznie (1.250,00 / 3; według deklaracji skarżącej jest to kwota nawet 600 zł miesięcznie), nawet jeśli jest to forma wsparcia członków rodziny, skądinąd niebędących we wspólnym gospodarstwie domowym. Podobny charakter ma nieodpłatne użyczenie samochodu, z którego skarżąca nie jest w stanie korzystać samodzielnie, i za którego ponosi wszelkie opłaty związane z jego użytkowaniem, w tym mandaty karne (patrz przelew z 5 czerwca 2017 r. na kwotę 100 zł). W tym kontekście należy odnotować, że wynagrodzenie adwokata za sporządzenie skargi kasacyjnej w sprawie jak niniejsza stanowi kwotę 360 zł (patrz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności negatywnie należało ocenić próbę przerzucenia przez skarżącą ciężaru kosztów tego konkretnego postępowania na Skarb Państwa, a w dalszej kolejności na innych podatników, będących częstokroć w relatywnie trudniejszej sytuacji życiowo-materialnej. W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.