I SA/Gl 465/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy; Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie – jak wynika z osnowy wniosku – częściowym obejmującym zwolnienie od tego wpisu. Uzasadniając wniosek podniósł, że jego aktualna sytuacja materialna jest katastrofalna. Stan taki jest wynikiem prowadzonych w stosunku do niego postępowań egzekucyjnych. W tych ramach podjęto czynności egzekucyjne polegające na zablokowaniu kont bankowych, zajęciu nieruchomości i wierzytelności. Dodatkowo na nieruchomości, której jest współwłaścicielem ustanowiono hipotekę. Skarżący oświadczył dalej, że nie posiada lokat bankowych, ani wartościowych ruchomości. W chwili obecnej jego żona jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W końcowej części wniosku podniósł także, że korzystał już z prawa pomocy w postępowaniach przed sądem administracyjnym, a to na mocy postanowień z dnia 19 grudnia 2005 r. w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1555/09 do 1599/05. Wskazał nadto, że również przed sądami powszechnymi był zwolniony od kosztów sądowych w wielu sprawach. Do wniosku dołączono szereg dokumentów źródłowych, w tym: zajęcia rachunków bankowych, zajęcia wierzytelności, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 19 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Gl 1555/05, orzeczenia sądów powszechnych potwierdzające fakt zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych (np. postanowienie z dnia [...] sygn. akt [...]; postanowienia te wydane zostały w przedziale od 2001 do 2003 r.). W dniu 15 lipca 2009 r., w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym A. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 4 druku PPF), jednocześnie precyzując, że zabiega o zwolnienie od wpisu sadowego do skargi. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym przebywa wraz z żoną i córką. Z posiadanych składników majątkowych wskazano na dom dwurodzinny o pow. 250m² w C. oraz nieruchomość o pow. 1,6 ha (obie nieruchomości są zajęte przez komornika). W kwestii dochodów skarżący oświadczył, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2008 r. poniósł stratę w kwocie [...]zł, wskazał przy tym, iż w pierwszej połowie bieżącego roku również ponosi stratę. W wyniku analizy złożonych w tej sprawie oświadczeń skarżącego w konfrontacji ze zgromadzoną dokumentacją źródłową, pismem z dnia 21 lipca 2009 r., referendarz sądowy wezwał A. M. do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień i nadesłanie dokumentów źródłowych. Odpowiadając na rzeczone wyżej wezwanie skarżący złożył stosowne oświadczenia i nadesłał dokumentację, w oparciu o które ustalono, co następuje. Miesięczne wydatki w jego gospodarstwie domowym – zgodnie z oświadczeniem skarżącego - wynoszą około [...] -[...] zł (udokumentowane stanowią kwotę około [...]zł). Nadesłane do Sądu zaświadczenia banków wskazują jedynie na fakt posiadania przez skarżącego dwóch rachunków bankowych. Nie nadesłano natomiast wyciągów z tych kont pomimo wezwania w tym zakresie. Z deklaracji VAT-7 za okres od stycznia do czerwca 2009 r. wynika, że podstawa opodatkowania świadczonych przez skarżącego usług wyniosła [...]zł. Z ewidencji środków trwałych za rok 2009 wynika, że w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej znajdują się trzy pozycje, których łączna wartość pozostała do umorzenia wyniosła [...]zł. Z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że w okresie od stycznia do czerwca 2009 r. skarżący osiągnął zysk w kwocie [...]zł. Z księgi tej wynika nadto, że w roku 2007 firma skarżącego poniosła stratę w kwocie [...]zł. Skarżący posiada zaległości z tytułu: podatków i opłat lokalnych w kwocie [...]zł, składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...]zł, podatku od towarów i usług w kwocie [...]zł (należność główna). Z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia [...] wynika, że postępowanie egzekucyjne, prowadzone na wniosek jednego z wierzycieli, jest w chwili obecnej zawieszone. W ramach omawianej korespondencji nadesłano nadto odpis zwykły księgi wieczystej nieruchomości, w której skarżący posiada udział. Zapisy tej księgi potwierdzają fakt ustanowienia hipoteki. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od dnia 7 sierpnia 2009 r. W piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2009 r. skarżący oświadczył nadto, że nie posiada środków trwałych w postaci pojazdów albowiem zostały one zlicytowane lub ze złomowane. A.M. wyjaśnił nadto, że nieruchomość, w której zameldowana jest jego żona jest zabudowana przedwojennym budynkiem wielorodzinnym o nieuregulowanym prawie własności. Skarżący wielokrotnie zwracał się do sądu administracyjnego w wnioskami o przyznanie prawa pomocy. Oprócz wskazanych wcześniej orzeczeń, w których przyznano mu ten przywilej we wnioskowanym zakresie należy odnotować, że na mocy postanowień z dnia 12 sierpnia 2009 r. odmówiono skarżącemu prawa pomocy w 47 sprawach (sygn. akt III SA/Gl 565/09 do 612/09). Przyczyną tych rozstrzygnięć było nie złożenie przez skarżącego dokumentów źródłowych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w części. W myśl art. 245 § 4 przywołanej ustawy, częściowe zwolnienie od opłat może z kolei polegać na zwolnieniu od ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jest jednak poza sporem, że wyliczenie to ma charakter jedynie przykładowy, co oznacza, iż zwolnienie takie może również sprowadzać się do zwolnienia z konkretnej opłaty, np. od wpisu, jak domaga się tego skarżący. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanego wniosku, uznać trzeba, iż nie zachodzą przesłanki do jego uwzględnienia. Analiza treści wniosku, zarówno tego, który poprzedził złożenie urzędowego formularza, jak i druku PPF w zestawieniu z dokumentacją źródłową, pozwoliła przyjąć, że nie wszystkie okoliczności podnoszone przez skarżącego znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym. Taki stan rzeczy ma miejsce przede wszystkim w przypadku deklarowanej przez skarżącego straty z okresu od stycznia do czerwca 2009 r. Wszak z księgi przychodów i rozchodów niezbicie wynika, że wspomniany okres zakończony został zyskiem. W obliczu nadesłanych kserokopii rachunków i faktur dokumentujących dostawę mediów nie potwierdziła się deklarowana przez skarżącego kwota ponoszona z tego tytułu. W rzeczywistości okazała się kwotą niższą. Brak jest nadto jakichkolwiek zaświadczeń o zaleganiu z tymi opłatami, co wskazuje, że koszty te ponoszone są regularnie, co zdaje się nie potwierdzać "katastrofalnej" sytuacji majątkowej skarżącego. Skarżący nie nadesłał dokumentacji wskazującej na przyczynę skutkującą brakiem środków trwałych w postaci samochodów. Tymczasem z ewidencji zdarzeń gospodarczych (np. poz. 284, 290, 359) wynika, że skarżący dokonuje zakupu produktów, które, jak to wynika z opisu zdarzenia gospodarczego, przeznaczone są do zastosowania w pojazdach samochodowych. Niewyjaśniona jest nadto kwestia nieruchomości, w której zameldowana jest żona skarżącego. A. M. ograniczył się w tym zakresie do ogólnych sformułowań nie starając się przy tym udokumentować podnoszonych okoliczności. Wypada nadto podkreślić, że w chwili obecnej postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego, prowadzone z wniosku A Sp. z o.o., jest zawieszone. Chybione jest zatem twierdzenie skarżącego, zawarte w jego wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego z dnia 19 czerwca 2009 r., że jakoby to właśnie postępowanie egzekucyjne uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej. Reasumując, w toku rozpoznania przedmiotowego wniosku nie uzyskano stanu pewności co do tego, że w stosunku do skarżącego może być zastosowany wyjątek od powszechnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, jakim niewątpliwie jest instytucja prawa pomocy. Z tych względów działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.